Ο ευρωπαϊκός τηλεπικοινωνιακός κλάδος αναμένεται να καταγράψει θετική, αν και μετριοπαθή, πορεία εντός του 2026, σύμφωνα με την ετήσια ανάλυση «Telecoms Outlook» της ING. Οι πωλήσεις προβλέπεται να αυξηθούν κατά 2%, μια άνοδος που αποδίδεται κυρίως στη διάθεση νέων υπηρεσιών υψηλής ταχύτητας, σε συνδυαστικά πακέτα, αλλά και σε ανατιμήσεις. Ταυτόχρονα, τα κέρδη προ τόκων, φόρων και αποσβέσεων (EBITDA) αναμένεται να σημειώσουν ελαφρώς υψηλότερη αύξηση της τάξης του 2,5%. Το στοιχείο αυτό, σύμφωνα με τον Jan Frederik Slijkerman, επικεφαλής στρατηγικής του τομέα TMT της ING, οφείλεται στις συνεχιζόμενες προσπάθειες εξορθολογισμού του κόστους μέσω της αυτοματοποίησης των δικτύων.
Παρά την επιφανειακή ηρεμία, οι τηλεπικοινωνιακοί πάροχοι αντιμετωπίζουν έντονες πιέσεις για τη διατήρηση της ανάπτυξής τους. Ο ανταγωνισμός εντείνεται από την είσοδο νέων δορυφορικών υπηρεσιών διαδικτύου και νέων παρόχων οπτικών ινών που ανταγωνίζονται κυρίως σε επίπεδο τιμών. Στην επιχειρηματική αγορά, παραδοσιακές υπηρεσίες υφίστανται πλήγμα από εφαρμογές Over-The-Top (OTT), όπως το Microsoft Teams και το WhatsApp. Παράλληλα, τα έσοδα αναμένεται να συμπιεστούν από τις εκπτώσεις για την προσέλκυση νέων πελατών.
Η πρόκληση του μέσου εσόδου ανά χρήστη
Το Μέσο Έσοδο ανά Χρήστη (ARPU) εκτιμάται ότι θα παραμείνει σε χαμηλά επίπεδα σε μεγάλες αγορές, όπως η Ιταλία και η Ισπανία. Αντίστοιχος κίνδυνος πτώσης του ARPU εντοπίζεται πλέον και στο Βέλγιο, εξαιτίας της εισόδου του νέου παρόχου Digi. Επιπλέον, συγκεκριμένες εταιρείες, όπως η Altice France, αντιμετωπίζουν σοβαρές δυσκολίες στη διατήρηση της κερδοφορίας τους, γεγονός που επηρεάζει τις συνολικές προοπτικές του κλάδου. Σύμφωνα με την έκθεση, το πρόβλημα αυτό οφείλεται εν μέρει στο ρυθμιστικό πλαίσιο που προωθεί τον έντονο ανταγωνισμό σε ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες.
Στο μέτωπο του λειτουργικού κόστους, η απόσυρση των παλαιών δικτύων χαλκού και η αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην εξυπηρέτηση πελατών μειώνουν τις δαπάνες. Εταιρείες όπως η Telefonica και η BT έχουν ήδη ανακοινώσει προγράμματα αναδιάρθρωσης, ενώ σε αντίστοιχη διαδικασία βρίσκεται και η Telia. Ωστόσο, ανακύπτουν νέα κόστη από την ενσωμάτωση εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης, την ανάπτυξη νέων υπηρεσιών 5G και το αυξημένο κόστος απόκτησης συνδρομητών. Συνολικά, η ING εκτιμά ότι ο ρυθμός αύξησης του EBITDA θα υπερβεί τον ρυθμό αύξησης των εσόδων κατά 0,5%.
Όσον αφορά τις κεφαλαιουχικές δαπάνες (Capex), αυτές αναμένεται να διατηρηθούν σε υψηλά επίπεδα, κοντά στο 20% των συνολικών πωλήσεων. Αν και η αρχική φάση ανάπτυξης των οπτικών ινών ολοκληρώνεται σε ορισμένες περιοχές, οι πάροχοι καλούνται πλέον να συνδέσουν τα νοικοκυριά και να επεκταθούν σε απομακρυσμένες ζώνες. Ταυτόχρονα, η προτεραιότητα μετατοπίζεται πλέον στην αναβάθμιση των δικτύων κινητής σε πρότυπα 5G Standalone (5G SA). Αυτό συνεπάγεται επενδύσεις σε νέες τοποθεσίες κεραιών και στην ανάπτυξη υπηρεσιών υποστηριζόμενων από την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Η επέκταση των δικτύων οπτικών ινών
Το ευρωπαϊκό σχέδιο για την «ψηφιακή δεκαετία» προβλέπει ευρεία διαθεσιμότητα οπτικών ινών (FTTH) έως το 2028. Σύμφωνα με τα στοιχεία του FTTH Council, το 2026 η κάλυψη στις μεγάλες ευρωπαϊκές οικονομίες θα προσεγγίσει το 80%, ενώ ο στόχος για το 2028 ξεπερνά το 90% των νοικοκυριών. Μεγάλη εξαίρεση αποτελεί η Γερμανία, όπου, σύμφωνα με εκτιμήσεις της Deutsche Telekom, η κάλυψη οπτικών ινών θα φτάσει μόλις στο 50% έως το τέλος του 2025, κρατώντας χαμηλά τον συνολικό ευρωπαϊκό μέσο όρο. .
