Η Deutsche Telekom, η Orange, η Vodafone και η Telefonica βρίσκονται σε συζητήσεις για τη δημιουργία κοινοπραξίας που θα διεκδικήσει φάσμα κατάλληλο για δορυφορικές υπηρεσίες, με στόχο την από κοινού παροχή υπηρεσιών direct-to-device (D2D) στην Ευρώπη. Οι επαφές, τις οποίες επικαλείται το Bloomberg, βρίσκονται ακόμη στο στάδιο των συζητήσεων. Η σύνθεση που εξετάζεται συγκεντρώνει τέσσερις από τους μεγαλύτερους παρόχους κινητής τηλεφωνίας της Ευρώπης. Εφόσον προχωρήσει, το κοινό σχήμα θα επιτρέψει στους παρόχους να εμφανιστούν ως ενιαίος ευρωπαϊκός διεκδικητής στη διαδικασία κατανομής.
Η πρωτοβουλία συνδέεται με τον σχεδιασμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την κατανομή φάσματος στην περιοχή των 2 GHz. Η ΕΕ προτείνει να δεσμευθεί το ένα τρίτο της κατανομής για ευρωπαϊκές εταιρείες, επιδιώκοντας να ενισχύσει την τεχνολογική κυριαρχία της και τον ανταγωνισμό απέναντι στη SpaceX, η οποία κυριαρχεί στον παγκόσμιο τομέα D2D μέσω του Starlink. Οι κανόνες κατανομής πρόκειται ακόμη να καθοριστούν, ενώ οι υφιστάμενες άδειες λήγουν το 2027. Πρόκειται για το μόνο συγκεκριμένο χρονικό ορόσημο που αναφέρεται για τη διαδικασία, χωρίς να προσδιορίζεται πότε θα οριστικοποιηθούν οι όροι ή θα κατατεθούν προσφορές.
Ο ευρωπαϊκός όρος ελέγχου
Το σχέδιο της ΕΕ συνδέει την πρόσβαση στο συγκεκριμένο τμήμα του φάσματος με την ιδιοκτησιακή σύνθεση των ενδιαφερόμενων σχημάτων. Σύμφωνα με την πρόταση που επικαλείται το Bloomberg, ο δορυφορικός πάροχος που θα εξασφαλίσει μεγάλο μέρος του φάσματος θα πρέπει να ελέγχεται κατά πλειοψηφία από ευρωπαϊκή επιχείρηση. Η απαίτηση αυτή λειτουργεί συμπληρωματικά προς τη δέσμευση του ενός τρίτου για τοπικές εταιρείες και τοποθετεί τον εταιρικό έλεγχο στο επίκεντρο της διαδικασίας, πέρα από την τεχνική δυνατότητα παροχής των υπηρεσιών.
Η προτεινόμενη προτεραιότητα υπέρ ευρωπαϊκών εταιρειών έχει προκαλέσει την αντίδραση της SpaceX, ενώ η τελική μορφή των κανόνων παραμένει υπό διαμόρφωση. Η συζήτηση, επομένως, αφορά προς το παρόν το πλαίσιο με το οποίο η ΕΕ σκοπεύει να διαθέσει το φάσμα και τις προϋποθέσεις συμμετοχής, όχι ολοκληρωμένη κατανομή ή παραχώρηση αδειών.
Η εκκρεμότητα για τη Vodafone
Για τη Vodafone, η ιδιοκτησιακή προϋπόθεση αποκτά άμεση σημασία λόγω της υφιστάμενης συνεργασίας της με την αμερικανική AST SpaceMobile. Οι δύο εταιρείες συμμετέχουν ισότιμα, με ποσοστό 50% η καθεμία, σε κοινή επιχείρηση που έχει σχεδιαστεί για την παροχή υπηρεσιών D2D. Κατά το Bloomberg, αυτή η κατανομή συμμετοχών θα πρέπει να αλλάξει ώστε η Vodafone να μπορεί να διεκδικήσει το φάσμα υπό τους προτεινόμενους ευρωπαϊκούς όρους.
Το στοιχείο αυτό προσθέτει ένα πρακτικό εμπόδιο στον υπό εξέταση σχεδιασμό των τεσσάρων ομίλων. Η πιθανή κοινοπραξία θα χρειαστεί να συνδυάσει τη συνεργασία μεταξύ μεγάλων ευρωπαϊκών παρόχων με τις προϋποθέσεις πλειοψηφικού ευρωπαϊκού ελέγχου. Οι πληροφορίες του Bloomberg δεν προσδιορίζουν ποια νομική ή εταιρική μορφή θα μπορούσε να λάβει το σχήμα, ποια θα ήταν η συμμετοχή κάθε ομίλου ή πώς θα συνδεόταν με την κοινή επιχείρηση Vodafone–AST SpaceMobile.
Το μερίδιο του IRIS2
Ένα ακόμη τρίτο του φάσματος προβλέπεται να δεσμευθεί για το ευρωπαϊκό δορυφορικό δίκτυο IRIS2, έργο υπό την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος. Ο αστερισμός κατασκευάζεται από κοινοπραξία των Hispasat, SES και Eutelsat. Το δίκτυο προορίζεται κυρίως για ευρυζωνικές υπηρεσίες, ενώ οι δυνατότητές του για D2D περιγράφονται ως περιορισμένες. Η συγκεκριμένη κατεύθυνση διαφοροποιεί το IRIS2 από τη σχεδιαζόμενη κοινή υπηρεσία των τεσσάρων τηλεπικοινωνιακών ομίλων, η οποία έχει ως κεντρικό αντικείμενο τη σύνδεση D2D.
Η πρόβλεψη για το IRIS2 και η ξεχωριστή δέσμευση υπέρ τοπικών εταιρειών διαμορφώνουν δύο διακριτά ευρωπαϊκά σκέλη στην υπό σχεδιασμό κατανομή. Οι διαθέσιμες πληροφορίες δεν προσδιορίζουν πώς θα διατεθεί το υπόλοιπο φάσμα ούτε παρουσιάζουν αναλυτικό χρονοδιάγραμμα για τη διαδικασία κατανομής. Το σαφές χρονικό ορόσημο παραμένει η λήξη των σημερινών αδειών το 2027. Η ΕΕ έχει αναφέρει ότι θα θέσει κανόνες για την κατανομή, ενώ οι τέσσερις όμιλοι εξετάζουν αν και με ποια δομή θα κινηθούν από κοινού.
