Σε ακόμα περισσότερες αναδυόμενες αγορές σχεδιάζει να επεκταθεί η Upstream, μια απολύτως εξωστρεφής εταιρεία, η οποία σήμερα είναι συνδεδεμένη με 54 εταιρείες κινητής τηλεφωνίας σε 43 χώρες, απευθύνεται σε 1,2 δις. τελικούς καταναλωτές, εκ των οποίων 75 εκατ. είναι πελάτες της, «μιλά» 26 γλώσσες, ανά πάσα στιγμή εργάζονται σε αυτήν 26 υπηκοότητες και ο ετήσιος τζίρος της περίπου 250 εκατ. ευρώ, προέρχεται στο σύνολό του από το εξωτερικό.
Σύμφωνα με τον Μάρκο Βερέμη, διευθύνοντα σύμβουλο και συνιδρυτή της εταιρείας τεχνολογίας Upstream, η εταιρεία μεγαλώνει με δύο τρόπους: αυξάνει τα προϊόντα που προσφέρει σε κάθε μια από τις αγορές που δραστηριοποιείται και ταυτόχρονα προσπαθεί να εισέλθει σε περισσότερες χώρες. Στην Αφρική δραστηριοποιείται σε 27 χώρες και επιθυμεί να πάει και στις υπόλοιπες, στη Λατινική Αμερική είναι σε τρεις χώρες και θέλει να πάει σε όλες. Στη Μέση Ανατολή υπάρχουν ακόμα μερικές χώρες στις οποίες θέλει να μπει και στην Ασία ακόμα περισσότερες.
Η Upstream ξεκίνησε το 2002 ως εταιρεία mobile marketing, ωστόσο, πλέον η δραστηριότητά της ξεπερνά το αντικείμενο αυτό. Σύμφωνα με τον κ. Βερέμη «σήμερα η τεχνολογική μας πλατφόρμα, την οποία ονομάζουμε MINT, στοχεύει στις αναδυόμενες αγορές (3 δις καταναλωτές) και στηρίζει τρεις πυλώνες δραστηριότητας: Δίνει τη δυνατότητα πληρωμών σε ανθρώπους χωρίς κάρτες (90% του πληθυσμού), marketing – απόκτηση νέων πελατών μέσω καναλιών σε κινητά τηλέφωνα και παροχή ηλεκτρονικών υπηρεσιών (από μαθήματα ξένων γλωσσών μέσω κινητού, μέχρι μικρό-ασφάλιση). Στις χώρες που δραστηριοποιούμαστε, η συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών δεν διαθέτει κομπιούτερ, υπερπηδά πλήρως το σταθερό τηλέφωνο και βρίσκεται κατευθείαν με ένα φθηνό, κατά κύριο λόγο, smartphone. Από τη στιγμή που οι κάτοχοι τους δεν έχουν πιστωτική κάρτα, δεν έχουν και τη δυνατότητα να αγοράσουν applications. Ακριβώς αυτός είναι και ο πρώτος πυλώνας της δραστηριότητάς μας. Η Upstream έχει συνδεθεί με 54 εταιρείες κινητής τηλεφωνίας σε 43 χώρες και δίνει τη δυνατότητα πληρωμών μέσω των κινητών για άυλα υλικά αγαθά όπως apps και services. Ο δεύτερος πυλώνας είναι το mobile marketing, με το οποίο και ξεκίνησε η εταιρεία το 2002, κάνοντας καμπάνιες για μεγάλες εταιρείες όπως η Coca-Cola η Nestle κ.λπ. Και συνεχίζουμε να το κάνουμε, αλλά μόνο για άυλα αγαθά και για την απόκτηση πελατών (customer acquisition). Ο τρίτος πυλώνας είναι η δημιουργία και διάθεση υπηρεσιών, όπως χρηματο-οικονομικές υπηρεσίες, τύπου μικροδάνεια ή micro insurance (μικροασφάλιση), παιχνίδια, υπηρεσίες εκπαίδευσης, π.χ. μαθήματα ξένων γλωσσών μέσω του κινητού, αλλά και υπηρεσίες υγείας, π.χ. σε συγκεκριμένα μέρη της Νιγηρίας, υπηρεσία μας δίνει ειδοποιήσεις για το τι επιδημίες έρχονται και πώς μπορεί κανείς να προστατευτεί.»
