Στη δημοσιότητα δόθηκε, πριν από μερικές ημέρες, από την Connect Europe, το 2025 State of Digital Communications. Η έκθεση εκτιμά για πρώτη φορά την αξία του οικοσυστήματος συνδεσιμότητας της Ευρώπης και αναδεικνύει τον μετασχηματιστικό ρόλο τεχνολογιών όπως το 5G, η οπτική ίνα μέχρι το σπίτι (FTTH), το 6G και τα AI-driven δίκτυα.
Ωστόσο, τα στοιχεία αποκαλύπτουν και μια μείωση 2% στις τηλεπικοινωνιακές επενδύσεις το 2023, η οποία αποτελεί την πρώτη πτώση εδώ και επτά χρόνια, σηματοδοτώντας ένα κρίσιμο σημείο καμπής. Τα ευρήματα επιβεβαιώνουν τις αναλύσεις σημαντικών εκθέσεων των Enrico Letta και Mario Draghi, που υπογραμμίζουν τη στρατηγική σημασία ενός τομέα που είναι υπερβολικά κατακερματισμένος και υπερρυθμισμένος. Όπως αναφέρεται, «καθώς η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε μια καθοριστική στιγμή, η πορεία προς τα εμπρός απαιτεί άμεσες δράσεις για τη διασφάλιση του μέλλοντος της αλυσίδας αξίας της συνδεσιμότητας και την αξιοποίηση των αναδυόμενων ευκαιριών, εξασφαλίζοντας έτσι την τεχνολογική της ηγεσία και το ψηφιακό της μέλλον».
Το οικοσύστημα συνδεσιμότητας –που περιλαμβάνει τις τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες, τον εξοπλισμό δικτύων και το περιεχόμενο & τις εφαρμογές στην Ευρώπη– εκτιμήθηκε ότι είχε αξία περίπου 1 τρισεκατομμυρίου ευρώ το 2023, συμβάλλοντας στο 4,7% του ΑΕΠ της ηπείρου και ξεπερνώντας παραδοσιακούς κλάδους όπως η γεωργία, η αλιεία και η δασοκομία συνολικά. Το κρίσιμο, αυτό, οικοσύστημα απασχολεί άμεσα και έμμεσα πάνω από ένα εκατομμύριο άτομα, με τα μέλη της Connect Europe να παρέχουν βασικές υπηρεσίες σε 276 εκατομμύρια Ευρωπαίους.
Πέρα από τον οικονομικό του αντίκτυπο, ο τομέας της συνδεσιμότητας είναι ζωτικής σημασίας για την κοινωνική ανάπτυξη, τη βιωσιμότητα, την ασφάλεια και την ανθεκτικότητα της Ευρώπης. Το 2023, τα μέλη της Connect Europe πέτυχαν ποσοστό ανακύκλωσης 86%, αυξημένο από 82% το 2022, με τη συνολική ποσότητα αποβλήτων να μειώνεται σε 481.000 τόνους από 508.000 τόνους το 2020. Ταυτόχρονα, ο κλάδος αντιμετωπίζει κρίσιμα ζητήματα ασφαλείας, όπως η ακεραιότητα των υποθαλάσσιων καλωδίων, η ασφάλεια της τεχνητής νοημοσύνης, η ακεραιότητα της εφοδιαστικής αλυσίδας και η κβαντική κρυπτογράφηση.
Η φετινή έκθεση δείχνει ότι η τεχνολογία αναδιαμορφώνει το οικοσύστημα της συνδεσιμότητας, δημιουργώντας τόσο ευκαιρίες όσο και κινδύνους για τον έλεγχο της Ευρώπης στην αλυσίδα αξίας της. Παρά τις προόδους που έχουν επιτευχθεί σε βασικούς τομείς, η Ευρώπη εξακολουθεί να υστερεί έναντι των διεθνών ανταγωνιστών της. Για παράδειγμα, το 5G Standalone (5G SA) –η πιο προηγμένη μορφή 5G, σχεδιασμένη για να καλύπτει τις περίπλοκες ανάγκες των βιομηχανικών πελατών– κάλυπτε μόνο το 40% του πληθυσμού της Ευρώπης μέχρι το τέλος του 2024, σε σύγκριση με 91% στη Βόρεια Αμερική και 45% στην περιοχή Ασίας-Ειρηνικού.
