Η Πλατφόρμα Στρατηγικών Τεχνολογιών για την Ευρώπη (STEP) γιορτάζει τον πρώτο χρόνο λειτουργίας της, ενισχύοντας την ανάπτυξη και την παραγωγή κρίσιμων τεχνολογιών στην Ευρώπη. Μέσα στο έτος, η STEP συνέδεσε τη χρηματοδοτική ισχύ 11 προγραμμάτων της ΕΕ, κινητοποιώντας πάνω από 15 δισεκατομμύρια ευρώ για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης σε τρεις στρατηγικούς τομείς: τις ψηφιακές τεχνολογίες και την καινοτομία βαθιάς τεχνολογίας, τις καθαρές και αποδοτικές ως προς τους πόρους τεχνολογίες, καθώς και τις βιοτεχνολογίες.
Μέχρι στιγμής, έχουν διατεθεί 9,1 δισεκατομμύρια ευρώ από ευρωπαϊκούς πόρους προς τη STEP μέσω πέντε προγραμμάτων που διαχειρίζεται απευθείας η Ευρωπαϊκή Επιτροπή: το πρόγραμμα Ψηφιακή Ευρώπη, το Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας, το πρόγραμμα EU4Health, το Horizon Europe και το Ταμείο Καινοτομίας. Επιπλέον, 6,1 δισεκατομμύρια ευρώ κινητοποιούνται μέσω της ανακατανομής πόρων πολιτικής συνοχής από 11 πρωτοπόρα κράτη-μέλη της ΕΕ.
Η Ομάδα Δράσης της Επιτροπής για την STEP συνεργάζεται στενά με τα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ, διατηρώντας τακτική επικοινωνία με φορείς υλοποίησης έργων, διαχειριστικές αρχές και σχετικούς οργανισμούς για τη βελτίωση της δομής του μηχανισμού και την κατανόηση των επενδυτικών αναγκών. Η εκτεταμένη προσέγγιση και μια εξειδικευμένη έρευνα, στην οποία ανταποκρίθηκαν περίπου 500 ερευνητικοί και βιομηχανικοί οργανισμοί, επιβεβαίωσαν τη μεγάλη ανάγκη για απλοποίηση της πρόσβασης στη χρηματοδότηση της ΕΕ.
Λαμβάνοντας υπόψη την επιτυχία της STEP, η Πρόεδρος φον ντερ Λάιεν πρότεινε, σε επιστολή της προς τους ηγέτες της ΕΕ ενόψει του ειδικού Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 6ης Μαρτίου, τη διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής της, ώστε να καλύπτει όλες τις τεχνολογίες που είναι κρίσιμες για τον αμυντικό τομέα.
Η Πύλη STEP προσφέρει μια ολοκληρωμένη, φιλική προς τον χρήστη πλατφόρμα, μέσω της οποίας οι φορείς υλοποίησης έργων μπορούν να έχουν πρόσβαση σε όλες τις ευκαιρίες χρηματοδότησης στο πλαίσιο των προγραμμάτων της ΕΕ και των κρατών-μελών. Μέχρι στιγμής, έχουν δημοσιευθεί περίπου 60 προσκλήσεις υποβολής προτάσεων σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο, εκ των οποίων 40 παραμένουν ανοιχτές για υποβολή.
Η πλατφόρμα STEP παρουσιάζει 142 έργα υψηλής δυναμικής που έχουν λάβει τη Σφραγίδα STEP από την Επιτροπή. Οι φορείς υλοποίησης αυτών των έργων ενημερώνονται για διαθέσιμες ευκαιρίες χρηματοδότησης και συμβουλευτικές υπηρεσίες, ενώ τα έργα τους γίνονται ορατά σε ιδιωτικούς και δημόσιους επενδυτές, συμπεριλαμβανομένων φορέων όπως η Ομάδα της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕ) και οι Εθνικές Αναπτυξιακές Τράπεζες.
Ορισμένα χαρακτηριστικά παραδείγματα έργων που έλαβαν τη Σφραγίδα STEP σε 23 κράτη-μέλη περιλαμβάνουν το OpenEuroLLM, που στοχεύει στη δημιουργία της πρώτης οικογένειας ανοιχτού κώδικα Μεγάλων Γλωσσικών Μοντέλων για την τεχνητή νοημοσύνη καλύπτοντας όλες τις επίσημες και μελλοντικές γλώσσες της ΕΕ. Επίσης, το Energy Observer 2, που αναπτύσσεται στη Γαλλία και την Ολλανδία, θα είναι το πρώτο υδρογονοκίνητο φορτηγό πλοίο στον κόσμο, διαθέτοντας προηγμένες κρυογονικές δεξαμενές και τεχνολογία κυψελών καυσίμου για τη μείωση των εκπομπών στη θαλάσσια μεταφορά κατά 98%. Στον τομέα της βιοτεχνολογίας, το PHARMSD 3.0 της Πορτογαλίας επιδιώκει να καθιερώσει ένα νέο πρότυπο στη συνεχή φαρμακευτική παραγωγή μέσω της βελτιστοποίησης της μεθόδου ξήρανσης με εκνέφωση.
Η STEP στοχεύει στη μόχλευση και τη μείωση του κινδύνου για τις ιδιωτικές επενδύσεις σε έργα υψηλής δυναμικής στην ΕΕ. Η Ομάδα Δράσης της STEP βρίσκεται σε επαφή με ιδιωτικούς επενδυτές για την προώθηση των έργων με τη Σφραγίδα STEP, ενισχύοντας την προβολή τους και διερευνώντας διαδρομές χρηματοδότησης.
Το θετικό momentum της STEP αναμένεται να ενισχυθεί το 2025, με τη στήριξη των κρατών-μελών για την επιτυχία καινοτόμων έργων και τη μείωση των εξαρτήσεων σε στρατηγικές τεχνολογίες. Τα κράτη-μέλη ενθαρρύνονται να αξιοποιήσουν τις ευκαιρίες της STEP στο πλαίσιο του NextGenerationEU και του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, ανακατανέμοντας πόρους σε έργα με την ετικέτα STEP και μεταφέροντας έως και 6% της εθνικής κατανομής τους στο InvestEU για τη χρηματοδότησή τους.
Η STEP θεσπίστηκε με Κανονισμό της ΕΕ τον Μάρτιο του 2024, στο πλαίσιο της ενδιάμεσης αναθεώρησης του Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου. Ως μέρος της ενδιάμεσης αξιολόγησής της, η Επιτροπή θα συγκεντρώσει στοιχεία και απόψεις μέσω μιας πρόσκλησης για συνεισφορά που θα δημοσιευθεί σύντομα στην πλατφόρμα «Have your Say» και θα παραμείνει ανοιχτή για τέσσερις εβδομάδες.
