Από σήμερα, 28 Δεκεμβρίου, ένα μεγάλο ποσοστό των gadget που αγοράζονται εντός της ΕΕ θα πρέπει να χρησιμοποιούν USB-C. Ο στόχος της ευρωπαϊκής οδηγίας 2022/2380 είναι η μείωση των ηλεκτρονικών αποβλήτων και η επίλυση του κατακερματισμού της αγοράς. Ωστόσο, η απαίτηση για USB-C είναι απλώς η επιφάνεια, καθώς περιλαμβάνονται κανονισμοί για τη γρήγορη φόρτιση, την αποδέσμευση των φορτιστών από τις συσκευασίες λιανικής και την εισαγωγή βελτιωμένης επισήμανσης.
Οι χώρες της ΕΕ και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατέληξαν σε προσωρινή συμφωνία για τον κοινό φορτιστή στις 7 Ιουνίου του 2022. Η νομοθεσία εγκρίθηκε επίσημα τον Οκτώβριο του ίδιου έτους. Αφού δόθηκε το πράσινο φως από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, οι χώρες είχαν προθεσμία έως τις 28 Δεκεμβρίου 2024 για να την ενσωματώσουν στις εθνικές νομοθεσίες – σημείο κατά το οποίο οι εταιρείες που δραστηριοποιούνται εντός της ΕΕ καλούνται να συμμορφωθούν.
Το μεγάλο εύρος εφαρμογής αυτής της οδηγίας σημαίνει ότι ο αντίκτυπός της θα γίνει αισθητός τόσο στους καταναλωτές όσο και στις επιχειρήσεις, καθώς ο κοινός φορτιστής αφορά σε οτιδήποτε ορίζει η Ευρωπαϊκή Ένωση ως ραδιοεξοπλισμό. Αυτό, όπως αναφέρεται, είναι ένα ηλεκτρικό ή ηλεκτρονικό προϊόν που εκπέμπει ή λαμβάνει σκόπιμα ραδιοκύματα με σκοπό «την επικοινωνία ή/και τον ραδιοπροσδιορισμό».
Ο κανονισμός καλύπτει ρητά τα κινητά τηλέφωνα, τα tablet, τις ψηφιακές κάμερες, τα ακουστικά, τα headset, τις φορητές κονσόλες, τα φορητά ηχεία, τους e-readers, τα πληκτρολόγια, τα ποντίκια, τα φορητά συστήματα πλοήγησης και τα earbuds που είναι «επαναφορτιζόμενα με ενσύρματο καλώδιο και μπορούν να λειτουργήσουν με παροχή ισχύος έως και 100 watt». Η μόνη τρέχουσα εξαίρεση είναι οι φορητοί υπολογιστές, οι οποίοι έχουν προθεσμία έως τις 28 Απριλίου 2026 για να συμμορφωθούν.
Ωστόσο, υπάρχουν γκρίζες ζώνες. Τα drones, για παράδειγμα, δεν περιλαμβάνονται στη λίστα και δεν είναι σαφές εάν ταιριάζουν σε άλλες κατηγορίες όπως οι ψηφιακές φωτογραφικές μηχανές. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η Κομισιόν λέει ότι «θα αξιολογεί συνεχώς τις εξελίξεις της αγοράς, τον κατακερματισμό της και την τεχνολογική πρόοδο» με στόχο να διατηρήσει τη λίστα των σχετικών συσκευών όσο το δυνατόν πιο σχετική και ενημερωμένη.
Παράλληλα, η ασύρματη φόρτιση δεν καλύπτεται από την οδηγία. Προς το παρόν, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή λέει ότι θα «προωθήσει την εναρμόνιση» της πρακτικής «για να αποφευχθεί ο μελλοντικός κατακερματισμός της εσωτερικής αγοράς και τυχόν αρνητικές επιπτώσεις στους καταναλωτές και το περιβάλλον». Το τι μορφή μπορεί να πάρει αυτό δεν έχει ξεκαθαριστεί, αλλά η ΕΕ το έχει στο «ραντάρ».
Σε κάθε περίπτωση, το βασικό σημείο είναι ότι η πλειονότητα των τεχνολογιών που απευθύνονται στους Ευρωπαίους καταναλωτές πρέπει να έρχονται εξοπλισμένες με θύρα USB-C. Εντούτοις, αυτό ισχύει μόνο για την πλευρά της συσκευής, καθώς οι θύρες που βρίσκονται στους ίδιους τους φορτιστές δεν καλύπτονται από αυτήν την οδηγία.
Μια ενδιαφέρουσα πτυχή στον κανονισμό είναι ότι η ΕΕ δεν έχει ουσιαστικά απαγορεύσει τις «ιδιόκτητες» θύρες φόρτισης. Αντίθετα, το hardware χρειάζεται απλώς τη δυνατότητα φόρτισης μέσω USB-C. Αυτό σημαίνει ότι η τρέχουσα σειρά MacBook με MagSafe είναι συμβατή, καθώς μπορεί κάποιος να φορτίσει τόσο με τη μαγνητική υποδοχή της Apple όσο και με την τεχνολογία που ορίζει η ΕΕ.
Σύμφωνα με την οδηγία, οι συσκευές που πωλούνται στην Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να διαθέτουν θύρα φόρτισης USB-C. Εάν μια συσκευή δεν πληροί αυτή την απαίτηση, στις περισσότερες περιπτώσεις δεν μπορεί να διατεθεί, ακόμη και αν κυκλοφόρησε πριν από την προθεσμία της 28ης Δεκεμβρίου. Για παράδειγμα, η Apple έχει σταματήσει την πώληση των iPhone SE και iPhone 14 στην Ευρώπη, καθώς αυτά τα μοντέλα διαθέτουν Lightning.
