Η εποχή που οι τηλεπικοινωνιακοί πάροχοι βασίζονταν αποκλειστικά στα έσοδα από φωνή και δεδοµένα φτάνει στο «τέλος» της. Η σύνδεση έγινε αυτονόητη, η φωνή υποτιµήθηκε, τα δεδοµένα έγιναν commodity και η πραγµατική αξία µετακινήθηκε ψηλότερα στο σύνολο των υπηρεσιών. Για να παραµείνουν ανταγωνιστικοί, οι πάροχοι δεν µπορούν να συνεχίσουν να σκέφτονται σαν παραδοσιακά δίκτυα. Οφείλουν να µετατραπούν σε τεχνολογικές εταιρείες. Σε techcos. Και αυτή η µετάβαση δεν είναι branding. Είναι µια αλλαγή DNA.
Το 5G δεν είναι απλώς µια ταχύτερη µορφή σύνδεσης. Είναι το κλειδί που ξεκλειδώνει ένα εντελώς νέο φάσµα εφαρµογών και δυνατοτήτων. Χάρη στην ταχύτητα, την πολύ χαµηλή καθυστέρηση και την υποστήριξη πολλών συσκευών, γίνεται εφικτό ένα νέο τεχνολογικό όραµα. Αλλά η πραγµατική επανάσταση δεν θα έρθει από την ίδια τη σύνδεση. Θα έρθει από την ικανότητα των παρόχων να αξιοποιήσουν το δίκτυό τους ως πλατφόρµα, πάνω στην οποία θα µπορούν τρίτοι να χτίσουν εφαρµογές, υπηρεσίες, εµπειρίες. Και αυτή η µετάβαση απαιτεί ανοιχτά APIs, edge υποδοµές και ένα νέο µοντέλο σκέψης: όχι «προσφέρω bandwidth», αλλά «παρέχω δυνατότητες».
Παράλληλα µε το δίκτυο, το επόµενο µεγάλο πεδίο για τους παρόχους είναι η ψηφιακή ταυτότητα. Με την κατάργηση των cookies και τον περιορισµό των mobile advertising IDs, η ανάγκη για νέους τρόπους ταυτοποίησης στο διαδίκτυο είναι πιο έντονη από ποτέ. Οι πάροχοι βρίσκονται σε πλεονεκτική θέση. Διαχειρίζονται εκατοµµύρια συνδροµητές, έχουν ήδη περάσει από διαδικασίες ταυτοποίησης και µπορούν να προσφέρουν νέους τρόπους επαλήθευσης, χωρίς να παραβιάζουν την ιδιωτικότητα. Με προσωρινούς, ανώνυµους κωδικούς µε δυνατότητα ταυτοποίησης, µε σαφές πλαίσιο συγκατάθεσης, µε συµµόρφωση σε κάθε νοµοθεσία. Αν καταφέρουν να γίνουν αξιόπιστοι πάροχοι ψηφιακής ταυτοποίησης, θα αποκτήσουν έναν ρόλο, κρίσιµο για κάθε διαδικτυακή υπηρεσία. Και µια νέα πηγή εσόδων.
Την ίδια στιγµή, η «µάχη» για τον έλεγχο του συνδεδεµένου σπιτιού δεν έχει ακόµα κριθεί. Όµως έχει ήδη ξεκινήσει. Οι τεχνολογικές πλατφόρµες προσφέρουν φωνητικούς βοηθούς, κάµερες, συστήµατα αυτοµατισµού. Οι πάροχοι έχουν κάτι άλλο: φυσική παρουσία στο σπίτι. Είναι ήδη εκεί, µε το modem, µε την τεχνική υποστήριξη, µε την εγκατάσταση. Αν καταφέρουν να επεκταθούν από το router στο οικοσύστηµα του connected home, τότε δεν θα είναι απλώς πάροχοι internet. Θα είναι οι κεντρικοί παράγοντες µιας ψηφιακής καθηµερινότητας που περιλαµβάνει ασφάλεια, αυτοµατισµό, διαχείριση ενέργειας, υγεία. Και αυτό σηµαίνει νέα µοντέλα χρέωσης, νέες υπηρεσίες συνδροµής, νέους δεσµούς µε τον πελάτη.
