Η τρίτη ετήσια έρευνα CIO που διενήργησε η a16z φέρνει στο φως νέα δεδομένα για τον ανταγωνισμό στην εταιρική τεχνητή νοημοσύνη. Σε αντίθεση με τις προβλέψεις για επιβράδυνση της προόδου και εξίσωση της αγοράς, τα στοιχεία δείχνουν την εδραίωση ενός αναδυόμενου ολιγοπωλίου που επιταχύνει την καινοτομία. Η έρευνα βασίστηκε σε δείγμα 100 ανώτατων στελεχών (επιπέδου VP και C-level) από εταιρείες της λίστας Global 2000. Σημειώνεται ότι η a16z αποτελεί επενδυτή στην OpenAI, γι’ αυτό και τα ευρήματα διασταυρώθηκαν με δεδομένα τρίτων και δημόσιες εκτιμήσεις εσόδων, ώστε να διασφαλιστεί η αντικειμενικότητα της ανάλυσης της αγοράς.
Οι εταιρείες που συμμετείχαν στην έρευνα παρουσιάζουν ετήσια έσοδα τουλάχιστον 475 εκατομμυρίων ευρώ (500 εκατομμυρίων δολαρίων), με το 88% να ξεπερνά τα 950 εκατομμύρια ευρώ (1 δισεκατομμύριο δολάρια) και το 30% τα 9,5 δισεκατομμύρια ευρώ (10 δισεκατομμύρια δολάρια). Αναφορικά με το ανθρώπινο δυναμικό, πάνω από το 50% των επιχειρήσεων απασχολούν περισσότερους από 10.000 εργαζομένους, ενώ το 80% είναι πολυεθνικές. Το δείγμα καλύπτει ευρύ φάσμα κλάδων, συμπεριλαμβανομένων των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών (15%), του λογισμικού και της τεχνολογίας (12%), της βιομηχανίας (11%), της υγειονομικής περίθαλψης (10%), του λιανικού εμπορίου (10%) και των επαγγελματικών υπηρεσιών (8%).
Κυριαρχία OpenAI και άνοδος ανταγωνιστών
Η OpenAI παραμένει ο αδιαμφισβήτητος ηγέτης στον εταιρικό τομέα, καθώς το 78% των ερωτηθέντων CIOs χρησιμοποιούν τα μοντέλα της σε περιβάλλον παραγωγής. Ωστόσο, η δυναμική της αγοράς μεταβάλλεται, με την Anthropic και την Google να καταγράφουν σημαντικά κέρδη. Η άνοδος της Anthropic είναι αξιοσημείωτη, καθώς από τον Μάιο του 2025 κατέγραψε τη μεγαλύτερη αύξηση μεριδίου, της τάξης του 25%, στη διείσδυση στις επιχειρήσεις. Πλέον, το 44% των επιχειρήσεων χρησιμοποιεί την Anthropic σε περιβάλλον παραγωγής, ποσοστό που ανεβαίνει στο 63% αν συμπεριληφθούν και οι δοκιμαστικές εφαρμογές, μειώνοντας σταδιακά το μερίδιο πορτοφολιού της OpenAI που βρίσκεται στο 56%.
Τα δεδομένα της έρευνας επιβεβαιώνονται και από την ανάλυση της Yipit, η οποία βασίστηκε σε δείγμα 1.000 εταιρειών μεσαίας και μεγάλης κεφαλαιοποίησης. Σύμφωνα με αυτά τα στοιχεία, τα ποσοστά υιοθέτησης αντικατοπτρίζουν τα ευρήματα της a16z, με την OpenAI να κινείται κοντά στο 85% και την Anthropic να προσεγγίζει το 55% με αυξητική τάση. Η ηγεσία στην αγορά εξαρτάται πλέον από τη συγκεκριμένη περίπτωση χρήσης. Η OpenAI κυριαρχεί σε οριζόντιες εφαρμογές, όπως τα chatbots γενικού σκοπού και η διαχείριση γνώσης, εκμεταλλευόμενη το πλεονέκτημα της πρότερης εισόδου στην αγορά και της εδραιωμένης θέσης της στις πρώτες εταιρικές υλοποιήσεις.
Η Anthropic, από την πλευρά της, ηγείται σε τομείς όπως η ανάπτυξη λογισμικού και η ανάλυση δεδομένων. Οι CIOs αποδίδουν αυτή την εξέλιξη στα ταχεία άλματα ικανοτήτων που σημειώθηκαν από το δεύτερο εξάμηνο του 2024. Η Google με το Gemini αποτελεί έναν ισχυρό παίκτη σε ευρύ φάσμα χρήσεων, με βασική εξαίρεση τον προγραμματισμό, όπου το μερίδιό της παραμένει χαμηλότερο. Λόγω αυτών των διαφοροποιήσεων, το 81% των επιχειρήσεων χρησιμοποιεί πλέον τρεις ή περισσότερες οικογένειες μοντέλων σε στάδιο δοκιμής ή παραγωγής, ποσοστό σημαντικά αυξημένο σε σχέση με το 68% που καταγραφόταν λιγότερο από έναν χρόνο πριν.
