Την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου έλαβαν οι τροποποιήσεις ορισμένων διατάξεων της πράξης της ΕΕ για την τεχνητή νοημοσύνη, στο πλαίσιο της δέσμης μέτρων «digital omnibus». Η έγκριση δόθηκε με 423 ψήφους υπέρ, 57 κατά και 174 αποχές, με στόχο την απλούστευση της εφαρμογής της νομοθεσίας για τις επιχειρήσεις, διατηρώντας παράλληλα τις βασικές διατάξεις της και την προσέγγιση βάσει κινδύνου.
Η νέα ρύθμιση μεταθέτει την εφαρμογή συγκεκριμένων υποχρεώσεων, εισάγει απαγόρευση για ορισμένες εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης που παράγουν μη συναινετικό σεξουαλικό περιεχόμενο και περιορίζει αλληλεπικαλύψεις σε συστήματα ΤΝ που ενσωματώνονται σε προϊόντα μηχανολογικού εξοπλισμού. Πριν τεθεί σε ισχύ, η νομοθεσία χρειάζεται επίσημη έγκριση από το Συμβούλιο, ενώ οι περισσότερες διατάξεις της πράξης για την ΤΝ θα αρχίσουν να εφαρμόζονται στις 2 Αυγούστου 2026.
Νέα χρονοδιαγράμματα για την εφαρμογή κανόνων
Για τα αυτόνομα συστήματα ΤΝ υψηλού κινδύνου, οι σχετικές υποχρεώσεις θα ισχύσουν από τις 2 Δεκεμβρίου 2027. Για τα συστήματα ΤΝ που ενσωματώνονται ως στοιχεία ασφάλειας σε προϊόντα και καλύπτονται από την ενωσιακή τομεακή νομοθεσία για την ασφάλεια και την εποπτεία της αγοράς, η εφαρμογή μετατίθεται στις 2 Αυγούστου 2028. Η αλλαγή συνδέεται με την ανάγκη να έχουν τεθεί σε εφαρμογή τα αναγκαία πρότυπα και τα μέτρα στήριξης.
Η εφαρμογή των υποχρεώσεων υδατογράφησης για περιεχόμενο που παράγεται με ΤΝ μετατίθεται επίσης στις 2 Δεκεμβρίου 2026. Μέχρι τότε, το περιεχόμενο που δημιουργείται με τεχνητή νοημοσύνη θα πρέπει να φέρει σήμανση αναγνώσιμη από μηχανικά συστήματα, ώστε να ενισχύεται η διαφάνεια. Η σχετική πρόβλεψη αποτελεί μέρος των αλλαγών που συμφωνήθηκαν μετά την προσωρινή συμφωνία μεταξύ Κοινοβουλίου και Συμβουλίου στις 7 Μαΐου 2026.
Απαγόρευση για μη συναινετικό σεξουαλικό περιεχόμενο
Ξεχωριστό βάρος έχει η απαγόρευση συστημάτων ΤΝ που παράγουν υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών ή δημιουργούν εικόνες, βίντεο και ηχητικό υλικό με απεικονίσεις ευαίσθητων σημείων του σώματος ή σεξουαλικές δραστηριότητες ταυτοποιήσιμων προσώπων, χωρίς τη συγκατάθεσή τους. Οι πάροχοι δεν θα επιτρέπεται να διαθέτουν τέτοια συστήματα στην αγορά της ΕΕ, εκτός εάν υπάρχουν επαρκείς τεχνικές δικλείδες ασφαλείας για την αποτροπή δημιουργίας του συγκεκριμένου υλικού.
Η απαγόρευση καλύπτει και τους φορείς που χρησιμοποιούν τα συστήματα αυτά για τον ίδιο σκοπό, ενώ οι εταιρείες θα έχουν προθεσμία έως τις 2 Δεκεμβρίου 2026 για συμμόρφωση. Ο συνεισηγητής της Επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων Michael McNamara ανέφερε ότι η δέσμη επιδιώκει την ενίσχυση της ασφάλειας δικαίου μέσω της παράτασης συγκεκριμένων χρονοδιαγραμμάτων, διατηρώντας την αρχιτεκτονική της πράξης για την ΤΝ και ενισχύοντας, όπου αυτό είναι δυνατό, τις σχετικές εγγυήσεις.
Λιγότερες επικαλύψεις για μηχανολογικά προϊόντα ΤΝ
Στο πεδίο των μηχανολογικών προϊόντων, οι αλλαγές προβλέπουν την κατάργηση αλληλεπικαλυπτόμενων απαιτήσεων για συστήματα ΤΝ που ενσωματώνονται σε τέτοια προϊόντα. Το νέο πλαίσιο διευκρινίζει ότι αρκεί η συμμόρφωση με την τομεακή ασφάλεια, εφόσον διασφαλίζεται ισοδύναμο επίπεδο προστασίας υγείας και ασφάλειας. Παράλληλα, αποσαφηνίζεται τι συνιστά «στοιχείο ασφάλειας», ώστε λειτουργίες ΤΝ που υποστηρίζουν τον χρήστη ή βελτιστοποιούν επιδόσεις να μην υπάγονται αυτομάτως στις υποχρεώσεις υψηλού κινδύνου.
Το κείμενο προβλέπει ακόμη τη δυνατότητα επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα όταν αυτό είναι απολύτως αναγκαίο για τον εντοπισμό και τη διόρθωση μεροληψιών, με κατάλληλες εγγυήσεις. Η πρόβλεψη αφορά τόσο συστήματα ΤΝ υψηλού κινδύνου όσο και συστήματα εκτός της κατηγορίας υψηλού κινδύνου. Οι εξαιρέσεις που ισχύουν για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις επεκτείνονται σε μικρές επιχειρήσεις μεσαίας κεφαλαιοποίησης, ενώ προβλέπεται και εξορθολογισμός της εποπτείας ορισμένων συστημάτων ΤΝ γενικής χρήσης από την Υπηρεσία ΤΝ της ΕΕ.
Η συνεισηγήτρια της Επιτροπής Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών Arba Kokalari δήλωσε ότι το μήνυμα προς επιχειρηματίες και μηχανικούς είναι μια παύση στην εφαρμογή του νόμου για την τεχνητή νοημοσύνη και μείωση της γραφειοκρατίας. Η ίδια συνέδεσε τις αλλαγές με την ανάγκη να είναι ευκολότερη η δημιουργία τεχνολογικών εταιρειών στην Ευρώπη, ενώ αναφέρθηκε και στην κατάργηση αλληλεπικαλύψεων για προϊόντα μηχανολογικού εξοπλισμού.
Η πορεία της δέσμης ξεκίνησε με πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στις 19 Νοεμβρίου 2025 και συνεχίστηκε με τη θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου τον Μάρτιο του 2026. Η προσωρινή συμφωνία των συννομοθετών επήλθε στις 7 Μαΐου 2026, εγκρίθηκε από τους πρέσβεις των κρατών μελών στις 13 Μαΐου και από τις κοινές επιτροπές IMCO και LIBE στις 2 Ιουνίου. Μετά την ψήφο της Ολομέλειας, απομένει η επίσημη έγκριση του Συμβουλίου για την έναρξη ισχύος.
