Η τεχνητή νοημοσύνη συνδέεται με συχνότερες αποχωρήσεις από την εργασία για εργαζομένους ηλικίας 55 ετών και άνω που απασχολούνται σε επαγγέλματα υψηλής έκθεσης στην τεχνολογία, σύμφωνα με νέα ανάλυση του Center for Retirement Research του Boston College. Η μεταβολή εμφανίζεται μετά την κυκλοφορία του ChatGPT, τον Νοέμβριο του 2022, και περιλαμβάνει περισσότερες μεταβάσεις προς ανεργία. Για ορισμένα επαγγέλματα, η επίδραση μπορεί να είναι ιδιαίτερα έντονη, όπως δήλωσε στο CNBC ο οικονομολόγος και συγγραφέας της έρευνας Geoffrey Sanzenbacher.
Η έρευνα εξετάζει κατά πόσο η αυξημένη δυνατότητα της AI να εκτελεί επιμέρους εργασιακά καθήκοντα συνδέεται με τη διάρκεια του εργασιακού βίου. Η έκθεση στην AI μετρά την καταλληλότητα της τεχνολογίας για τις εργασίες ενός επαγγέλματος και όχι αποκλειστικά τον κίνδυνο αυτοματοποίησης ή αντικατάστασης θέσεων. Τα ευρήματα αφορούν στατιστική συσχέτιση μετά το ChatGPT, άρα δεν τεκμηριώνουν από μόνα τους ότι η τεχνολογία αποτελεί τη μοναδική αιτία κάθε αποχώρησης.
Η αλλαγή μετά την έλευση του ChatGPT
Η ανάλυση συνδυάζει δεδομένα από τις CPS και Digital Planet. Παρακολουθεί την εργασιακή κατάσταση ατόμων 55 ετών και άνω σε διάστημα ενός έτους, με αρχικές παρατηρήσεις από τον Ιανουάριο του 2014 έως τον Απρίλιο του 2025. Οι ερευνητές εξαιρούν τις περιόδους όπου η πανδημία θα μπορούσε να αλλοιώσει τις συγκρίσεις και ελέγχουν δημογραφικά, οικογενειακά και εργασιακά χαρακτηριστικά. Με αυτό τον σχεδιασμό συγκρίνουν τις τάσεις πριν και μετά την ευρεία διάδοση της παραγωγικής AI.
Πριν από το ChatGPT, οι εργαζόμενοι σε επαγγέλματα με υψηλή έκθεση στην AI είχαν μικρότερη πιθανότητα να αποχωρήσουν από την εργασία τους σε σχέση με όσους βρίσκονταν σε λιγότερο εκτεθειμένες θέσεις. Στο σύνολο της περιόδου, τα αντίστοιχα ποσοστά ήταν 11,7% και 14,1%. Μετά την κυκλοφορία του ChatGPT, η ανάλυση καταγράφει υποχώρηση του πλεονεκτήματος παραμονής, με σχετική αύξηση τόσο των συνολικών εξόδων από την εργασία όσο και των μεταβάσεων προς την ανεργία.
Η διαφορά γίνεται πιο ορατή στις προβλέψεις για επιμέρους επαγγέλματα. Για τους ζωγράφους, που έχουν χαμηλή βαθμολογία έκθεσης, η προβλεπόμενη αύξηση των μεταβάσεων εκτός εργασίας φθάνει το 2%. Για τους προγραμματιστές ηλεκτρονικών υπολογιστών, στο άλλο άκρο της κλίμακας, υπερβαίνει το 25%. Παρ’ όλα αυτά, οι θέσεις υψηλής έκθεσης διατηρούν γενικά χαμηλότερα ποσοστά αποχώρησης από τα επαγγέλματα που απαιτούν εντονότερη σωματική εργασία, υψηλότερη φυσική καταπόνηση ή χειρισμό μηχανημάτων.
Τρεις διαδρομές για τους μεγαλύτερους εργαζομένους
Η μελέτη περιγράφει τρεις πιθανές επιδράσεις της AI στη σταδιοδρομία των μεγαλύτερων εργαζομένων. Η πρώτη αφορά την αυτοματοποίηση καθηκόντων, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε ανεργία ή σε έξοδο από το εργατικό δυναμικό. Η δεύτερη συνδέεται με την πίεση προσαρμογής: ορισμένοι εργαζόμενοι ενδέχεται να αναζητήσουν θέσεις με μικρότερη χρήση AI ή να επιλέξουν την αποχώρηση. Η τρίτη διαδρομή έχει αντίθετη κατεύθυνση, καθώς η υψηλότερη παραγωγικότητα θα μπορούσε να ενισχύσει μισθούς και να παρατείνει τον εργασιακό βίο.
Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι η υιοθέτηση της τεχνολογίας παραμένει άνιση. Έρευνα που επικαλείται το Boston College βρήκε ότι 18% των εργαζομένων 50-64 χρησιμοποιεί παραγωγική AI, ενώ σε άλλη μελέτη το ποσοστό για στελέχη λήψης αποφάσεων άνω των 55 ετών έφθασε το 42%. Τα ποσοστά υπολείπονται εκείνων των εργαζομένων ηλικίας 30 και 40 ετών. Σε έρευνα της AARP, 18% των εργαζομένων άνω των 55 έβλεπε την AI αποκλειστικά ως ευκαιρία και 28% αποκλειστικά ως απειλή.
Η σύνδεση με τη συνταξιοδοτική πολιτική
Τα ευρήματα αποκτούν βαρύτητα στις ΗΠΑ, όπου οι συζητήσεις για τη βιωσιμότητα του Social Security επαναφέρουν το ζήτημα της παράτασης του εργασιακού βίου. Σύμφωνα με το CNBC, το Ταμείο Γήρατος και Επιζώντων (OASI) προβλέπεται να εξαντλήσει τα αποθεματικά του το τέταρτο τρίμηνο του 2032, ενώ μεταξύ των πιθανών παρεμβάσεων περιλαμβάνεται και η αύξηση του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης. Ο Sanzenbacher επισήμανε ότι οι εργαζόμενοι υψηλότερου εισοδήματος ενδέχεται να χρειαστεί να παραμείνουν περισσότερο στην αγορά εργασίας, ενώ τα επαγγέλματά τους συγκαταλέγονται συχνά στα περισσότερο εκτεθειμένα.
Η μελέτη διατηρεί επιφύλαξη ως προς τα αίτια της μεταβολής. Τυχόν περικοπές στις δημόσιες δαπάνες έρευνας και ανάπτυξης επί της κυβέρνησης Τραμπ θα μπορούσαν να υπερεκτιμούν την εκτιμώμενη επίδραση της AI, ενώ η ταχεία ανάπτυξη νεοφυών επιχειρήσεων AI θα μπορούσε να την υποεκτιμά. Παράλληλα, έρευνες της AARP και του LinkedIn δείχνουν ότι πολλοί μεγαλύτεροι εργαζόμενοι διαθέτουν ρόλους με μεγαλύτερη ανθεκτικότητα, όπου κρίσιμες παραμένουν η συνεργασία, η κρίση και η ηγεσία. Το βασικό συμπέρασμα της μελέτης είναι ότι οι φορείς χάραξης πολιτικής μπορεί να θελήσουν να παρακολουθούν την τάση, καθώς εξελίσσεται η αγορά εργασίας.