Για να πετύχει αυτή η µετάβαση, χρειάζεται ριζική αλλαγή και στον τρόπο λειτουργίας. Ο παραδοσιακός πάροχος λειτουργούσε µε κλειστό µοντέλο: σχεδίαζε, υλοποιούσε και πωλούσε τα πάντα in-house. Ο techco, όµως, σκέφτεται αλλιώς. Στήνει πλατφόρµες, χτίζει οικοσυστήµατα, ανοίγεται σε συνεργασίες. Δεν θέλει να φτιάξει ο ίδιος όλες τις υπηρεσίες – θέλει να τις φιλοξενήσει. Με APIs, µε developer portals, µε µοντέλα που επιτρέπουν στους συνεργάτες να δηµιουργούν επάνω στη δική του υποδοµή. Έτσι αποκτά ρόλο κόµβου. Έτσι αποκτά δυναµική επέκτασης χωρίς να αυξάνει την πολυπλοκότητα. Έτσι γίνεται µέρος ενός ευρύτερου ψηφιακού χάρτη που εξελίσσεται συνεχώς.
Το κρίσιµο σηµείο, όµως, είναι άλλο. Όλα τα παραπάνω -η υποδοµή, οι νέες υπηρεσίες, το οικοσύστηµα- προϋποθέτουν ένα στοιχείο που δεν αγοράζεται: την εµπιστοσύνη. Αν οι πάροχοι θέλουν να χειρίζονται δεδοµένα υγείας, αυτοµατισµούς ή ψηφιακή ταυτοποίηση, πρέπει να γίνουν υπόδειγµα διαφάνειας και προστασίας της ιδιωτικότητας. Δεν φτάνει να συµµορφώνονται µε τον νόµο. Πρέπει να δείχνουν και να αποδεικνύουν ότι βάζουν τον πελάτη στο κέντρο. Με εργαλεία συγκατάθεσης, µε πίνακες ελέγχου για τα δεδοµένα, µε επιλογές opt-in και opt-out. Η ιδιωτικότητα δεν είναι εµπόδιο στην καινοτοµία. Είναι όρος επιβίωσης.
Το µέλλον της αγοράς δεν γράφεται από εκείνους που ακολουθούν, αλλά από όσους ηγούνται. Και οι telcos έχουν τη δυνατότητα να ηγηθούν, αρκεί να αποτινάξουν τη νοοτροπία του «παρόχου υποδοµής» και να αγκαλιάσουν τον ρόλο του digital enablement partner. Δεν είναι ο «πωλητής τεχνολογίας», αλλά ο συνεργάτης που σου δίνει τα εργαλεία, τις γνώσεις και τη στήριξη για να µετασχηµατιστείς ψηφιακά. Οι εταιρείες που θα επενδύσουν σε real-time υπηρεσίες, σε developer-friendly πλατφόρµες και σε ανοικτά µοντέλα συνεργασίας, θα ξεκλειδώσουν νέες ροές εσόδων, θα χτίσουν ισχυρότερο brand και θα αντέξουν στον ανταγωνισµό των hyperscalers και των OTTs που απειλούν να τους προσπεράσουν.
Η µετάβαση από telco σε techco δεν είναι πολυτέλεια για τους ισχυρούς, αλλά ανάγκη για τους συνεπείς. Δεν είναι µια «πιασάρικη» λέξη που γίνεται µόδα, αλλά η απάντηση σε µια αγορά που αλλάζει ραγδαία και δεν περιµένει κανέναν. Οι εταιρείες που θα αργήσουν να κινηθούν θα µείνουν πίσω. Αυτές που θα κινηθούν σωστά, θα γίνουν κάτι πολύ περισσότερο από πάροχοι. Θα γίνουν οι πλατφόρµες της επόµενης δεκαετίας. Και αυτό είναι ένα στοίχηµα που, αν το κερδίσουν, θα αλλάξει ριζικά τη θέση τους στην ψηφιακή οικονοµία.
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Κινητή Τηλεφωνία & Τηλεπικοινωνίες
