Νέους κανόνες για την πρόσβαση σε δορυφορικό φάσμα πρότεινε η Ευρωπαϊκή Ένωση, ανοίγοντας τη δυνατότητα σε μη ευρωπαϊκές εταιρείες, όπως η Starlink του Elon Musk, να διεκδικήσουν άδειες, ενώ παράλληλα επιδιώκει να διατηρήσει το μεγαλύτερο μέρος των σχετικών δικαιωμάτων για ευρωπαϊκούς φορείς. Η πρόταση αφορά δορυφορικές υπηρεσίες απευθείας σε κινητές συσκευές, οι οποίες επιτρέπουν την αποστολή μηνυμάτων, δεδομένων και κλήσεων χωρίς πρόσθετο εξοπλισμό.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε ότι εισηγείται την κατανομή της ζώνης συχνοτήτων των 2 GHz σε τρία μέρη: το ένα τρίτο για κυβερνητική χρήση, το ένα τρίτο για νέους παρόχους με έδρα στην ΕΕ και το ένα τρίτο για υφιστάμενους παρόχους από τις ΗΠΑ και την Ευρώπη. Το σχέδιο πρέπει ακόμη να συζητηθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και να συμφωνηθεί, ενώ οι σημερινές άδειες λήγουν το 2027.
Το νέο πλαίσιο για το φάσμα
Η πρόταση της Κομισιόν επιχειρεί να οργανώσει την πρόσβαση σε μια τεχνολογία που αποκτά μεγαλύτερη εμπορική σημασία, καθώς οι δορυφορικές υπηρεσίες γίνονται φθηνότερες και ευρύτερα διαθέσιμες. Η ανάπτυξη περισσότερων δορυφόρων Starlink από τη SpaceX και η επέκταση των direct-to-device υπηρεσιών έχουν ενισχύσει το ενδιαφέρον για λύσεις που συνδέουν απευθείας δορυφορικά δίκτυα με κινητές συσκευές.
Μέχρι σήμερα, αμερικανικές εταιρείες όπως η SpaceX και η AST Spacemobile Inc. έχουν προχωρήσει σε συνεργασίες με τοπικούς τηλεπικοινωνιακούς παρόχους στην Ευρώπη, καθώς δεν διαθέτουν δικαιώματα πρόσβασης στο απαραίτητο φάσμα. Η προτεινόμενη κατανομή στη ζώνη των 2 GHz θα μπορούσε να δημιουργήσει νέο πλαίσιο συμμετοχής ξένων εταιρειών, χωρίς όμως να αφαιρεί πλήρως τον έλεγχο από ευρωπαϊκούς φορείς και κυβερνητικές χρήσεις.
Η ισορροπία με τους ευρωπαϊκούς παρόχους
Η κίνηση εντάσσεται στην προσπάθεια της ΕΕ να ισορροπήσει ανάμεσα στη ζήτηση για πιο προηγμένες δορυφορικές υπηρεσίες και στην προστασία των ευρωπαϊκών παρόχων, καθώς και των υποδομών που θεωρούνται κρίσιμες. Η Επιτροπή έχει επίσης προτείνει την παράταση της πρόσβασης για τις υφιστάμενες εταιρείες Viasat Inc. και EchoStar Corp. κατά δύο χρόνια, σε μια περίοδο όπου το υφιστάμενο καθεστώς αδειών πλησιάζει στη λήξη του.
Το ζήτημα αποκτά πρόσθετη σημασία επειδή η ΕΕ επενδύει ήδη στο δικό της δορυφορικό σύστημα, το IRIS². Το έργο υλοποιείται μέσω κοινοπραξίας υπό τις γαλλικές Eutelsat Communications SACA και SES SA, καθώς και την ισπανική Hispasat SA. Ωστόσο, το σύστημα δεν αναμένεται να είναι έτοιμο πριν από το 2029 και έχει ως βασική στόχευση την ευρυζωνική συνδεσιμότητα, όχι τις direct-to-device επικοινωνίες.
Οι συνεργασίες στην ευρωπαϊκή αγορά
Την ίδια ώρα, μεγάλοι τηλεπικοινωνιακοί όμιλοι στην Ευρώπη προχωρούν ήδη σε συνεργασίες με δορυφορικούς παρόχους. Η Deutsche Telekom AG ανακοίνωσε νωρίτερα φέτος συνεργασία με τη Starlink για direct-to-device υπηρεσίες, ενώ η Vodafone Group Plc συνεργάζεται τόσο με τον LEO αστερισμό της Amazon.com Inc. όσο και με την AST, που έχει έδρα στο Τέξας.
Η εικόνα συμπληρώνεται από τις συνεργασίες της AST με την Orange SA και την Telefónica SA, οι οποίες διευρύνουν την παρουσία της στην ευρωπαϊκή αγορά μέσω συμφωνιών με υφιστάμενους παρόχους. Οι συνεργασίες αυτές συνδέονται με την ανάπτυξη της δορυφορικής συνδεσιμότητας που λειτουργεί απευθείας με κινητές συσκευές, σε ένα πεδίο όπου η ρυθμιστική πρόσβαση στο φάσμα και οι εμπορικές συμφωνίες παραμένουν κρίσιμες παράμετροι για την ευρωπαϊκή αγορά τηλεπικοινωνιών.
