Την ανάγκη να προωθήσει η Ευρωπαϊκή Ένωση τις εγχώριες πλατφόρμες τεχνητής νοημοσύνης και να περιορίσει την εξάρτησή της από παρόχους του εξωτερικού επισημαίνουν οι Βρυξέλλες, στο πλαίσιο της προετοιμασίας ενός νέου σχεδίου με στόχο τον ανταγωνισμό έναντι των Ηνωμένων Πολιτειών και της Κίνας στην παγκόσμια κούρσα για την εν λόγω τεχνολογία. Βάσει σχεδίου πρότασης που επικαλούνται οι Financial Times, η νέα στρατηγική της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, υπό την ονομασία «Apply AI», θα προωθεί εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης ευρωπαϊκής κατασκευής για την παροχή ασφάλειας και ανθεκτικότητας, ενισχύοντας παράλληλα την βιομηχανική ανταγωνιστικότητα της Ένωσης. Η στρατηγική δίνει έμφαση στην ανάγκη για βελτιωμένη αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης σε τομείς όπως η υγεία, η άμυνα και η βιομηχανική παραγωγή.
Σύμφωνα με το σχέδιο, η Επιτροπή αποσκοπεί στην «ενίσχυση της κυριαρχίας της ΕΕ στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης», επισπεύδοντας την ανάπτυξη και τη χρήση εγχώριων τεχνολογιών, ενώ περιλαμβάνει πολιτικές για την «επιτάχυνση της υιοθέτησης ευρωπαϊκών, επεκτάσιμων και αναπαραγώγιμων λύσεων παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης στις δημόσιες διοικήσεις». Η στρατηγική, η οποία δεν αποκλείεται να υποστεί αλλαγές πριν τη δημοσιοποίησή της, αναμένεται να παρουσιαστεί την Τρίτη από την αρμόδια για θέματα τεχνολογίας Επίτροπο, Henna Virkkunen.
Το κείμενο της πρότασης εκφράζει προειδοποιήσεις σχετικά με τις «εξωτερικές εξαρτήσεις της στοίβας τεχνητής νοημοσύνης», δηλαδή του συνόλου των υποδομών και του λογισμικού που είναι απαραίτητα για την ανάπτυξη, την εκπαίδευση και τη διαχείριση εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης. Οι εξαρτήσεις αυτές, όπως σημειώνεται, «μπορούν να εργαλειοποιηθούν» τόσο από «κρατικούς όσο και από μη κρατικούς παράγοντες», συνιστώντας κίνδυνο για τις εφοδιαστικές αλυσίδες.
Οι προβληματισμοί αυτοί έχουν οξυνθεί στον απόηχο της επιστροφής του Ντόναλντ Τραμπ στην προεδρία των ΗΠΑ, γεγονός που έχει πυροδοτήσει εκτεταμένες ανησυχίες για την εξάρτηση της Ένωσης από την αμερικανική τεχνολογία και έχει ενδυναμώσει τις φωνές που ζητούν ψηφιακή ανεξαρτησία για την Ευρώπη. Παράλληλα, η Κίνα διεκδικεί την παγκόσμια πρωτοκαθεδρία από τις ΗΠΑ στην ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, εντείνοντας τους φόβους ότι η Ευρώπη κινδυνεύει να έχει περιορισμένη επιρροή στις μελλοντικές χρήσεις της τεχνολογίας.
Όπως αναφέρεται στο σχέδιο, οι δημόσιες διοικήσεις έχουν κεντρικό ρόλο να διαδραματίσουν ώστε «να συνδράμουν στην ανάπτυξη των νεοφυών επιχειρήσεων τεχνητής νοημοσύνης μέσω της αυξημένης ζήτησης για λύσεις τεχνητής νοημοσύνης ανοιχτού κώδικα, ευρωπαϊκής κατασκευής». Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ανέφερε σε εκδήλωση την Παρασκευή ότι η Ένωση επιδιώκει να «επιταχύνει την υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης σε οριζόντιο επίπεδο» μέσω της στρατηγικής «Apply AI», με σκοπό να διασφαλιστεί ότι η Ευρώπη δεν θα μείνει πίσω στις εξελίξεις της νέας τεχνολογίας. Η προσέγγιση των Βρυξελλών είναι να καθιερωθεί η τεχνητή νοημοσύνη ως ένα «στρατηγικό περιουσιακό στοιχείο», το οποίο οφείλει να ενσωματωθεί πλήρως στα θεσμικά, βιομηχανικά συστήματα και στα συστήματα ασφαλείας της ΕΕ.
Για την εφαρμογή των δράσεων που περιγράφονται στη στρατηγική, όπως η ενίσχυση της υιοθέτησης της τεχνητής νοημοσύνης στη μεταποίηση και στον τομέα της υγείας, η Επιτροπή κινητοποιεί κεφάλαια ύψους 1 δισεκατομμυρίου ευρώ από υφιστάμενα χρηματοδοτικά προγράμματα. Η Ένωση, επιπλέον, θέτει ως προτεραιότητα την εφαρμογή ευρωπαϊκών εργαλείων με δυνατότητες τεχνητής νοημοσύνης στον τομέα της άμυνας, σε μια περίοδο που οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες αυξάνουν με ταχείς ρυθμούς τις αμυντικές τους δαπάνες, ως αντίδραση στην απειλή από τη Ρωσία και στις ανησυχίες για ενδεχόμενη αποστασιοποίηση των ΗΠΑ από την ευρωπαϊκή ασφάλεια υπό την προεδρία Τραμπ.
Οι Βρυξέλλες σχεδιάζουν να «επιταχύνουν την ανάπτυξη και την επιχειρησιακή αξιοποίηση ευρωπαϊκών ικανοτήτων διοίκησης και ελέγχου (C2)» που ενσωματώνουν τεχνητή νοημοσύνη. Τα εν λόγω συστήματα, που αξιοποιούνται για την καθοδήγηση των στρατευμάτων και τη διαχείριση των επιχειρήσεων στο πεδίο της μάχης, αποτελούν έναν από τους λεγόμενους κρίσιμους παράγοντες διευκόλυνσης, για την παροχή των οποίων οι ευρωπαϊκοί στρατοί εξαρτώνται σήμερα σε μεγάλο βαθμό από τις ΗΠΑ μέσω του ΝΑΤΟ. Τέλος, η Επιτροπή επιδιώκει να «υποστηρίξει την ανάπτυξη κυρίαρχων μοντέλων αιχμής» για εφαρμογές στην τεχνολογία της διαστημικής άμυνας.