Στον τομέα του Open RAN, η Ευρώπη έχει σημειώσει πρόοδο, με 16 πιλοτικά έργα και εμπορικές αναπτύξεις το 2024, ξεπερνώντας τη Βόρεια Αμερική (10), αλλά παραμένοντας πίσω από την Ασία (24). Αυτή η εξέλιξη αντικατοπτρίζει τη δυναμική που αναπτύσσουν οι ευρωπαϊκοί πάροχοι, το 52% των οποίων έχουν ήδη εφαρμόσει ή δοκιμάζουν λειτουργίες τεχνητής νοημοσύνης για την αυτοματοποίηση και βελτιστοποίηση των δικτύων τους. Εντούτοις, η ανάπτυξη του edge cloud στην Ευρώπη παραμένει περιορισμένη, με μόλις 320 ενεργούς κόμβους edge και συνολικά 1.100 κόμβους, αριθμοί που υπολείπονται σημαντικά από τον φιλόδοξο στόχο των 10.000 κόμβων της ΕΕ.
Οι στόχοι της Ψηφιακής Δεκαετίας της ΕΕ, οι οποίοι αναφέρονται στην πλήρη κάλυψη με gigabit και 5G έως το 2030, «διατρέχουν σημαντικούς κινδύνους εάν δεν αυξηθούν οι επενδύσεις». Μέχρι το 2024, τα δίκτυα gigabit κάλυψαν το 82,5% της Ευρώπης, παραμένοντας πίσω από την Κίνα (99%), τη Νότια Κορέα (97%), τις ΗΠΑ (90,3%) και την Ιαπωνία (93,9%). Μέχρι το τέλος του 2024, η κάλυψη 5G στην Ευρώπη αναμενόταν να φτάσει το 87% του πληθυσμού, από 80% το προηγούμενο έτος. Ωστόσο, η Ευρώπη θα συνεχίσει να υστερεί έναντι όλων των παγκόσμιων ανταγωνιστών της: Νότια Κορέα (99%), ΗΠΑ (98%), Ιαπωνία (97%) και Κίνα (90%).
Επιπλέον, η κάλυψη FTTH έφτασε το 70,5% του πληθυσμού, ξεπερνώντας τις ΗΠΑ (54,8%). Παρά αυτή την πρόοδο, οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι περίπου 45,4 εκατομμύρια Ευρωπαίοι (εκ των οποίων 39,5 εκατομμύρια στην ΕΕ) θα εξακολουθούν να μην έχουν πρόσβαση σε σταθερή σύνδεση gigabit το 2030. Για πρώτη φορά εδώ και πάνω από μια δεκαετία, η συνολική επένδυση των τηλεπικοινωνιακών παρόχων στην Ευρώπη μειώθηκε κατά 2% το 2023, πέφτοντας από 59,1 δισ. ευρώ το 2022 σε 57,9 δισ. ευρώ. Αυτή η καθοδική τάση σημειώνεται σε μια περίοδο που η Ευρώπη βρίσκεται ακόμη μακριά από τους στόχους της για gigabit υποδομές. Επιπλέον, η επένδυση ανά κάτοικο υστερεί σημαντικά, με την Ευρώπη να βρίσκεται στα 117,9 ευρώ σε σύγκριση με 187,6 ευρώ στην Ιαπωνία και 226,4 ευρώ στις ΗΠΑ.
Σύμφωνα με την Connect Europe, «η ευρωπαϊκή τηλεπικοινωνιακή βιομηχανία αντιμετωπίζει αυξανόμενες χρηματοοικονομικές και δομικές προκλήσεις, θέτοντας σε κίνδυνο την ικανότητά της να παραμείνει ανταγωνιστική σε παγκόσμιο επίπεδο». Το 2023, τα έσοδα των ευρωπαϊκών telcos μειώθηκαν κατά 4,4% σε πραγματικούς όρους, καθώς οι πάροχοι αντιμετώπιζαν τον αυξανόμενο πληθωρισμό. Την ίδια χρονιά, το μέσο έσοδο ανά χρήστη κινητής τηλεφωνίας (ARPU) στην Ευρώπη παρέμεινε το χαμηλότερο παγκοσμίως, στα 14,8 ευρώ, σε έντονη αντίθεση με τις ΗΠΑ (41,7 ευρώ), τη Νότια Κορέα (26,0 ευρώ) και την Ιαπωνία (22,6 ευρώ).
