Ο υπερυπολογιστής Frontier, που βρίσκεται στις Ηνωμένες Πολιτείες, πέτυχε ένα νέο παγκόσμιο ρεκόρ, ολοκληρώνοντας μέσα σε μόλις 1,5 ώρα μια εξαιρετικά απαιτητική προσομοίωση ροής αερίου που παλαιότερα χρειάζονταν σχεδόν δύο ημέρες. Χάρη στη χρήση προηγμένων επεξεργαστών και επιταχυντών της AMD, το σύστημα έδειξε πώς η νέα γενιά υπερυπολογιστών μπορεί να μεταμορφώσει τον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιούνται οι τεχνικές και επιστημονικές προσομοιώσεις.
Πιο συγκεκριμένα, οι επεξεργαστές της AMD βρέθηκαν στο επίκεντρο ενός νέου παγκόσμιου ρεκόρ, κατά τη διάρκεια μεγάλης κλίμακας προσομοίωσης υπολογιστικής ρευστοδυναμικής (CFD) με το λογισμικό Ansys Fluent. Η προσομοίωση εκτελέστηκε στον υπερυπολογιστή Frontier, στο Εθνικό Εργαστήριο Oak Ridge (ORNL) των ΗΠΑ, και αφορούσε την ανάλυση της ροής αερίου σε έναν αξονικό στρόβιλο 2,2 δισεκατομμυρίων κυψελών για λογαριασμό της ενεργειακής εταιρείας Baker Hughes.
Σύμφωνα με την Ansys, η ίδια προσομοίωση στο παρελθόν απαιτούσε 38,5 ώρες με τη χρήση 3.700 πυρήνων CPU. Με τη συνδυαστική χρήση 1.024 επιταχυντών AMD Instinct MI250X και επεξεργαστών AMD EPYC, ο χρόνος εκτέλεσης μειώθηκε σε μόλις 1,5 ώρες. Η απόδοση αυξήθηκε πάνω από 25 φορές, προσφέροντας στη βιομηχανία τη δυνατότητα να αξιολογεί νέες σχεδιαστικές επιλογές με ταχύτητα και ακρίβεια.
Ο Frontier υπήρξε ο πρώτος υπερυπολογιστής που ξεπέρασε τις επιδόσεις κλίμακας exascale και, μέχρι πρόσφατα, κρατούσε τον τίτλο του ταχύτερου υπολογιστικού συστήματος παγκοσμίως. Αντικατέστησε τον Summit, ενώ το ρεκόρ του ξεπεράστηκε στη συνέχεια από τον El Capitan -επίσης βασισμένο σε αρχιτεκτονική AMD– που βρίσκεται στο Lawrence Livermore National Laboratory.
Η επιτυχία αυτή έρχεται σε μια περίοδο που η AMD ενισχύει τη θέση της στην αγορά των υπερυπολογιστών, κερδίζοντας έδαφος απέναντι στην Nvidia. Παρότι η Nvidia παραμένει κυρίαρχη στα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, η AMD διατηρεί ανταγωνιστικό πλεονέκτημα με ισχυρό hardware και χαμηλότερο κόστος.
Ο Brad McCredie, Αντιπρόεδρος Μηχανικής για τα Κέντρα Δεδομένων της AMD, δήλωσε πως η επιτυχία της συνεργασίας αυτής αναδεικνύει την ικανότητα των επιταχυντών AMD Instinct να αντιμετωπίζουν σύνθετα προβλήματα μηχανικής, ενισχύοντας την αποδοτικότητα και τη βιωσιμότητα.
Η AMD, από την πλευρά της, συνεχίζει να επενδύει στρατηγικά στην ενίσχυση των επιδόσεών της στον τομέα των υπερυπολογιστών και των απαιτητικών εφαρμογών. Η αρχιτεκτονική των EPYC επεξεργαστών της, σε συνδυασμό με την υψηλή απόδοση των Instinct επιταχυντών, επιτρέπει την ανάπτυξη πλήρως ενοποιημένων συστημάτων, όπως ο Frontier.
