Οι επιχειρήσεις βρίσκονται σήμερα αντιμέτωπες με τη μεγαλύτερη τεχνολογική μετάβαση των τελευταίων δεκαετιών. Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν είναι άλλο ένα τεχνολογικό εργαλείο, είναι η πρώτη τεχνολογία που μαθαίνει, προσαρμόζεται και δρα σε τομείς που θεωρούσαμε αποκλειστικά ανθρώπινους: σύνταξη, ανάλυση, δημιουργία, πρόβλεψη, και μάλιστα σε κλίμακα που κανένας άνθρωπος δεν μπορεί να εκτελέσει μόνος του.
Σε αυτή τη μετάβαση δεν υπάρχουν θεατές, και η απόσταση ανάμεσα σε όσους κινούνται τώρα και σε όσους περιμένουν, μεγαλώνει κάθε μέρα. Οι τεχνολογικές αποφάσεις σήμερα, καθορίζουν άμεσα την παραγωγικότητα, την ανταγωνιστικότητα, και τελικά τη δυνατότητα της επιχείρησης να αναπτύσσεται και να επιβιώνει σε ένα μέλλον γεμάτο αβεβαιότητες.
Από την υιοθέτηση στον μετασχηματισμό: εκεί δημιουργείται η αξία της ΤΝ
Σχεδόν 9 στις 10 επιχειρήσεις διεθνώς έχουν ήδη ενσωματώσει την τεχνητή νοημοσύνη σε τουλάχιστον μία επιχειρησιακή λειτουργία τους. Ωστόσο, μόνο το 13% των στελεχών δηλώνει ότι οι πρωτοβουλίες ΤΝ έχουν δημιουργήσει μετρήσιμη επιχειρηματική αξία σε επίπεδο οργανισμού, με βάση έρευνα της Accenture το 2025. Η αιτία σπανίως βρίσκεται στην ίδια την τεχνολογία. Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα έργα ΤΝ περιορίζονται στην αυτοματοποίηση των υφιστάμενων διαδικασιών, αντί να τις επανασχεδιάζουν από άκρη σε άκρη. Και κάτι βαθύτερο, τα οφέλη παραγωγικότητας που προκύπτουν από εργαλεία διαθέσιμα σε όλους διαχέονται γρήγορα στην αγορά και παύουν να αποτελούν πηγή διαφοροποίησης. Βιώσιμο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα αποκτούν οι επιχειρήσεις που αξιοποιούν την ΤΝ για να επαναπροσδιορίσουν προϊόντα, επιχειρηματικά μοντέλα ή ακόμα και τους κανόνες ανταγωνισμού στον κλάδο τους. Στον πρακτικό οδηγό «AI First Enterprise» του ΣΕΒ αναλύονται οι βασικές προϋποθέσεις για την επιτυχή αξιοποίηση της ΤΝ: στρατηγική στόχευση, αξιόπιστα δεδομένα, σύγχρονες ψηφιακές υποδομές, επανασχεδιασμός διαδικασιών, ανάπτυξη δεξιοτήτων, ισχυρή διακυβέρνηση, κυβερνοασφάλεια.
Το νέο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα: η ταχύτητα μάθησης
Σε παγκόσμιο επίπεδο, δεν έχει αναδειχθεί ακόμη ο αδιαμφισβήτητος νικητής της νέας εποχής. Η κούρσα παραμένει ανοιχτή και, σε έναν ανοιχτό αγώνα, το πλεονέκτημα ανήκει σε εκείνους που μαθαίνουν γρηγορότερα, πειραματίζονται ταχύτερα και μετατρέπουν τη γνώση σε επιχειρησιακή αξία. Αυτό είναι καλό νέο για την ελληνική επιχειρηματικότητα, που ζει ένα δικό της παράδοξο: οι νέοι μας συγκαταλέγονται στους πιο ενεργούς ατομικούς χρήστες εργαλείων ΤΝ στην Ευρώπη, με ποσοστό 83,5% σημαντικά υψηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ που είναι 63,8%, ενώ η υιοθέτηση ΑΙ από επιχειρήσεις, παραμένει πολύ χαμηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, στο 9% περίπου.
Το χάσμα συνεπώς της χώρας μας δεν είναι τεχνολογικό, είναι πρωτίστως οργανωσιακό και ηγετικό. Η πρόκληση δεν είναι η πρόσβαση στα νέα εργαλεία ΤΝ, αλλά η ικανότητα των επιχειρήσεων να δημιουργήσουν τις κατάλληλες δεξιότητες, διαδικασίες και κουλτούρα ώστε να τα αξιοποιήσουν αποτελεσματικά. Οι επιχειρήσεις επενδύουν, κατά μέσο όρο, πολλαπλάσια ποσά στην τεχνολογία από ό,τι στους ανθρώπους, ενώ τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι η ωριμότητα δεξιοτήτων αποτελεί πολύ σημαντικότερο παράγοντα επιτυχίας από το ύψος της τεχνολογικής επένδυσης.
Η εμπιστοσύνη ως θεμέλιο
Την ίδια στιγμή, η ΤΝ αλλάζει και το τοπίο των απειλών: ένας hacker μπορεί πλέον με AI να στείλει χιλιάδες εξατομικευμένα emails – παγίδες (phishing) σε λίγα λεπτά, μιμούμενος ακόμα και τη γλώσσα και τον τόνο του προϊσταμένου του καθενός. Το 87% των επιθέσεων παγκοσμίως το 2025 ήταν AI-driven. Ανθρώπινα λάθη, deepfakes και ευπάθειες στην εφοδιαστική αλυσίδα διευρύνουν σημαντικά την επιφάνεια κινδύνου. Ο κρίσιμος νέος ρόλος της τεχνολογικής ηγεσίας είναι να μεταφράζει αυτούς τους κινδύνους σε μετρήσιμους δείκτες, ανθεκτικά σχέδια ανάκαμψης και σαφή διακυβέρνηση των νέων ψηφιακών οντοτήτων, όπως οι AI agents. Από την άλλη ο νέος ρόλος των διοικητικών συμβουλίων είναι να αναλαμβάνουν ενεργό εποπτικό ρόλο στη διακυβέρνηση της ΤΝ και της κυβερνοασφάλειας, καθώς για πρώτη φορά η ψηφιακή ανθεκτικότητα και η υπεύθυνη χρήση των αλγορίθμων μετατρέπονται σε ζητήματα εταιρικής λογοδοσίας στο υψηλότερο επίπεδο διοίκησης.
Η τεχνολογική στρατηγική κινείται σε μια τριπλή έλικα: Αξία μέσω του επανασχεδιασμού διαδικασιών. Μάθηση μέσω της ανάπτυξης των ανθρώπων. Εμπιστοσύνη μέσω της ασφάλειας και της διακυβέρνησης. Οι επιχειρήσεις που βλέπουν την τεχνολογία ως κόστος θα αγοράζουν εργαλεία, όσες τη βλέπουν ως οργανωσιακό και λειτουργικό μετασχηματισμό θα χτίζουν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.
Γράφει η Μάγκυ Αθανασιάδη, Διευθύντρια Τεχνολογίας, Καινοτομίας & Ψηφιακού Μετασχηματισμού, ΣΕΒ