Στρατηγικές ανάπτυξης και νέα μοντέλα
Η Έρευνα και Ανάπτυξη (R&D) λειτουργεί πλέον ως εργαλείο απόκτησης πελατών. Τα κέρδη της Anthropic οδηγούνται από τα πλέον προηγμένα μοντέλα της, καθώς το 75% των πελατών της χρησιμοποιεί σε παραγωγή το Sonnet 4.5 ή το Opus 4.5. Αντίθετα, στην OpenAI παρατηρείται σημαντική χρήση παλαιότερων οικογενειών, με το 46% των πελατών να διατηρεί σε παραγωγή το GPT 5.2 ή το 5.2 Pro, γεγονός που αποδίδεται στο αυξημένο κόστος αλλαγής. Παράλληλα, τα reasoning models επιταχύνουν την υιοθέτηση, με το 54% των ερωτηθέντων να αναφέρει οφέλη όπως η ταχύτερη απόδοση αξίας και η μεγαλύτερη εμπιστοσύνη.
Στο δίλημμα “κατασκευή ή αγορά”, οι εφαρμογές τρίτων όχι μόνο επιβιώνουν αλλά ενισχύονται. Τα δεδομένα δείχνουν μια συνεχή στροφή προς τις εφαρμογές τρίτων στις περισσότερες περιπτώσεις χρήσης, ακόμα και σε τομείς όπως η διαχείριση γνώσης όπου ιστορικά κυριαρχούσαν οι εσωτερικές υλοποιήσεις. Οι επιχειρήσεις αναμένεται να μεταβούν σταδιακά από ιδιοκατασκευές LLM σε πακεταρισμένες εφαρμογές. Ωστόσο, ο ανταγωνισμός παραμένει έντονος ανάμεσα στην ταχύτητα με την οποία οι εφαρμογές ενσωματώνουν εξειδικευμένες ροές εργασίας και στην ταχύτητα βελτίωσης των ικανοτήτων των ίδιων των βασικών μοντέλων, ιδιαίτερα στον τομέα της ανάπτυξης λογισμικού.
Η Microsoft συνεχίζει να κυριαρχεί στις εταιρικές εφαρμογές, διαψεύδοντας την αίσθηση που επικρατεί στα κοινωνικά δίκτυα. Το Microsoft 365 Copilot ηγείται στο εταιρικό chat, αν και το ChatGPT έχει μειώσει τη διαφορά, ενώ το Github Copilot παραμένει η κορυφαία επιλογή για τον προγραμματισμό. Το 65% των επιχειρήσεων προτιμά τις λύσεις καθιερωμένων εταιρειών (incumbents), επικαλούμενο την εμπιστοσύνη και την ευκολία προμηθειών. Παρ’ όλα αυτά, το πεδίο παραμένει ανοιχτό για startups που προσφέρουν ταχύτερη καινοτομία και εξειδίκευση, καθώς οι πλατφόρμες μεταβάλλονται και δημιουργούνται νέα κενά στην αγορά για προϊόντα τεχνητής νοημοσύνης.
Εμπιστοσύνη, κόστος και μελλοντικές δαπάνες
Η προτίμηση για μοντέλα κλειστού κώδικα έχει αυξηθεί σταθερά, με πάνω από το ένα τρίτο των επιχειρήσεων να τα προτιμά λόγω ποιότητας και ασφάλειας δεδομένων. Η εμπιστοσύνη στα εργαστήρια τεχνολογίας αιχμής, όπως η OpenAI και η Anthropic, έχει ενισχυθεί σημαντικά. Ενδεικτικό είναι ότι περίπου το 80% των επιχειρήσεων νιώθει άνετα να φιλοξενεί τα μοντέλα του απευθείας στους παρόχους αυτούς, έναντι μόλις 40% τον Μάρτιο του 2024. Επιπλέον, το συνολικό κόστος ιδιοκτησίας (TCO) μεταξύ ανοιχτών και κλειστών μοντέλων συγκλίνει, καθιστώντας τα κλειστά μοντέλα πιο ανταγωνιστικά λόγω των δυνατοτήτων τους.
Η αναφερόμενη απόδοση επένδυσης (ROI) είναι θετική, αλλά απέχει από τις υπερβολικές προσδοκίες που καλλιεργούνται διαδικτυακά. Οι επιχειρήσεις μαθαίνουν ακόμη πώς να αναπτύσσουν την AI αποτελεσματικά, ενώ συχνά δεν γνωρίζουν τι σημαίνει “καλό” μέχρι να δοκιμάσουν εναλλακτικές. Χαρακτηριστικό είναι ότι ο δείκτης NPS του Microsoft Copilot σημείωσε πτώση 48 μονάδων αφού οι προγραμματιστές δοκίμασαν το Cursor. Η εμπειρία χρήσης φαίνεται να αλλάζει τις προσδοκίες απόδοσης, οδηγώντας τις επιχειρήσεις σε αναζήτηση πιο εξειδικευμένων και αποδοτικών λύσεων πέρα από τις καθιερωμένες επιλογές που προσφέρουν οι παραδοσιακοί προμηθευτές.
Οι δαπάνες για την εταιρική AI συνεχίζουν να υπερβαίνουν τις προβλέψεις. Τα τελευταία δύο χρόνια, η μέση δαπάνη για LLMs αυξήθηκε από τα 4,27 εκατομμύρια ευρώ (4,5 εκατ. δολάρια) στα 6,65 εκατομμύρια ευρώ (7 εκατ. δολάρια), με πρόβλεψη για περαιτέρω αύξηση 65% φέτος, φτάνοντας τα 11 εκατομμύρια ευρώ (11,6 εκατ. δολάρια). Αντίστοιχη πορεία ακολουθούν οι εφαρμογές, όπου η πραγματική δαπάνη έφτασε τα 5,7 εκατομμύρια ευρώ (6 εκατ. δολάρια), ξεπερνώντας την αρχική πρόβλεψη των 3,7 εκατομμυρίων ευρώ (3,9 εκατ. δολάρια), επιβεβαιώνοντας το τεράστιο οικονομικό μέγεθος της αγοράς.
