Σε τροχιά ανισορροπίας μεταξύ προσφοράς και ζήτησης εισέρχεται η αγορά κέντρων δεδομένων διεθνώς, με τις ανάγκες ισχύος να αυξάνονται ταχύτερα από τη διαθέσιμη υποδομή. Σε αυτό το περιβάλλον επιχειρεί να τοποθετηθεί η ΔΕΗ, εντάσσοντας τα data centers στο νέο στρατηγικό της σχέδιο ως δραστηριότητα υποδομών.
Οι σχετικές κατευθύνσεις παρουσιάστηκαν από τη διοίκηση της ΔΕΗ το βράδυ της περασμένης Πέμπτης, στο πλαίσιο ενημέρωσης των επενδυτών για την αύξηση κεφαλαίου της επιχείρησης, ύψους 4 δισ. και το επενδυτικό πρόγραμμα 2026–2030, συνολικού ύψους περίπου 24 δισ. ευρώ.
Αν και τα data centers απορροφούν περί το 5% των επενδύσεων, η διοίκηση τα αντιμετωπίζει ως έναν από τους βασικούς νέους πυλώνες απόδοσης.
Η ΔΕΗ δεν τοποθετείται ως πάροχος υπηρεσιών πληροφορικής, αλλά ως ιδιοκτήτης και διαχειριστής των υποδομών. Κρατά την κυριότητα των εγκαταστάσεων και των μη ΙΤ συστημάτων, ενέργεια, γη, συνδεσιμότητα, και παραχωρεί τον χώρο στον hyperscaler, ο οποίος αναλαμβάνει τον εξοπλισμό και τη λειτουργία. Το μοντέλο θυμίζει περισσότερο ενεργειακή υποδομή με χαρακτηριστικά real estate, παρά τηλεπικοινωνιακή υπηρεσία.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η Κοζάνη, με αρχική ανάπτυξη 300 MW και δυνατότητα επέκτασης έως 1 GW. Η ΔΕΗ αναφέρει ότι βρίσκεται σε εμπιστευτικές διαπραγματεύσεις με hyperscalers, ενώ στην παρουσίασή της αναφέρει ως ενεργούς στην ελληνική αγορά τις AWS, Google Cloud και Microsoft.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις η ΔΕΗ βρίσκεται κοντά σε συμφωνία με κάποιον από τους προαναφερόμενους υπερκλιμακούμενους παρόχους για να μισθώσει υποδομές κέντρων δεδομένων, ενώ στην τηλεπικοινωνιακή αγορά συνεχίζει να συζητείται το αν θα επιχειρήσει να αναπτύξει περαιτέρω το αποτύπωμά της και ως πάροχος τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών αγοράζοντας τη Nova ή την Vodafone ή ακόμα και τμήματα αυτών. Πληροφορίες αναφέρουν ότι σχετικές συζητήσεις γίνονται από όλους τους παίκτες.
Το οικονομικό αποτύπωμα της επένδυσης σε κέντρα δεδομένων είναι από τα υψηλότερα στο χαρτοφυλάκιο της εταιρείας. Για τα data centers τίθεται στόχος μη μοχλευμένης εσωτερικής απόδοσης (IRR) 12%–14%, υψηλότερα από ευέλικτη παραγωγή (8%–10%) και διανομή (7%–9%) και στο άνω εύρος των ΑΠΕ (11%–14%). Σε όρους λειτουργικής κερδοφορίας, η εκτίμηση είναι για περίπου 170 εκατ. ευρώ EBITDA σε ετήσια βάση έως το 2030, με τη συνολική συμβολή της δραστηριότητας να προσεγγίζει τα 200 εκατ. ευρώ.
Η πρώτη φάση του κέντρου δεδομένων στην Κοζάνη, προϋπολογισμού περίπου 1,2 δισ. ευρώ, τοποθετείται χρονικά στο διάστημα 2026–2028 και εμφανίζεται να έχει ήδη προχωρήσει. Έχουν ολοκληρωθεί τα αρχικά στάδια σχεδιασμού, έχουν δρομολογηθεί οι αδειοδοτήσεις, οι αιτήσεις σύνδεσης στο δίκτυο και οι μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων, ενώ έχουν ξεκινήσει και διαδικασίες προμηθειών για τον βασικό εξοπλισμό.
Η επένδυση έρχεται σε μια συγκυρία όπου η ζήτηση για data centers αυξάνεται ταχύτερα από την προσφορά. Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε η ΔΕΗ σε παγκόσμιο επίπεδο, εκτιμάται ότι θα φτάσει τα 163 GW έως το 2030, από 78 GW το 2025, με τη διαθέσιμη νέα δυναμικότητα να υπολείπεται σημαντικά. Στην Ευρώπη, η ζήτηση αναμένεται να διπλασιαστεί στα 28 GW έως το 2030, με έργα υπό κατασκευή μόλις 2,7 GW.
Το βασικό πρόβλημα εντοπίζεται στο δίκτυο και στις αδειοδοτήσεις. Σε ώριμες αγορές της Βόρειας Ευρώπης, οι χρόνοι σύνδεσης φθάνουν ή και ξεπερνούν τα δέκα χρόνια, ενώ η διαθεσιμότητα άμεσα αξιοποιήσιμης γης είναι εξαιρετικά περιορισμένη. Αυτό μετατοπίζει το ενδιαφέρον προς νέες περιοχές.
Εκεί επιχειρεί να τοποθετηθεί η ΔΕΗ. Στη Δυτική Μακεδονία διαθέτει μεγάλες εκτάσεις πρώην λιγνιτικών δραστηριοτήτων, πρόσβαση σε δίκτυα υψηλής τάσης (400 kV και 150 kV) και δυνατότητα ανάπτυξης ενεργειακών έργων δίπλα στις εγκαταστάσεις. Το μοντέλο «πίσω από τον μετρητή» που προωθεί επιτρέπει απευθείας τροφοδοσία, περιορίζοντας την αβεβαιότητα κόστους και επιταχύνοντας την υλοποίηση.
Η ανάπτυξη προβλέπεται να γίνει σε φάσεις, με σταδιακή αύξηση ισχύος, ενώ η εταιρεία αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο ευρύτερης επέκτασης. Στην παρουσίαση γίνεται αναφορά σε συνολική δυναμικότητα που θα μπορούσε να φτάσει έως και τα 2 GW στην Ελλάδα, εφόσον επιβεβαιωθεί η ζήτηση.
