Οι νομοθέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξετάζουν το ενδεχόμενο να αναστείλουν την εφαρμογή του AI Act, έπειτα από μήνες έντονων διαπραγματεύσεων, σύγχυσης σχετικά με τον τρόπο εφαρμογής του νόμου και αντιδράσεων από παράγοντες της αγοράς τόσο εντός όσο και εκτός ΕΕ.
Σύμφωνα με πρόσφατο δημοσίευμα της εξειδικευμένης νομικής πηγής MLex, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει το ενδεχόμενο να αναστείλει την επιβολή του νόμου και να προχωρήσει σε τροποποιήσεις με στόχο την απλοποίηση του πλαισίου. Αυτό το ενδεχόμενο προκύπτει καθώς η αμερικανική κυβέρνηση εντείνει την αντίθεσή της στους ευρωπαϊκούς κανονισμούς, θεωρώντας ότι είναι υπερβολικά αυστηροί και πλήττουν δυσανάλογα τις αμερικανικές εταιρείες που κυριαρχούν στον τομέα της τεχνολογίας.
Ο AI Act, που τέθηκε σε ισχύ το προηγούμενο έτος, είναι το πιο ολοκληρωμένο νομοθετικό πλαίσιο παγκοσμίως για την τεχνητή νοημοσύνη. Εισάγει μια εκτεταμένη λίστα νέων κανόνων για τους οργανισμούς που δραστηριοποιούνται στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης στην ΕΕ, με έμφαση στην ηθική, την ασφάλεια και τη διαφάνεια. Η διαπραγμάτευση της νομοθεσίας διήρκεσε αρκετά χρόνια και αντιμετώπισε ισχυρές αντιδράσεις από ευρωπαϊκές εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης. Ως εκ τούτου, προτάσεις για απλοποίηση των διατάξεων έχουν ήδη γίνει θετικά αποδεκτές από κάποιους παράγοντες της αγοράς.
Την ίδια στιγμή, οι επιχειρήσεις προετοιμάζονται μήνες για την εφαρμογή των νέων κανόνων, με το χρονοδιάγραμμα να εκτείνεται σταδιακά έως το 2027. Παρατηρητές της αγοράς σημειώνουν ότι το «άνοιγμα» του κειμένου του νόμου σε πιθανές τροποποιήσεις σε αυτό το στάδιο θα προκαλούσε σημαντική αβεβαιότητα. Εκπρόσωποι του επιχειρηματικού κόσμου υπογραμμίζουν πως έχει ήδη βρεθεί συμβιβαστική λύση και οι εταιρείες έχουν αρχίσει να ενσωματώνουν τους νέους περιορισμούς. Η αβεβαιότητα που προκαλείται από το ενδεχόμενο αλλαγών χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα ανησυχητική για την αγορά.
Η αναφορά της MLex σημειώνει ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει το ενδεχόμενο αναβολής της εφαρμογής του νόμου και προώθησης τροποποιήσεων για την απλοποίηση συγκεκριμένων διατάξεων, χωρίς ωστόσο να έχει υπάρξει επίσημη απάντηση από πλευράς Κομισιόν. Σημείο τριβής αποτελεί η εφαρμογή του AI Act στα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης γενικού σκοπού, η οποία αναμένεται να ξεκινήσει τον Αύγουστο και αφορά ισχυρά generative μοντέλα που αναπτύσσουν εταιρείες όπως οι OpenAI, Meta, Anthropic και Mistral AI.
Για τη διευκόλυνση της συμμόρφωσης των παρόχων τεχνητής νοημοσύνης γενικού σκοπού, η ΕΕ προετοιμάζει έναν εθελοντικό κώδικα πρακτικής με κατευθυντήριες γραμμές για τη ρύθμιση μοντέλων όπως το ChatGPT, ενώ αναμένονται περαιτέρω οδηγίες σχετικά με τη διαφάνεια και τα πνευματικά δικαιώματα. Το τελικό κείμενο του κώδικα εκτιμάται ότι θα δημοσιευθεί μετά το καλοκαίρι, με την αμερικανική κυβέρνηση να έχει ήδη ζητήσει τη μη υιοθέτηση του σχεδίου στην παρούσα μορφή, επικαλούμενη υπερβολικό βάρος. Αντίστοιχες αντιρρήσεις έχουν εκφράσει και μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας όπως η Google και η Meta.
Παραμένει ασαφές ποια σημεία του AI Act εξετάζει να αλλάξει η Επιτροπή. Παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι η αβεβαιότητα που προκύπτει από την εκκρεμότητα των τελικών διατάξεων και των πρότυπων συμμόρφωσης επιβαρύνει σημαντικά τις επιχειρήσεις, τόσο σε χρόνο όσο και σε κόστος. Ωστόσο, εκτιμάται ότι το «σήμα» πιθανής χαλάρωσης της νομοθεσίας μετατοπίζει την έμφαση της πολιτικής από τη ρύθμιση προς την καινοτομία, κάτι που γίνεται θετικά δεκτό από μέρος του οικοσυστήματος των startups.
Σε επίπεδο πολιτικής, ορισμένα στελέχη της ΕΕ διαφωνούν με το ενδεχόμενο να υποχωρήσει η ΕΕ λόγω πιέσεων από τις ΗΠΑ, επισημαίνοντας ότι οι βασικές αρχές της νομοθεσίας είναι αποτέλεσμα δύσκολου ευρωπαϊκού συμβιβασμού. Άλλοι παράγοντες, πάντως, εκτιμούν ότι η προσωρινή αναστολή της εφαρμογής θα ανακούφιζε τις νεοφυείς επιχειρήσεις τεχνητής νοημοσύνης, δεδομένου ότι τα τεχνικά πρότυπα και τα εργαλεία συμμόρφωσης δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί.
Πολλές επιχειρήσεις εκφράζουν ανησυχίες για την ασάφεια του πιο πρόσφατου προσχεδίου του κώδικα πρακτικής για τους παρόχους τεχνητής νοημοσύνης γενικού σκοπού, κυρίως όσον αφορά το κατά πόσον ο νόμος θα καλύπτει και εταιρείες που προσαρμόζουν μοντέλα που αναπτύχθηκαν από άλλους παρόχους. Προς το παρόν, εκτιμάται ότι είναι αδύνατο να προβλεφθεί το πώς θα εφαρμοστεί πρακτικά το πλαίσιο του AI Act, ενώ μια ενδεχόμενη εξάμηνη αναστολή της εφαρμογής θα επέτρεπε στις επιχειρήσεις να προσαρμοστούν ορθά στις απαιτήσεις.
