Με μια παρέμβαση που φιλοδοξεί να αναπτύξει – ενισχύσει το ελληνικό οικοσύστημα Τεχνητής Νοημοσύνης, η κυβέρνηση προχωρά στη δημιουργία του «Ελληνικού Εργοστασίου Τεχνητής Νοημοσύνης».
Ο νέος φορέας – εταιρεία αναλαμβάνει να συγκεντρώσει, να οργανώσει και κυρίως να μετατρέψει σε πράξη την εγχώρια και διεθνή τεχνογνωσία γύρω από την ΤΝ, λειτουργώντας ως καταλύτης για πιο ισχυρή έρευνα, ανταγωνιστική επιχειρηματικότητα και ουσιαστικό ψηφιακό εκσυγχρονισμό της χώρας.
Υπό τον διακριτικό τίτλο «Φάρος AI Factory», η εταιρεία σχεδιάζεται ως ο κεντρικός κόμβος της Ελλάδας – και εν δυνάμει της ευρύτερης περιοχής – για την ανάπτυξη εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης. Μέσα από μία ενιαία πλατφόρμα υποδομών, θα προσφέρει πρόσβαση σε υπολογιστική ισχύ, δεδομένα, αλγορίθμους και εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό, επιταχύνοντας την παραγωγή και διάδοση καινοτομιών σε κρίσιμους τομείς.
Καρδιά του εγχειρήματος αποτελεί το έργο «Pharos – The Greek AI Factory for accelerating AI innovation». Το έργο χρηματοδοτείται κατά 50% από την Κοινή Επιχείρηση για την Ευρωπαϊκή Υπολογιστική Υψηλών Επιδόσεων (KE EuroHPC) και κατά 50% από εθνικούς πόρους, στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζοντας Ευρώπη» (2021-2027).
Ο Φάρος θα στηριχθεί στον νέο υπερυπολογιστή «Δαίδαλο», ο οποίος βρίσκεται ήδη σε φάση κατασκευής και θα εγκατασταθεί στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου (ΤΠΠΛ). Το συνολικό ύψος του project προσεγγίζει τα 100 εκατ. ευρώ.
Τα παραπάνω προβλέπει το νομοσχέδιο του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης με τίτλο «Ίδρυση Ελληνικού Εργοστασίου Τεχνητής Νοημοσύνης – Συνεποπτεία της Η.Δ.Υ.Κ.Α. Μ.Α.Ε. από τα Υπουργεία Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Υγείας», το οποίο τέθηκε χθες σε δημόσια διαβούλευση έως τη Δευτέρα 8 Δεκεμβρίου.
Στο μετοχικό κεφάλαιο της Φάρος AI Factory θα συμμετέχει το ελληνικό Δημόσιο με ποσοστό 30% (μέσω του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης) και η Ελληνική Εταιρεία Συμμετοχών και Περιουσίας (ΕΕΣΥΠ) με 70%. Το διοικητικό συμβούλιο θα αριθμεί επτά μέλη με τετραετή θητεία: πέντε θα υποδεικνύονται από τους μετόχους (ένα από το υπουργείο και τέσσερα από την ΕΕΣΥΠ, μεταξύ των οποίων πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος), ενώ τα δύο εναπομείναντα θα είναι οι δύο γενικοί γραμματείς του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης (ο ΓΓ Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης και ο Ειδικός Γραμματέας ΤΝ και Διακυβέρνησης Δεδομένων).
Η εταιρεία θα εποπτεύεται από τον υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης και οι προμήθειές της θα διενεργούνται με βάση ειδικό κανονισμό, ο οποίος εκδίδεται κατά παρέκκλιση του ν. 4412/2016, με σεβασμό στο ευρωπαϊκό δίκαιο.
Στο σκέλος της στελέχωσης, η Φάρος AI Factory αποκτά τη δυνατότητα πρόσληψης προσωπικού με συμβάσεις ιδιωτικού δικαίου ορισμένου ή αορίστου χρόνου, με σχέσεις έμμισθης εντολής ή με συμβάσεις έργου. Παράλληλα, θα μπορεί να καλύπτει ανάγκες της μέσω δανεισμού εργαζομένων από ιδιωτικές επιχειρήσεις ή από την ΕΕΣΥΠ. Η έδρα της ορίζεται στον Δήμο Αγίας Παρασκευής, στις εγκαταστάσεις του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος».
Στο εύρος των δραστηριοτήτων της εταιρείας επίσης περιλαμβάνονται (μεταξύ άλλων):
- Η έρευνα, ανάπτυξη, σχεδίαση, παραγωγή, εγκατάσταση, διάθεση, συντήρηση και υποστήριξη τεχνολογιών ΤΝ και συναφών λύσεων, όπως η ανωνυμοποίηση, ανάλυση, διακυβέρνηση και αξιοποίηση δεδομένων.
- Η δημιουργία και εξέλιξη αλγορίθμων μηχανικής μάθησης, βαθιάς μάθησης, επεξεργασίας φυσικής γλώσσας, παραγωγικής ΤΝ και μεγάλων γλωσσικών μοντέλων (LLMs).
- Η εμπορική αξιοποίηση των έργων και των αποτελεσμάτων του Pharos, συμπεριλαμβανομένων δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας.
- Η ανάπτυξη αξιόπιστων υποδομών ΤΝ στην Ελλάδα και η διάθεση υπηρεσιών για κρίσιμους τομείς: υγεία (ανωνυμοποιημένα δεδομένα και προγνωστικά εργαλεία ΤΝ), γλώσσα και πολιτισμός (γλωσσικά μοντέλα και ψηφιακή τεκμηρίωση), περιβάλλον και βιωσιμότητα (διαχείριση φυσικών πόρων, αντιμετώπιση κλιματικής αλλαγής, ενεργειακή αποδοτικότητα).
- Η υποστήριξη νεοφυών και μικρομεσαίων επιχειρήσεων, αλλά και ακαδημαϊκών ιδρυμάτων, μέσω ενιαίου κέντρου εξυπηρέτησης.
- Η παροχή εκπαιδευτικών και συμβουλευτικών υπηρεσιών στην ΤΝ, την πληροφορική και την καινοτομία, με έμφαση στην ενδυνάμωση start-ups και ΜμΕ ώστε να αναπτύξουν και να εμπορευματοποιήσουν νέες εφαρμογές.
Αναβαθμίσεις στην ΗΔΙΚΑ
Σημαντικές αλλαγές επιφέρει το νομοσχέδιο και στην Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση Κοινωνικής Ασφάλισης (ΗΔΙΚΑ), η οποία πλέον μετονομάζεται σε «Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση Υγείας και Κοινωνικής Ασφάλισης Μονοπρόσωπη Α.Ε.» με τον τίτλο «ΗΔΥΚΑ».
Η εποπτεία της δεν θα ασκείται πλέον αποκλειστικά από το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, αλλά από κοινού με το υπουργείο Υγείας, με στόχο πιο συνεκτική διαχείριση των ψηφιακών υπηρεσιών υγείας.
Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης θα έχει την ευθύνη για όλες τις τεχνικές και ψηφιακές υποδομές, τις οριζόντιες πολιτικές και τη συμμόρφωση με το ενιαίο πλαίσιο ψηφιακής διακυβέρνησης. Ο υπουργός Υγείας αναλαμβάνει τις υπηρεσίες που αφορούν τον κλάδο της υγείας, από τη διαχείριση και προστασία ηλεκτρονικών δεδομένων έως τη συμμόρφωση με το υγειονομικό κανονιστικό πλαίσιο και τη διασφάλιση της ασφάλειας των ασθενών.