Παρά την τεχνολογική υπεροχή των οπτικών ινών, η υιοθέτησή τους από τους καταναλωτές παραμένει εξαιρετικά αργή. Το ποσοστό διείσδυσης (take-up rate) προβλέπεται να διαμορφωθεί στο 58% το 2026 και στο 63% το 2028. Το φαινόμενο αυτό παρατηρείται εντονότερα σε χώρες όπως η Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ολλανδία και το Βέλγιο, όπου κυριαρχούν ισχυροί πάροχοι καλωδιακής τηλεόρασης. Τα υβριδικά ομοαξονικά δίκτυα (HFC) παραμένουν ανταγωνιστικά, διατηρώντας χαμηλά τα ποσοστά αποχώρησης(churn) εφόσον παρέχουν ικανοποιητικές ταχύτητες. Αντίθετα, σε Ισπανία, Πορτογαλία και Γαλλία, η διείσδυση είναι πολύ υψηλότερη.
Οι παραδοσιακοί τηλεπικοινωνιακοί όμιλοι δέχονται ισχυρή πίεση από τους εναλλακτικούς παρόχους δικτύων οπτικών ινών (Altnets). Για να αμυνθούν, εταιρείες όπως η BT και η VodafoneZiggo επενδύουν στην ικανοποίηση του πελάτη. Η στρατηγική της VodafoneZiggo περιλαμβάνει υψηλότερες ταχύτητες, εγγύηση εσωτερικού Wi-Fi, παροχή δωρεάν κινηματογραφικού και αθλητικού περιεχομένου, καθώς και ανταγωνιστικά πακέτα κινητής τηλεφωνίας. Ως αποτέλεσμα, οι εναλλακτικοί πάροχοι αναγκάζονται να επικεντρωθούν στο κομμάτι των χαμηλών τιμών. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, πάροχοι όπως η Sky και η Vodafone προσφέρουν συνδέσεις οπτικών ινών 1GB με μόλις 24,57 ευρώ (21 λίρες Αγγλίας) τον μήνα.
Προκλήσεις για τους εναλλακτικούς παρόχους
Αυτή η επιθετική τιμολογιακή πολιτική μειώνει την κερδοφορία των εναλλακτικών παρόχων, την ώρα που εξακολουθούν να απαιτούν τεράστια κεφάλαια για την επέκταση των δικτύων τους. Πολλές από αυτές τις εταιρείες, όπως η CityFibre, η Open Fibre, η ODF και η Northern Fibre, βρίσκονται σε διαπραγματεύσεις για νέα πακέτα χρηματοδότησης, καθώς η εποχή του φθηνού χρήματος έχει παρέλθει. Η αδυναμία τους να αυξήσουν γρήγορα το πελατολόγιό τους οδηγεί σε υποτονική αύξηση του EBITDA και δυσκολεύει τις αποτιμήσεις για πιθανές εξαγορές και συγχωνεύσεις (M&A).
Στον τομέα της κινητής τηλεφωνίας, η Ευρώπη κινδυνεύει να χάσει την κούρσα της τεχνολογικής ηγεσίας από την Ασία, τις ΗΠΑ και τη Μέση Ανατολή. Σύμφωνα με την εταιρεία μετρήσεων Ookla, ενώ η κάλυψη 5G είναι πλέον ο κανόνας στην Ευρώπη –με χώρες όπως η Ελβετία και η Δανία να πρωτοπορούν– οι μέσες ταχύτητες λήψης υστερούν σε σύγκριση με τις ΗΠΑ, τη Νότια Κορέα και την Κίνα. Χώρες όπως το Βέλγιο, η Ουγγαρία και το Ηνωμένο Βασίλειο παρουσιάζουν καθυστερήσεις στην κάλυψη. .
Το 2026 αναμένεται να αποτελέσει έτος ορόσημο για τη μετάβαση στα Αυτόνομα Δίκτυα 5G (5G SA). Ο οργανισμός προτύπων 3GPP έχει ορίσει τρεις κύριες κατηγορίες υπηρεσιών: το Ενισχυμένο Κινητό Ευρυζωνικό Δίκτυο (eMBB), τις Υπερ-Αξιόπιστες Επικοινωνίες Χαμηλής Καθυστέρησης (URLLC) και τις Μαζικές Επικοινωνίες Μηχανής προς Μηχανή (mMTC / IoT). Οι νέες αυτές δυνατότητες θα ενισχύσουν τη Σταθερή Ασύρματη Πρόσβαση (FWA) και εφαρμογές εικονικής πραγματικότητας. Ωστόσο, οι εκτεταμένες διακοπές δικτύων που σημειώθηκαν το 2025 σε Ισπανία, Ολλανδία, Βρετανία και Γαλλία έχουν στρέψει την προσοχή των ρυθμιστικών αρχών στο ζήτημα της αξιοπιστίας.
