Οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης συζήτησαν για πρώτη φορά σε στρατηγικό επίπεδο πώς η Ευρώπη μπορεί να αναπτύξει δικά της ανταγωνιστικά μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης, να περιορίσει την εξάρτησή της από ξένους προμηθευτές και να αντιμετωπίσει τους κινδύνους για τους πολίτες. Στην άτυπη σύνοδο της 13ης Νοεμβρίου 2026 στο Δουβλίνο, η συζήτηση επικεντρώθηκε στις επενδύσεις και τις υποδομές που χρειάζεται η ευρωπαϊκή AI, καθώς και στις διεθνείς δικλίδες ασφαλείας για τα προηγμένα συστήματα.
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, δήλωσε μετά τη σύνοδο ότι η Ευρώπη χρειάζεται σημαντική πρόσθετη χρηματοδότηση για να καλύψει την απόσταση από τους διεθνείς ανταγωνιστές της. Απέδωσε καθοριστικό ρόλο στον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ, ιδίως στο νέο Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας. Ανακοίνωσε επίσης ότι οι ηγέτες θα επανέλθουν στο θέμα στις 5 Φεβρουαρίου 2027 και ότι η AI και οι επιπτώσεις της στην εργασία θα βρεθούν στο επίκεντρο της κοινωνικής συνόδου του 2027.
Επενδύσεις και ευρωπαϊκές υποδομές
Στη συζήτηση για την ανταγωνιστικότητα συμμετείχε ο Αρτούρ Μενς, συνιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της Mistral AI. Οι ηγέτες εξέτασαν πώς θα κινητοποιήσουν δημόσια και ιδιωτικά κεφάλαια για ευρωπαϊκά μοντέλα και υποδομές, με πρόσβαση σε επαρκή, καθαρή και προσιτή ενέργεια. Το προπαρασκευαστικό σημείωμα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου εντοπίζει τις εξαρτήσεις από προμηθευτές εκτός Ευρώπης σε κρίσιμους κρίκους της αλυσίδας, από την υπολογιστική ισχύ και τα προηγμένα μοντέλα μέχρι τους ημιαγωγούς, τις υποδομές cloud και το λογισμικό AI.
Το ίδιο σημείωμα αναφέρει ότι, όταν οι Ευρωπαίοι επενδυτές αδυνατούν ακόμη να χρηματοδοτήσουν μεγάλες επενδύσεις υψηλού κινδύνου, τη χρηματοδότηση αναλαμβάνουν συχνά επενδυτές εκτός ΕΕ. Θέτει επίσης το ερώτημα πώς η ζήτηση από τον δημόσιο τομέα θα μπορούσε να στηρίξει την ανάπτυξη της ευρωπαϊκής αγοράς AI. Ο Κόστα αναφέρθηκε στην Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων και στο λεγόμενο «28ο καθεστώς» ως πρωτοβουλίες που μπορούν να συμβάλουν στην προσπάθεια.
Οι ηγέτες εξέτασαν πώς μπορεί να επιταχυνθεί η χρήση της AI από τις επιχειρήσεις και τις δημόσιες διοικήσεις. Το προπαρασκευαστικό σημείωμα έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Ο Κόστα συνέδεσε την ευρύτερη χρήση της τεχνολογίας με τη δυνατότητα αύξησης της παραγωγικότητας και βελτίωσης των δημόσιων υπηρεσιών.
Ασφάλεια, δικαιώματα και εποπτεία
Στη συζήτηση για τις κοινωνικές επιπτώσεις της AI συμμετείχε ο Τζέφρι Χίντον, επιστήμονας της πληροφορικής που τιμήθηκε το 2024 με το Νόμπελ Φυσικής για την εργασία του πάνω στα τεχνητά νευρωνικά δίκτυα. Οι ηγέτες συζήτησαν την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων, μεταξύ αυτών και των δικαιωμάτων των παιδιών, την ακεραιότητα των δημοκρατικών διαδικασιών, τη συγκέντρωση ισχύος στην αγορά και τις προκλήσεις για την κυβερνοασφάλεια.
Το προπαρασκευαστικό σημείωμα συνδέει την προστασία του δημόσιου διαλόγου και των εκλογών με την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης και των ξένων παρεμβάσεων που διευκολύνει η AI. Θέτει επίσης ζήτημα προστασίας της ιδιωτικότητας και αποτροπής των διακρίσεων, ενώ επισημαίνει ότι οι κίνδυνοι στον κυβερνοχώρο μπορούν να επηρεάσουν κρίσιμες υποδομές και βασικές υπηρεσίες. Ο Κόστα χαρακτήρισε τη σαφή εποπτεία προϋπόθεση για την εμπιστοσύνη των πολιτών στην τεχνολογία.
Η συζήτηση επεκτάθηκε στη διεθνή συνεργασία για την ασφάλεια των προηγμένων συστημάτων. Ο Κόστα υποστήριξε ότι η εμπειρία της ΕΕ από τον κανονισμό για την τεχνητή νοημοσύνη (AI Act) δίνει στην Ένωση τη δυνατότητα να συμβάλει στη διαμόρφωση διεθνών προτύπων. Ανέφερε την G7, την G20 και τα Ηνωμένα Έθνη ως φόρουμ όπου η ΕΕ μπορεί να προωθήσει τη συζήτηση.
Η εργασία στην ατζέντα του 2027
Ο αντίκτυπος της AI στην αγορά εργασίας αφορά τόσο τις ίδιες τις θέσεις εργασίας όσο και το πώς μπορεί να αλλάξει το περιεχόμενό τους, σύμφωνα με το προπαρασκευαστικό σημείωμα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Ο Κόστα συνέδεσε το ζήτημα με τη βιωσιμότητα του ευρωπαϊκού κοινωνικού μοντέλου.
Η επόμενη συζήτηση των ηγετών για την AI έχει προγραμματιστεί για τις 5 Φεβρουαρίου 2027 στο Άλντεν Μπίσεν. Οι επιπτώσεις της τεχνολογίας στην απασχόληση θα συζητηθούν με τους κοινωνικούς εταίρους στην κοινωνική σύνοδο του ίδιου έτους, η οποία θα τιμήσει τη δέκατη επέτειο του Ευρωπαϊκού Πυλώνα Κοινωνικών Δικαιωμάτων.