Ο El Capitan στην κορυφή της κούρσας
Σημειώνεται πως στην πρώτη θέση της 64ης λίστας TOP500, που δημοσιοποιήθηκε τον περασμένο Νοέμβριο, βρέθηκε το σύστημα El Capitan, το οποίο εγκαταστάθηκε στο Εθνικό Εργαστήριο Lawrence Livermore στις ΗΠΑ. Πρόκειται για το τρίτο σύστημα που επιτυγχάνει επιδόσεις επιπέδου exascale, μετά τα Frontier και Aurora, τα οποία πλέον κατέχουν τη δεύτερη και την τρίτη θέση αντίστοιχα.
Το El Capitan έκανε εντυπωσιακή είσοδο, καταγράφοντας επίδοση 1,742 exaflops στο τεστ HPL, με πάνω από 11 εκατομμύρια πυρήνες CPU και GPU. Το σύστημα βασίζεται σε επεξεργαστές τέταρτης γενιάς AMD EPYC και επιταχυντές AMD Instinct MI300A, ενώ χρησιμοποιεί το δίκτυο Cray Slingshot 11 για τη μεταφορά δεδομένων. Η ενεργειακή του απόδοση το έφερε και στη 18η θέση της λίστας GREEN500, που κατατάσσει τα πιο αποδοτικά ενεργειακά συστήματα.
Στη δεύτερη θέση βρίσκεται πλέον ο Frontier, που φιλοξενείται στο Εθνικό Εργαστήριο Oak Ridge. Η υπολογιστική του ισχύς αυξήθηκε σε 1,353 exaflops, σημειώνοντας πρόοδο σε σχέση με την προηγούμενη λίστα. Παράλληλα, αυξήθηκε και ο αριθμός των πυρήνων του, ξεπερνώντας τα 9 εκατομμύρια. Και αυτό το σύστημα χρησιμοποιεί το Cray Slingshot 11.
Την τρίτη θέση διατηρεί το Aurora, που βρίσκεται στο Argonne Leadership Computing Facility στο Ιλλινόις. Η επίδοσή του παρέμεινε σταθερή, στα 1,012 exaflops. Το Aurora είναι βασισμένο σε αρχιτεκτονική της Intel, με επεξεργαστές Xeon CPU Max Series και επιταχυντές Intel Data Center GPU Max Series, ενσωματωμένους στο πλαίσιο του HPE Cray EX.
Στην τέταρτη θέση συναντάμε το Eagle, που λειτουργεί στο υπολογιστικό νέφος Microsoft Azure. Με επίδοση 561,2 petaflops, είναι το ισχυρότερο σύστημα που βασίζεται αποκλειστικά σε cloud υποδομή, στοιχείο που το καθιστά μοναδικό στην πρώτη δεκάδα.
Την πεντάδα συμπληρώνει το HPC6, που αποτελεί το νέο «αίμα» της λίστας. Βρίσκεται στις εγκαταστάσεις της Eni S.p.A. στην Ιταλία και μοιράζεται την ίδια αρχιτεκτονική με τον Frontier. Με επίδοση 477,90 petaflops, είναι πλέον ο ταχύτερος υπερυπολογιστής στην Ευρώπη.
Η νέα κατάταξη TOP500 επιβεβαιώνει τη συνεχιζόμενη κυριαρχία των συστημάτων που βασίζονται σε αρχιτεκτονικές AMD και Intel, καθώς και την αυξανόμενη σημασία της ενεργειακής αποδοτικότητας και των cloud υποδομών στον χώρο της υπερυπολογιστικής.
Ο ελληνικός υπερυπολογιστής Δαίδαλος
Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα μπαίνει δυναμικά στον παγκόσμιο χάρτη των υπερυπολογιστών, με την υλοποίηση του νέου εθνικού supercomputer «ΔΑΙΔΑΛΟΣ». Την επίσημη έναρξη του έργου ανακοίνωσε ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, στις 26 Μαρτίου, από το Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου, όπου και θα φιλοξενηθούν οι υποδομές.
Η προμήθεια και εγκατάσταση του υπερυπολογιστή ανατέθηκε στην Hewlett Packard Enterprise, ενώ για τη διαμόρφωση των ηλεκτρομηχανολογικών υποδομών και του data center υπεγράφη σύμβαση με την MainSys ΑΕ. Το συνολικό ύψος του έργου ανέρχεται στα 58,9 εκατομμύρια ευρώ, με συγχρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση – NextGenerationEU και το EuroHPC JU, στο πλαίσιο του σχεδίου «Ελλάδα 2.0».
Ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» θα υλοποιηθεί σε δύο φάσεις. Η πρώτη αφορά την προμήθεια προηγμένου εξοπλισμού, αποθήκευσης, λογισμικού και εκπαιδευτικών υπηρεσιών, με προϋπολογισμό 41 εκατομμύρια ευρώ. Η δεύτερη φάση περιλαμβάνει την ολοκλήρωση των κτιριακών και τεχνικών υποδομών, με προϋπολογισμό 17,9 εκατομμύρια ευρώ. Θα καλύπτει τις ανάγκες της ερευνητικής και ακαδημαϊκής κοινότητας, ενώ θα διατίθεται από τις αρχές του 2026 σε χρήστες από όλη την Ευρώπη – επιστήμονες, πανεπιστήμια, βιομηχανία και δημόσιο τομέα.
Η εγκατάσταση θα γίνει στο ιστορικό κτίριο του πρώην Ηλεκτρικού Σταθμού στο Πάρκο Λαυρίου, επιφάνειας 1.500 τ.μ., το οποίο χαρακτηρίζεται ως μνημείο βιομηχανικής κληρονομιάς. Το νέο Κέντρο Δεδομένων θα πληροί διεθνή πρότυπα διαθεσιμότητας και αξιοπιστίας, ενώ θα αξιοποιεί ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και καινοτόμα συστήματα ψύξης για μείωση της κατανάλωσης.
Ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» θα αποτελέσει και τη βασική υποδομή του ελληνικού AI Factory με την ονομασία «Pharos», η υλοποίηση του οποίου ξεκινά τον Απρίλιο του 2025. Το «Pharos» στοχεύει στην ενίσχυση της τεχνητής νοημοσύνης σε κρίσιμους τομείς όπως η υγεία, το περιβάλλον, ο πολιτισμός και η γλώσσα.
Η Ελλάδα είναι ανάμεσα στις πρώτες επτά ευρωπαϊκές χώρες –και πλέον μία από τις δέκα τρεις συνολικά– που αναπτύσσουν AI Factory, ενισχύοντας τη θέση της ως πρωτοπόρου στην υπεύθυνη και αποδοτική αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης.
Το «πλασάρισμα» του Δαίδαλου
Με βάση τις επίσημες ανακοινώσεις του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, ο υπερυπολογιστής «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» αναμένεται να βρεθεί στις πρώτες είκοσι θέσεις των διεθνών καταλόγων επιδόσεων (TOP500) και ενεργειακής αποδοτικότητας (GREEN500. Αν και η τελική κατάταξη εξαρτάται από πολλούς παράγοντες —όπως η αποδοτικότητα της υλοποίησης, το λογισμικό, η αρχιτεκτονική και οι αναβαθμίσεις άλλων συστημάτων— η αναμενόμενη επίδοση βάσει προδιαγραφών, στα 89 PetaFLOPS, τον φέρνει σε ανταγωνιστικό επίπεδο με σημαντικές διεθνείς υποδομές υψηλής απόδοσης.
Παράλληλα, η κατασκευή του συστήματος ως ενεργειακά αποδοτικής μονάδας, με χρήση προηγμένων τεχνολογιών ψύξης και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ενισχύει τις πιθανότητες να συμπεριληφθεί και στη λίστα GREEN500, η οποία αξιολογεί τα συστήματα βάσει της απόδοσης ανά μονάδα ενέργειας.
Σε κάθε περίπτωση, η ακριβής θέση του συστήματος θα προκύψει με την ολοκλήρωση της εγκατάστασης, τη μέτρηση της απόδοσής του με βάση το HPL benchmark και την επίσημη υποβολή των αποτελεσμάτων στη σχετική επιτροπή. Μέχρι τότε, κάθε εκτίμηση παραμένει ενδεικτική, αντανακλά όμως τη φιλοδοξία και τον τεχνολογικό προσανατολισμό που έχει τεθεί ως στόχος του έργου.