Η συζήτηση για τα παιδιά και τα smartphones
Μια ισχυρή κοινωνική τάση που καταγράφεται στην έκθεση αφορά την κίνηση για μια «παιδική ηλικία χωρίς smartphones» (Smartphone Free Childhood). Σύμφωνα με τη μελέτη PISA του ΟΟΣΑ (2022), η χρήση smartphones άνω των τριών ωρών ημερησίως συνδέεται με μείωση των επιδόσεων των μαθητών στα μαθηματικά και αυξημένη διάσπαση προσοχής. Κυβερνήσεις σε Αυστραλία, Δανία, Γαλλία και Ηνωμένο Βασίλειο προωθούν νομοθετικούς περιορισμούς, ενώ στην Ολλανδία έχει ήδη επιβληθεί απαγόρευση των συσκευών εντός των σχολείων.
Οι τηλεπικοινωνιακοί πάροχοι εμπλέκονται ενεργά σε αυτή τη συζήτηση. Εταιρείες όπως η KPN και η Deutsche Telekom αναπτύσσουν εκστρατείες κοινωνικής ευθύνης και παρέχουν εργαλεία γονικού ελέγχου. Παράλληλα, αναδύεται μια νέα αγορά εναλλακτικών συσκευών για παιδιά, όπως συσκευές αναπαραγωγής ήχου (audio players), βασικά κινητά τηλέφωνα και απλοποιημένα «έξυπνα» ρολόγια (smartwatches). Αυτά τα προϊόντα απαιτούν συχνά κάρτες SIM, επιτρέποντας στους παρόχους να διατηρήσουν την επαφή τους με τη νέα γενιά χρηστών με υπεύθυνο τρόπο.
Τέλος, το 2026 αναμένεται έντονη κινητικότητα στον τομέα των Συγχωνεύσεων και Εξαγορών (M&A). Ήδη το 2025 ολοκληρώθηκαν μεγάλες συμφωνίες, όπως η συγχώνευση Vodafone UK και Three UK, η πλήρης εξαγορά της MasOrange από την Orange στην Ισπανία, και η εξαγορά των ρουμανικών δραστηριοτήτων του ΟΤΕ από τη Digi και τη Vodafone. Στην Ιταλία, η Poste Italiane έγινε ο μεγαλύτερος μέτοχος της Telecom Italia, η οποία πούλησε την καλωδιακή μονάδα Sparkle, ενώ η Swisscom/Fastweb ολοκλήρωσε την απορρόφηση της Vodafone Italia.
Πιθανές ανακατατάξεις και συγχωνεύσεις
Η έκθεση της ING διαβλέπει περαιτέρω ενοποίηση σε εθνικό επίπεδο, κυρίως σε Γαλλία και Ιταλία. Στη Γαλλία, η συνεχιζόμενη πίεση στην κερδοφορία της Altice France καθιστά μη βιώσιμη τη σημερινή κατάσταση, οδηγώντας πιθανότατα σε διάσπαση και εξαγορά της από τις Orange, Bouygues Telecom και Iliad. Στην Ιταλία, θεωρείται πιθανή η συγχώνευση μεταξύ της Iliad και της Wind Tre (του ομίλου CK Hutchison), καθώς και η εξαγορά του παρόχου ασύρματων δικτύων Eolo. Αντίθετα, συγχωνεύσεις σε Ισπανία και Γερμανία κρίνονται δύσκολες λόγω ρυθμιστικών εμποδίων.
Σημαντικός παράγοντας στις ανακατατάξεις του 2026 θα είναι τα επενδυτικά κεφάλαια (Private Equity). Πληροφορίες του Bloomberg αναφέρουν ότι οι ιδιοκτήτες της ολλανδικής Odido εξετάζουν την εισαγωγή της στο χρηματιστήριο. Αντίστοιχα, αναμένονται αλλαγές στο ιδιοκτησιακό καθεστώς της Vodafone Spain, της ιταλικής FiberCop και της σκανδιναβικής GlobalConnect. Στον χώρο των οπτικών ινών, η KPN αναμένεται να αναλάβει τον έλεγχο της Glaspoort, η Proximus της Unifiber (μετά την εξαγορά της Fiberklaar), ενώ δραστηριότητα καταγράφεται και στην Πολωνία με την εξαγορά της Nexera από την Orange Polska. Τέλος, οι επενδύσεις σε κέντρα δεδομένων (data centers) και πύργους κινητής τηλεφωνίας θα παραμείνουν στο επίκεντρο.
