Η ασφάλεια των παγκόσμιων υποθαλάσσιων καλωδίων επικοινωνίας βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο, καθώς οι γεωπολιτικές εντάσεις, η σχεδόν καθολική εξάρτηση της οικονομίας από το διαδίκτυο και η περιορισμένη επισκευαστική ικανότητα διαμορφώνουν ένα περιβάλλον υψηλού ρίσκου.
Νέα έρευνα της Recorded Future και του ερευνητικού βραχίονα Insikt Group καταγράφει 44 διακριτές ζημιές που ομαδοποιούνται σε 32 περιστατικά την περίοδο 2024-2025, επιβεβαιώνοντας ότι πάνω από το 99% της διεθνούς κίνησης δεδομένων περνά από οπτικές ίνες ου βείσκονται βυθισμένες στις θάλασσες. Το 31% των ζημιών οφείλεται σε άγνωστα αίτια, το 25% σε σκόπιμο ή ακούσιο σύρσιμο άγκυρας και το 16% σε φυσικά φαινόμενα, ενώ πέντε από τα εννέα σοβαρά συμβάντα στη Βαλτική και γύρω από την Ταϊβάν αποδόθηκαν σε πλοία ρωσικών ή κινεζικών συμφερόντων που λειτούργησαν υπό αδιαφανείς ιδιοκτησίες.
Τον Φεβρουάριο του 2024, η βύθιση βρετανόκτητου φορτηγού, έπειτα από πλήγμα των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα, προκάλεσε ταυτόχρονη βλάβη στα καλώδια AAE-1, EIG και SEACOM, διακόπτοντας έως και το 25% της χωρητικότητας μεταξύ Ασίας, Ευρώπης και Μέσης Ανατολής. Οι εργασίες αποκατάστασης καθυστέρησαν από γραφειοκρατικά εμπόδια, καθώς η Υεμένη αρνήθηκε άδεια πρόσβασης στο σημείο, δείχνοντας πόσο εύθραυστη παραμένει μια τόσο κρίσιμη διαδρομή.
Λίγες εβδομάδες αργότερα, υποθαλάσσια κατολίσθηση στο κανάλι «Le Trou Sans Fond» στα ανοικτά της Ακτής Ελεφαντοστού έκοψε τα καλώδια WACS, ACE, MainOne και SAT-3, αφήνοντας 16 χώρες της Δυτικής και Κεντρικής Αφρικής με σοβαρά προβλήματα συνδεσιμότητας και προκαλώντας εκτιμώμενο κόστος επισκευής 8 εκατ. δολαρίων. Διασυνδέσεις τραπεζών και υπηρεσιών cloud έμειναν εκτός λειτουργίας επί πολλές ώρες, επιβεβαιώνοντας ότι περιοχές με χαμηλή εφεδρεία πλήττονται δυσανάλογα.
Τον Μάιο του 2024, βλάβη στα καλώδια SEACOM και EASSy στα ανοικτά της Νότιας Αφρικής επηρέασε δώδεκα χώρες της Ανατολικής και Νότιας Αφρικής, με την Τανζανία, το Μαγιότ, τη Μοζαμβίκη και το Μαλάουι να σημειώνουν τη μεγαλύτερη πτώση κίνησης. Η Κένυα κατάφερε να περιορίσει τις απώλειες χάρη στην ανακατεύθυνση μέσω του TEAMS, δείχνοντας την αξία της εφεδρείας, ενώ η Ευρώπη, όπου τα δίκτυα διαθέτουν πολλαπλές εναλλακτικές, παρουσίασε ελάχιστες επιπτώσεις σε αντίστοιχα συμβάντα.
