Η Vodafone καλεί τις κυβερνήσεις να περιορίσουν τις διακοπές πρόσβασης στο διαδίκτυο σε εξαιρετικές περιπτώσεις και παρουσιάζει πρόταση για αυστηρότερο έλεγχο των σχετικών αποφάσεων. Η παρέμβασή της ακολουθεί μια χρονιά κατά την οποία η Access Now και ο συνασπισμός #KeepItOn κατέγραψαν τουλάχιστον 313 σκόπιμες διακοπές σε 52 χώρες, επίδοση που η Vodafone χαρακτηρίζει ιστορικά υψηλή. Η εταιρεία συνδέει την αύξηση με επιπτώσεις σε βασικές υπηρεσίες, την ασφάλεια και την οικονομική δραστηριότητα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Access Now και του #KeepItOn που παραθέτει η Vodafone, το 2025 οι ώρες πλήρους αποκλεισμού από το διαδίκτυο αυξήθηκαν κατά 47% σε σχέση με το 2024. Οι ώρες διακοπής πρόσβασης σε μεμονωμένες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης αυξήθηκαν κατά 66%. Η Vodafone εκτιμά ότι περίπου 800 εκατομμύρια άνθρωποι επηρεάστηκαν από σκόπιμους περιορισμούς στη σύνδεση, ενώ το παγκόσμιο οικονομικό κόστος των διακοπών του 2025 πλησίασε τα 20 δισ. δολάρια, με βάση μοντελοποίηση μεγάλων περιστατικών.
Από τον πλήρη αποκλεισμό στους στοχευμένους περιορισμούς
Οι διακοπές δικτύων, όπως ορίζονται στο υλικό της Vodafone, περιλαμβάνουν σκόπιμες παρεμβάσεις στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες που επιβάλλονται ή εφαρμόζονται από κυβερνήσεις. Μπορούν να καλύπτουν ολόκληρη χώρα ή συγκεκριμένη περιοχή, να αποκλείουν πλήρως τη σταθερή και την κινητή πρόσβαση ή να περιορίζουν μία υπηρεσία. Στις μορφές τους περιλαμβάνεται και η επιβράδυνση της σύνδεσης σε βαθμό που οι υπηρεσίες να γίνονται πρακτικά άχρηστες.
Η έκθεση «Network Shutdowns in a Connected World» συγκεντρώνει αναλύσεις ειδικών για τις κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες, καθώς και για τις επιπτώσεις στην ασφάλεια. Η Vodafone αναφέρει ότι ορισμένοι περιορισμοί διαρκούν ημέρες, εβδομάδες ή μήνες, αποκόπτοντας κοινότητες από επικοινωνίες, υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης, εκπαιδευτικές πλατφόρμες και χρηματοοικονομικά συστήματα. Η εταιρεία αναφέρει ότι το οικονομικό βάρος συγκεντρώνεται δυσανάλογα σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος.
Επιπτώσεις σε υπηρεσίες και ασφάλεια
Στις επιμέρους αναλύσεις της έκθεσης, οι διακοπές συνδέονται με προβλήματα στην υγειονομική περίθαλψη, την εκπαίδευση, τη δημόσια ασφάλεια και τα μέσα βιοπορισμού. Τα νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος, οι αγροτικές κοινότητες και άλλες ευάλωτες ομάδες αντιμετωπίζουν, κατά τους συντάκτες, μεγαλύτερη δυσκολία να βρουν εναλλακτικούς τρόπους επικοινωνίας ή υποστήριξης. Το ίδιο υλικό επισημαίνει ότι η διακοπή πρόσβασης μπορεί να δυσχεράνει την επικοινωνία σε έκτακτες ανάγκες και την παρακολούθηση απειλών κυβερνοασφάλειας, ενώ τα κενά πληροφόρησης ευνοούν τη διάδοση παραπληροφόρησης.
Η έκθεση αμφισβητεί επίσης κατά πόσον οι διακοπές πετυχαίνουν τους στόχους δημόσιας πολιτικής που επικαλούνται οι κυβερνήσεις. Αναγνωρίζει, ωστόσο, την ευθύνη τους για την εθνική και τη δημόσια ασφάλεια, καθώς και το ενδεχόμενο να δικαιολογείται ένας στενά στοχευμένος και χρονικά περιορισμένος περιορισμός σε εξαιρετικές περιστάσεις. Ο Γιόακιμ Ράιτερ, επικεφαλής Εξωτερικών και Εταιρικών Υποθέσεων του Vodafone Group, θεωρεί ότι οι γενικευμένες διακοπές στερούνται αναλογικότητας και ζητεί ισχυρότερες εγγυήσεις, με συντονισμένη δράση της βιομηχανίας, των ρυθμιστικών αρχών και της κοινωνίας των πολιτών. Κατά τον ίδιο, η αυξανόμενη εξάρτηση από τη συνδεσιμότητα μεγαλώνει τη ζημιά που προκαλεί κάθε διακοπή και διαβρώνει την εμπιστοσύνη του κοινού.
Το πλαίσιο που προτείνει η Vodafone
Η πρόταση της εταιρείας αντιμετωπίζει κάθε διακοπή ως έσχατο μέτρο. Προϋποθέτει σαφή νομική βάση, θεμιτό σκοπό δημόσιας πολιτικής και ισχυρά στοιχεία για συγκεκριμένη, αξιόπιστη απειλή. Η κυβέρνηση θα πρέπει, σύμφωνα με το προτεινόμενο πλαίσιο, να δείχνει ότι απουσιάζει λιγότερο περιοριστική εναλλακτική και ότι το αναμενόμενο όφελος υπερτερεί των κοινωνικών και οικονομικών επιπτώσεων, καθώς και των κινδύνων για την ασφάλεια. Αν κάποια από αυτές τις προϋποθέσεις δεν πληρούται, η Vodafone εισηγείται να μην προχωρά ο περιορισμός.
Το πλαίσιο προβλέπει ακόμη γραπτές εντολές, ανεξάρτητη εποπτεία, τακτική επανεξέταση, δυνατότητα δικαστικής προσφυγής και δημόσια ενημέρωση για την αιτιολόγηση, τον αντίκτυπο και την αποτελεσματικότητα κάθε μέτρου. Ακόμη και όταν πληρούνται οι προϋποθέσεις, η εταιρεία εισηγείται ο περιορισμός να έχει στενό πεδίο και καθορισμένη διάρκεια. Η έκθεση βασίζεται, μεταξύ άλλων, σε δημόσια δεδομένα, ανεξάρτητες έρευνες, δημόσιες μαρτυρίες και συνεντεύξεις ενδιαφερόμενων μερών. Η Vodafone διευκρινίζει ότι τα δεδομένα και οι αναλύσεις, που συντάχθηκαν μεταξύ Ιανουαρίου και Ιουλίου 2026, δεν έχουν υποβληθεί σε ανεξάρτητη επαλήθευση.
