Κάποτε χρειαζόταν απλώς ένα πορτοφόλι και μετρητά για να κάνει ένας άνθρωπος τις αγορές του και οι επενδυτικές διαθέσεις συνήθως περιορίζονταν σε εκείνους που ήξεραν την αγορά. Αυτό το «κάποτε» δεν ήταν πολύ μακριά από τη σημερινή ημέρα, αλλά η αλλαγή της χιλιετίας έφερε τεράστιες ανακατατάξεις στον τρόπο με τον οποίο ο μέσος πολίτης αντιλαμβάνεται τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες.
Η αιτία έχει όνομα: τεχνολογία. Ο τρόπος με τον οποίο τα πάντα λειτουργούν στην οικονομία γενικότερα είναι τέτοιος που επιτρέπει σε κάθε έναν από εμάς να δει με διαφορετικό μάτι το μέλλον. Η τεχνολογία βοήθησε να γίνει μία μικρή επανάσταση σε κάθε τομέα της οικονομίας, να αυτοματοποιηθούν τα συστήματα, να εξελιχθεί η ανάλυση δεδομένων, να βελτιωθεί η ποιότητά τους και να απλοποιηθούν οι συναλλαγές και η διαρκής καταγραφή λογιστικών πράξεων.
Τα πράγματα αυτά δεν επέτρεψαν μόνο στις εταιρίες και τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες να αλλάξουν επίπεδο, αλλά και στους ίδιους τους χρήστες να γνωρίσουν ένα νέο κόσμο, να μάθουν με ποιον τρόπο μπορούν να επωφεληθούν από κινήσεις που δεν γνώριζαν καν, ακόμη και να ξεδιπλώσουν ταλέντα που δεν γνώριζαν ότι διαθέτουν. Κάπως έτσι, άλλωστε, μεταμορφώθηκαν πολλές άλλες βιομηχανίες της καθημερινής μας ζωής από το 2000 κι έπειτα, με κλασικό παράδειγμα εκείνη του παιχνιδιού και της διασκέδασης, οι οποίες μάλιστα είχαν παρόμοια στοιχεία εξέλιξης.
Για παράδειγμα, το πόκερ, το πιο δημοφιλές παιχνίδι με τράπουλα όλων των εποχών, είναι ένας τομέας που είδε τη δημοτικότητά του να εκτοξεύεται μέσα σε μερικά χρόνια. Είναι, άλλωστε, ένα παιχνίδι που απέκτησε πολύ γρήγορα φανατικούς φίλους στις ΗΠΑ, όταν εμφανίστηκε στις αρχές του 1800. Μπήκε στα καζίνο της Αμερικής και, στη συνέχεια, σε εκείνα του υπόλοιπου κόσμου, για να ξεπεράσει σε δημοφιλία τα κλασικά παιχνίδια των καζίνο.
Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι κανόνες πόκερ είναι εύκολοι και δεν έχουν αλλάξει στο πέρασμα των αιώνων, με αποτέλεσμα να είναι εύκολο ακόμη και οι ερασιτέχνες παίκτες να κερδίσουν τους επαγγελματίες. Στη δεκαετία του 1990 το πόκερ είχε ήδη γίνει πολύ γνωστό σε όλους, τα μεγαλύτερα τουρνουά μεταδίδονταν πια από την τηλεόραση, όμως το παιχνίδι δεν κατάφερε να κεφαλαιοποιήσει αυτό το πλεονέκτημα. Αυτό συνέβη διότι η απαραίτητη προϋπόθεση φυσικής παρουσίας αποτελούσε το μειονέκτημά του.
Στην αλλαγή της χιλιετίας όμως, αυτή η προϋπόθεση εξαλείφθηκε οριστικά, με τη βοήθεια των φορητών συσκευών και του internet. Η βιομηχανία του πόκερ είδε ότι το μέλλον βρισκόταν στην ψηφιακή εποχή, επένδυσε στις online πλατφόρμες διασκέδασης και καθένας μπορεί πια να παίζει από όπου κι αν βρίσκεται, αρκεί να υπάρχει μία σωστή κατανόηση και αντίληψη του παιχνιδιού, για να ξεχωρίσει κάποιος πάνω στο πράσινο τραπέζι.
Δέκα χρόνια αργότερα, οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες είχαν ακολουθήσει τον ίδιο δρόμο. Έδωσαν σε όλους το δικαίωμα να επενδύουν εξ’ αποστάσεως, να κάνουν συναλλαγές χωρίς πορτοφόλι και να δημιουργηθούν οι περίφημες fintech, που άλλαξαν τον χάρτη της οικονομίας. Η ιστορία τους ξεκινάει από τις αρχές του 1990, όπως συνέβη και με το πόκερ, όταν οι χρήστες άρχισαν να πραγματοποιούν απομακρυσμένες συναλλαγές. Αυτό ήταν εφικτό με το online banking, ενώ στο τέλος της δεκαετίας ήρθε το PayPal για να προσφέρει ασφαλείς συναλλαγές, αλλά πλέον με τη μορφή ηλεκτρονικού πορτοφολιού, κυρίως για αγορές.
Τα ηλεκτρονικά πορτοφόλια μεταφέρθηκαν περίπου 10 χρόνια μετά, γύρω στο 2010, όταν το iPhone άνοιξε το δρόμο για τις εφαρμογές mobile banking, δηλαδή μέσω κινητού, ενώ με το Google wallet λίγο αργότερα, οι χρήστες android μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν το κινητό τους για πληρωμές. Περίπου το 2005 εμφανίστηκαν οι πλατφόρμες δανειοδότησης που δεν χρειάζονταν έγκριση από τράπεζα, αφού υπήρχαν εταιρίες που τεχνολογικά μπορούσαν να βεβαιώσουν και να προσφέρουν δάνεια σε ιδιώτες, με καλύτερους όρους. Το μυστικό ήταν η ταχύτητα και η αμεσότητα δανειοδότησης, σε όσους είχαν άμεση ανάγκη.
Περίπου στο 2009 ήρθε η ώρα της επανάστασης των κρυπτονομισμάτων, χάρη στην τεχνολογία blockchain, που αποτελεί σήμερα ένα βασικό συστατικό για τις fintech εταιρίες. Το blockchain σφραγίζει την ασφάλεια στις συναλλαγές ή ακόμη και την ανωνυμία, όταν αυτή απαιτείται. Ακολούθησε η εμφάνιση των πλατφορμών crowdfunding, που δεν είχε απόλυτη ανωνυμία, αλλά έδινε τη δυνατότητα σε όποιον ήθελε να ζητήσει τη χρηματοδότηση από άγνωστους χρήστες, με όποιο ποσό ήθελαν, προσφέροντας ως αντάλλαγμα το τελικό προϊόν. Οι πλατφόρμες όπως το Kickstarter και το Indiegogo έδωσαν σε όλους δυνατότητα πρόσβασης σε οικονομική ενίσχυση, χωρίς εγκρίσεις.
Και κάπως έτσι φτάσαμε στη σημερινή εποχή, όπου οι fintech μπορεί να συμπεριλαμβάνουν αρκετά από τα παραπάνω στοιχεία, ενίοτε και όλα, προσαυξημένα με τεχνητή νοημοσύνη και μηχανική εκμάθηση. Τα chatbots, οι ψηφιακοί βοηθοί, τα συστήματα ανίχνευσης οικονομικού κινδύνου, στηρίζονται στην τεχνητή νοημοσύνη και έχουν μειώσει δραματικά τη διαχείριση κινδύνων και την εξυπηρέτηση πελατών.
