Την ανάπτυξη στη Δυτική Μακεδονία ενός εκ των 5 Gigafactories Τεχνητής Νοημοσύνης (TN) που σχεδιάζονται στην Ευρώπη, στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας InvestAI της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, διεκδικεί, σύμφωνα με πληροφορίες, ο Όμιλος ΔΕΗ.
Έχει καταθέσει εκδήλωση ενδιαφέροντος βασισμένος σε δύο βασικά πλεονεκτήματα που διαθέτει: Έχει στην ιδιοκτησία του τις αναγκαίες εκτάσεις (πρώην λιγνιτικές περιοχές) και τη δυνατότητα (προφανώς και την τεχνογνωσία) να εφοδιάσει αυτές τις υποδομές με την (μπόλικη) ενέργεια που είναι απαραίτητη.
Πρόκειται για επένδυση της τάξεως των 3 με 5 δις. ευρώ (το καθένα από γιγαντιαία εργοστάσια ΤΝ) με την ΕΕ να έχει ανακοινώσει ότι για το σύνολο των προς υλοποίηση Gigafactories θα κινητοποιηθούν συνολικά πόροι 20 δις. ευρώ, τμήμα των 200 δις. που θα επενδυθούν συνολικά για την ΤΝ, προκειμένου η Ευρώπη να αποκτήσει τις δικές της κρίσιμες υποδομές.
Σύμφωνα με όσα ανακοίνωσε η ΕΕ την προηγούμενη εβδομάδα εκδήλωση ενδιαφέροντος για τη δημιουργία Gigafactories ΤΝ κατέθεσαν συνολικά 76 φορείς, από 16 κράτη και σε 60 διαφορετικές τοποθεσίες.
Όπως επισημάνθηκε μάλιστα «ο μεγάλος αριθμός προτάσεων που ελήφθησαν ξεπέρασε κατά πολύ τις προσδοκίες της Επιτροπής. Αποτελεί σαφή απόδειξη της υψηλής δυναμικής και του ενδιαφέροντος για την Τεχνητή Νοημοσύνη σε όλη την Ευρώπη και ιδίως για τα γιγαντιαία εργοστάσια Τεχνητής Νοημοσύνης».
Στους ενδιαφερόμενους περιλαμβάνονται μεγάλες ευρωπαϊκές εταιρίες από τις αγορές των κέντρων δεδομένων, των τηλεπικοινωνιών, της ενέργειας καθώς και επενδυτές.
Πρόκειται για το αρχικό στάδιο της διαδικασίας κατά το οποίο η Επιτροπή θα χαρτογραφήσει το δυναμικό που υφίσταται ενόψει της επίσημης πρόσκλησης για την υποβολή των δεσμευτικών προτάσεων που έχει προγραμματιστεί για το τέλος του 2025.
Το μεγαλύτερο τμήμα των κεφαλαίων που θα διατεθούν για τα Gigafactories ΤΝ θα προέλθει από τον ιδιωτικό τομέα (τουλάχιστον το 65%) και η ΕΕ θα ξεκινήσει σύντομα συζητήσεις με όλους τους ενδιαφερόμενους για να προετοιμάσει τα επόμενα βήματα της εν λόγω πρωτοβουλίας.
Τα Gigafactories ΤΝ αποτελούν γιγαντιαία κέντρα δεδομένων, σχεδιασμένα και βελτιστοποιημένα ειδικά για τις ανάγκες της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Απαντούν στην ανάγκη η Ευρώπη να αποκτήσει αυτές τις κρίσιμες υποδομές καθώς έχει μένει πολύ πίσω, σε σχέση με τις ΗΠΑ και την Κίνα, χώρες οι οποίες διαθέτουν τους τεχνολογικούς κολοσσούς (Microsoft, Google, Amazon, Meta και Baidu, Alibaba, Tencent, Huawei) που επενδύουν ήδη σε Gigafactories.
Οι αποφάσεις για την προσπάθεια της Ευρώπης να επενδύσει στις δικές της υποδομές Τεχνητής Νοημοσύνης (InvestAI) μια πρωτοβουλία για την κινητοποίηση 200 δις. ευρώ σε επενδύσεις στην ΤΝ, ανακοινώθηκαν τον Φεβρουάριο του 2025, στη Σύνοδο Κορυφής για την ΤΝ στο Παρίσι, από την πρόεδρο της Επιτροπής Ursula von der Leyen.
Ο Μηχανισμός InvestAI, σύμφωνα με την ΕΕ, «θα ενισχύσει τις συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα για να εγγυηθεί ένα ασφαλές επενδυτικό τοπίο και να καλλιεργήσει ένα ανταγωνιστικό και καινοτόμο οικοσύστημα Τεχνητής Νοημοσύνης εντός της Ευρώπης», ενώ ρόλο σε όλο αυτό θα διαδραματίσει η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.
Η διοίκηση της ΔΕΗ έχει ανακοινώσει την πρόθεσή της να επενδύσει σε κέντρα δεδομένων σε αυτή την περιοχή. Ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της ΔΕΗ, Γιώργος Στάσσης, πρόσφατα μίλησε για τις συζητήσεις που έχει με ενδιαφερόμενους huperscalers (εταιρίες που παρέχουν cloud υπολογιστική ισχύ και αποθήκευση δεδομένων σε τεράστια κλίμακα) προκειμένου να αναπτύξουν από κοινού το φιλόδοξο αυτό σχέδιο.
Μέχρι στιγμής η ΔΕΗ δεν έχει μιλήσει επίσημα για την κατάθεση ενδιαφέροντος δημιουργίας γιγαντιαίου εργοστασίου ΤΝ. Εκτιμάται, πάντως, πως η προετοιμασία της για υποδομές αυτού του είδους και τα πλεονεκτήματα που διαθέτει, είναι ικανά να την οδηγήσουν σε συνεργασίες και εν τέλει στην κατάθεση μιας ισχυρής πρότασης ώστε να προχωρήσει στη δημιουργία ενός εκ των 5 Gigafactories ΤΝ στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας InvestAI, για την κάλυψη των αναγκών της ευρύτερης περιοχής της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