Η Upstream είναι εταιρεία mobile commerce enabler σε αναδυόμενες αγορές – δηλαδή εταιρεία εμπορίου μέσω κινητού τηλεφώνου για άυλα αγαθά. Το ύψος της αγοράς αυτής στις αναδυόμενες αγορές εκτιμάται σε περίπου 20 δις. δολ. ΗΠΑ και ο ετήσιος ρυθμός ανάπτυξής της είναι της τάξεως του 30% καθώς οι πληθυσμοί των χωρών της Λατινικής Αμερικής, Αφρικής, Μέσης Ανατολής, μέρους της Ασίας και ενός μεγάλου κομματιού της πρώην Σοβιετικής Ένωσης συνδέονται για πρώτη φορά στο διαδίκτυο, κατά κύριο λόγο με smartphones.
«Επικεντρωνόμαστε στο να συγκεντρώσουμε ολοένα και περισσότερο τοπικό περιεχόμενο» σημειώνει στο ΙnfoCom ο Μάρκος Βερέμης και εξηγεί: «Τα περισσότερα προϊόντα που βρίσκει κανείς στις πλατφόρμες της Δύσης είναι πολύ ακριβά για τους ανθρώπους στις αναδυόμενες αγορές. Ένας Νιγηριανός που έχει 4-5 δολάρια. στο κινητό του δεν αγοράζει τίποτα από την Google. Διαθέτουμε λοιπόν πακέτα από υπηρεσίες σε τιμές προσιτές για τους συγκεκριμένους χρήστες και συνήθως ακολουθούμε τη λογική τύπου Νetflix δηλαδή πληρώνουν π.χ. μισό δολάριο το μήνα για κάποια συγκεκριμένη κατηγορία προϊόντων πχ. παιχνίδια, υπηρεσίες μόρφωσης, κ.λπ. και καταναλώνουν όσο από αυτά θέλουν. Με άλλα λόγια, παρέχουμε τρόπο πληρωμής και τοπικό περιεχόμενο, σωστή τιμή με το σωστό μοντέλο τιμολόγησης και τα σωστά πακέτα. Για να μπορείς να κάνεις αυτή τη δουλειά, βασίζεσαι πολύ σε δεδομένα, ως εκ τούτου κινούμαστε στην περιοχή των big data.»
Στην αγορά αυτή δραστηριοποιούνται μεγάλες εταιρείες που κάνουν και πολλά άλλα πράγματα, όπως η Huawei ή η ινδική Tech Mahindra. Στην κατάταξη των εταιρειών, με το μέγεθος της, η Upstream βρίσκεται μεταξύ των 5 μεγαλύτερων. Πρόκειται για μια εταιρεία απολύτως εξωστρεφή. Στην Ελλάδα ωστόσο έχει τους περισσότερους από τους ανθρώπους της, το 65% – 70% (κυρίως τους προγραμματιστές). Οι υπόλοιποι από ένα σύνολο 300 είναι σε 9 γραφεία εκτός Ελλάδας. Στο Λονδίνο είναι το εμπορικό της τμήμα, στο Βουκουρέστι το τμήμα για τα apps και στη Ρώμη η εξυπηρέτηση πελατών (client service). Τοπικά γραφεία έχει στο Ρίο Ντε Τζανέιρο και Σαο Πάολο για Λατινική Αμερική και ένα μικρό στο Μπουένος Άιρες. Η Αφρική ελέγχεται μέσω του Λάγκος στη Νιγηρία και του Γιοχάνεσμπουργκ και η Μέση Ανατολή «τρέχει» μέσω Ντουμπάι. Πρόσφατα άνοιξε γραφείο και στην Κουάλα Λουμπούρ.