Η συγκέντρωση καλωδίων σε κοινές θαλάσσιες διαδρομές και στους ίδιους σταθμούς υποδοχής παραμένει πρόβλημα. Παραδείγματα όπως η Μασσαλία, όπου κόμβοι συνδέουν τη Μεσόγειο με την Κεντρική Ευρώπη, και οι ακτές της Φλόριντα, όπου συναντώνται πολλά καλώδια προς τον Ατλαντικό, αναδεικνύουν πόσο εύκολα ένας μόνο στόχος μπορεί να επηρεάσει πολλά συστήματα. Η ευπάθεια επιτείνεται από το γεγονός ότι οι σταθμοί επιλέγονται με κριτήριο τις υφιστάμενες υποδομές και όχι απαραίτητα την αντοχή σε φυσικές ή τεχνητές απειλές.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, μόλις 80 εξειδικευμένα πλοία έχουν την ικανότητα εγκατάστασης και επισκευής καλωδίων. Οι πέντε μεγαλύτεροι στόλοι ανήκουν στις Global Marine Systems (9 πλοία, 13%), Orange Marine (9 πλοία, 13%), SubCom (8 πλοία, 11,6%), Alcatel Submarine Networks (7 πλοία, 10%) και Optic Marine Services (7 πλοία, 10%), καλύπτοντας πάνω από τα δύο τρίτα της διεθνούς χωρητικότητας. Με τον μέσο χρόνο αποκατάστασης να υπερβαίνει πλέον τις 40 ημέρες, τον ετήσιο ρυθμό βλαβών να κυμαίνεται μεταξύ 150 και 200 και το κόστος κάθε αποκατάστασης να κυμαίνεται από 1 έως 3 εκατ. δολάρια, ο υφιστάμενος στόλος θεωρείται ανεπαρκής.
Στην κατασκευή καλωδίων δεσπόζουν οι Alcatel, SubCom και NEC, ενώ η κινεζική HMN Technologies εμφανίζει τη γρηγορότερη ανάπτυξη με 108.000 χιλιόμετρα ολοκληρωμένων έργων. Μεταξύ 2020-2024, η Alcatel παρέδωσε 23 συστήματα και συμμετέχει στο 39% των μελλοντικών έργων, έναντι 17% της NEC και 9% της SubCom. Ο συνολικός αριθμός καλωδίων έφτασε τα 597 σε λειτουργία ή υπό κατασκευή τον Απρίλιο 2025, από 559 την προηγούμενη χρονιά, επιβεβαιώνοντας τη συνεχή αύξηση της χωρητικότητας.
Η πολυπλοκότητα των εθνικών κανονισμών συχνά καθυστερεί τις επισκευές. Η Ινδονησία καθυστέρησε για εβδομάδες την αποκατάσταση του SeaMeWe-5 λόγω καθεστώτος καβοτάζ, ενώ στον Κόλπο του Άντεν οι συγκρούσεις με τους Χούθι ανέβαλαν την έναρξη εργασιών στο AAE-1. Στο Βιετνάμ, πέντε καλώδια έμειναν ταυτόχρονα εκτός λειτουργίας έως και εννέα μήνες το 2023, αναγκάζοντας τους παρόχους να αγοράσουν χερσαία χωρητικότητα. Στις ΗΠΑ, ο στόλος Cable Security Fleet με δύο υπό αμερικανική σημαία πλοία ιδρύθηκε το 2020 για να μειώσει παρόμοιους κινδύνους.
Οι ερευνητές συνιστούν άμεση δημιουργία δημοσίων-ιδιωτικών συμπράξεων για νέους στόλους επισκευών, ανάπτυξη συστημάτων επιτήρησης σε πραγματικό χρόνο και υποχρεωτικά stress tests που θα αποκαλύπτουν έγκαιρα τα αδύνατα σημεία. Χωρίς συντονισμένη διεθνή δράση, ένα σύνθετο ή κακόβουλο σενάριο πολλαπλών ζημιών θα μπορούσε να αναστείλει τη λειτουργία κεντρικών οικονομικών δραστηριοτήτων και να δοκιμάσει τα όρια της παγκόσμιας συνδεσιμότητας.