Υπάρχουν όμως και εξαιρέσεις σε αυτό. Όσον αφορά τα προϊόντα που κυκλοφορούν ήδη, συσκευές χωρίς θύρες USB-C που διατέθηκαν στην αγορά για πρώτη φορά πριν από τις 28 Δεκεμβρίου μπορούν ακόμα να πωλούνται εντός της ΕΕ. Ως «διάθεση στην αγορά» ορίζεται η στιγμή που ένας κατασκευαστής ή εισαγωγέας προμηθεύει ένα προϊόν σε έναν διανομέα ή έναν τελικό χρήστη για πρώτη φορά.
«Οι κατασκευαστές, οι εισαγωγείς και οι διανομείς πρέπει να έχουν χρόνο να ασκήσουν τα δικαιώματα που έχουν αποκτήσει σύμφωνα με οποιουσδήποτε προϋπάρχοντες, εθνικούς ή κοινοτικούς κανόνες», σημειώνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, «για παράδειγμα για να πουλήσουν τα αποθέματα των προϊόντων που κατασκευάζονται σύμφωνα με υπάρχοντες κανόνες.»
Με άλλα λόγια, μεγάλο μέρος του προϋπάρχοντος αποθέματος μπορεί να πουληθεί εάν ανήκει ήδη σε έναν έμπορο λιανικής, αν και το κατάστημα δεν θα μπορεί να αγοράσει περισσότερες μονάδες. Μπορεί, όμως, να διαπιστωθεί ότι οι λιανοπωλητές είναι προσεκτικοί και αφαιρούν το υλικό από την πώληση ή το μεταφέρουν σε αγορές όπου οι κανονισμοί δεν ισχύουν.
Μια άλλη σημαντική, αλλά λιγότερο γνωστή, πτυχή της κοινής οδηγίας φόρτισης είναι η ενοποίηση της γρήγορης φόρτισης. Στόχος της ΕΕ είναι η απλοποίηση αυτής της πρακτικής. Η ΕΕ ορίζει τη γρήγορη φόρτιση ως οτιδήποτε μπορεί να επαναφορτιστεί μέσω καλωδίου με «τάση υψηλότερη από 5 βολτ, ρεύμα μεγαλύτερο από 3 αμπέρ ή ισχύ μεγαλύτερη από 15 watt».
Όταν οι συσκευές φτάνουν αυτό το όριο, πρέπει να υιοθετούν το USB Power Delivery (USB PD), ένα πρωτόκολλο φόρτισης που επιτρέπει στις συσκευές να μεταφέρουν ισχύ μέσω USB, πέρα από δεδομένα. Αν και ορισμένες συσκευές, όπως τα iPhone και η σειρά Google Pixel, έχουν χρησιμοποιήσει αυτό το πρότυπο για κάποιο χρονικό διάστημα, άλλες συσκευές, όπως το OnePlus και το OPPO, χρησιμοποιούν το SUPERVOOC χωρίς να υποστηρίζουν USB PD.
Η συγκεκριμένη οδηγία στοχεύει να διασφαλίσει ότι οι συσκευές που προσφέρουν γρήγορη φόρτιση είναι συμβατές με οποιονδήποτε φορτιστή. Οι καταναλωτές, λοιπόν, θα πρέπει να μπορούν να τροφοδοτούν το υλικό τους με τη μέγιστη ταχύτητα που υποστηρίζει ο εξοπλισμός φόρτισης. Το βασικό στοιχείο είναι ότι η πλήρης λειτουργικότητα του USB PD πρέπει να είναι ενεργοποιημένη και να μην παρεμποδίζεται από κανένα άλλο πρωτόκολλο φόρτισης.
Το τρίτο μέρος της οδηγίας είναι, όπως το θέτει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, να δίνεται στους καταναλωτές η ευκαιρία να «αγοράσουν μια νέα ηλεκτρονική συσκευή χωρίς νέο φορτιστή». Στόχος είναι να σταματήσει η υπερβολική σπατάλη που προκύπτει από τους καταναλωτές που κατέχουν πάρα πολλούς φορτιστές, οι οποίοι μένουν αχρησιμοποίητοι.
Η Κομισιόν εισάγει και μια νέα οπτική γλώσσα, με στόχο την καλύτερη ενημέρωση των καταναλωτών για τα χαρακτηριστικά φόρτισης των συσκευών και τη διαθεσιμότητα φορτιστή στη συσκευασία. Οι κατασκευαστές θα πρέπει να χρησιμοποιούν σαφείς απεικονίσεις που θα ενημερώνουν αν περιλαμβάνεται φορτιστής στο προϊόν. Παράλληλα, ένα τυποποιημένο σύστημα θα παρέχει πληροφορίες σχετικά με την ελάχιστη και μέγιστη ισχύ φόρτισης που υποστηρίζει η συσκευή, καθώς και αν υποστηρίζεται το πρωτόκολλο USB Power Delivery.
Αξίζει να σημειωθεί πως ο τρόπος με τον οποίο επιβάλλεται στην πραγματικότητα η κοινή λύση φόρτισης είναι κάτι που θα βαρύνει τα ίδια τα κράτη μέλη, καθώς είναι υπεύθυνα για την επιτήρηση της αγοράς. Κάθε κράτος θα μπορεί να χρησιμοποιήσει μια ποικιλία μέτρων, συμπεριλαμβανομένων των προστίμων και της αναγκαστικής απόσυρσης του μη συμμορφούμενου εξοπλισμού.