Όπως υπογραμμίζει ο κ. Βερέμης η εταιρεία «έχει επιλέξει τον δρόμο των επενδυτικών κεφαλαίων (private equity). Αυτό το είδος των επενδυτών κοιτούν την ίδια την εταιρεία και την προοπτική στον τομέα που ασχολείται και όχι τόσο συνολικά τα μακροοικονομικά δεδομένα. Στην Upstream από το 2014 συμμετέχει ένα μεγάλο Βρετανικό επενδυτικό κεφάλαιο που ονομάζεται Actis. Είναι ένα πρώην κρατικό fund της Βρετανίας με το οποίο η χώρα αυτή επένδυσε στις αναδυόμενες αγορές και το οποίο ιδιωτικοποιήθηκε το 2004. Διαχειρίζεται ύψος κεφαλαίων 7δις. δολ.»
Όσο για το μυστικό που κρύβεται πίσω από την επιτυχία της Upstream, ο επικεφαλής της, σημειώνει «η νέα μορφή εταιρείας που έχει επικρατήσει σε ένα βαθμό και στην Αμερική και θυμίζει τη λογική της κολεκτίβας. Η Upstream ανήκει κατά 20% στους εργαζόμενούς της. Οι καλύτερες συνθήκες σε μια εταιρεία δημιουργούνται όταν οι καλύτεροι αποκτούν μετοχές και γίνονται συνιδιοκτήτες και αυτό δεν σταματά ποτέ. Μια εταιρεία που δεν έχει τον τυπικό διαχωρισμό ιδιοκτήτη – υπαλλήλου αποδίδει πολύ περισσότερο. Πιστεύω πως είναι πολύ δύσκολο να ανταγωνιστείς μια εταιρεία που έχει 50 ιδιοκτήτες οι οποίοι είναι και οι άνθρωποι που εκτελούν τη δουλειά. Η εταιρεία βασίζεται απολύτως στους ανθρώπους της και δεν υπάρχει για μένα μεγαλύτερο μυστικό από αυτό. Αν έκανα ξανά εταιρεία θα την έκανα ακόμα περισσότερο με αυτή τη λογική. Περνάμε 10 – 12 ώρες την ημέρα στη δουλειά μας, το πιο σημαντικό είναι να είμαστε ευτυχείς και να δουλεύουμε ως ομάδα.»
Η Upstream όμως έχει «γεννήσει» και την Persado, ένα επίσης πετυχημένο βήμα όπως εξηγεί ο κ. Βερέμης: «Η Persado γεννήθηκε ως ένα ερευνητικό τμήμα της Upstream το οποίο μελέτησε την αυτοματοποίηση της γλώσσας. Το κάθε κείμενο που απευθύνεις σε μια ομάδα έχει τελείως διαφορετικό αποτέλεσμα όχι μόνο για το τι λέει αλλά πώς το λέει. Σε ένα νεαρό απευθύνεσαι με έναν πιο άμεσο τρόπο, σε έναν ηλικιωμένο πιο ευγενικά. Η εταιρεία Persado ασχολήθηκε με το να αυτοματοποιήσει τη λειτουργία της γλώσσας. Τώρα είναι μια ανεξάρτητη εταιρεία η οποία πάει πάρα πολύ καλά. Η έδρα της είναι στην Νέα Υόρκη, αλλά έχει πολύ μεγάλο τμήμα της εδώ, το τμήμα έρευνας και ανάπτυξης (R&D). Έχουν επενδύσει σε αυτήν η American Express, η Citi, η Bain και διάφοροι άλλοι επενδυτές. Συμμετέχω στο διοικητικό της συμβούλιο, καθώς διατηρώ σε αυτήν μετοχές, όπως διατηρεί και ο συνιδρυτής της Upstream Αλέξανδρος Βρατσκίδης.»
