Η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών προχώρησε στην έγκριση της συγκρότησης μιας παγκόσμιας επιστημονικής επιτροπής 40 μελών για την τεχνητή νοημοσύνη, παρά τις έντονες αντιρρήσεις των Ηνωμένων Πολιτειών. Η απόφαση αυτή ελήφθη με 117 ψήφους υπέρ και 2 κατά, ενώ σημειώθηκαν και αποχές από την Τυνησία και την Ουκρανία. Εκτός από τις Ηνωμένες Πολιτείες, αρνητική ψήφο έδωσε και η Παραγουάη, ενώ η Ρωσία, η Κίνα και οι ευρωπαίοι σύμμαχοι υπερψήφισαν την πρόταση. Η Ανεξάρτητη Διεθνής Επιστημονική Επιτροπή για την Τεχνητή Νοημοσύνη θα δημοσιεύει ετήσιες εκθέσεις που θα αναλύουν τους κινδύνους και τις ευκαιρίες της τεχνολογίας, αποτελώντας το πρώτο παγκόσμιο επιστημονικό σώμα αυτού του είδους.
Ο Γενικός Γραμματέας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, Αντόνιο Γκουτέρες, χαρακτήρισε την υιοθέτηση της επιτροπής ως ένα θεμελιώδες βήμα προς την παγκόσμια επιστημονική κατανόηση της τεχνητής νοημοσύνης. Σύμφωνα με τον ίδιο, σε έναν κόσμο όπου η τεχνολογία εξελίσσεται ραγδαία, το συγκεκριμένο όργανο θα προσφέρει την απαραίτητη ανεξάρτητη επιστημονική γνώση. Αυτή η προσέγγιση θα επιτρέψει σε όλα τα κράτη μέλη, ανεξάρτητα από την τεχνολογική τους ισχύ, να συμμετέχουν ισότιμα στον διαλογο για τη διακυβέρνηση της τεχνητής νοημοσύνης. Ο Γκουτέρες τόνισε πως το έργο της επιτροπής θα ενισχύσει τις συλλογικές αποφάσεις που βασίζονται σε αποδεικτικά στοιχεία και στην παγκόσμια αλληλεγγύη.
Έγκριση επιτροπής παρά τις αμερικανικές αντιρρήσεις
Η απόφαση του ΟΗΕ συμπίπτει χρονικά με τις αυξανόμενες ανησυχίες πρώην εργαζομένων σε κορυφαίες εταιρείες του κλάδου. Ο Μρινάνκ Σάρμα, πρώην ερευνητής ασφάλειας στην εταιρεία Anthropic, προειδοποίησε μέσω ανοιχτής επιστολής ότι ο κόσμος βρίσκεται σε κίνδυνο λόγω της ανάπτυξης των συστημάτων αυτών. Παράλληλα, η Ζόε Χίτζιγκ, πρώην κορυφαία ερευνήτρια της OpenAI, δήλωσε στους New York Times ότι διατηρεί σοβαρές επιφυλάξεις για τη στρατηγική που ακολουθεί η πρώην εταιρεία της. Σημαντικές προσωπικότητες όπως ο Σαμ Άλτμαν και ο Στιβ Βόζνιακ έχουν επίσης αναφερθεί δημοσίως στους δυνητικούς κινδύνους που ελλοχεύουν από την ανεξέλεγκτη χρήση της.
Τα 40 μέλη της επιτροπής επιλέχθηκαν από μια δεξαμενή περισσότερων από 2.600 υποψηφίων, έπειτα από ανεξάρτητη αξιολόγηση διαφόρων υπηρεσιών του Οργανισμού. Η διαδικασία περιλάμβανε την εξέταση από τη Διεθνή Ένωση Τηλεπικοινωνιών, το Γραφείο του ΟΗΕ για τις Ψηφιακές Τεχνολογίες και την UNESCO. Οι εμπειρογνώμονες θα υπηρετήσουν για τριετή θητεία, ενεργώντας υπό την προσωπική τους ιδιότητα και όχι ως εκπρόσωποι των κυβερνήσεών τους. Σύμφωνα με τον Αντόνιο Γκουτέρες, η ομάδα διακρίνεται για την πολυεπιστημονικότητά της και τη γεωγραφική της ποικιλομορφία, προσφέροντας αμερόληπτες αξιολογήσεις για τις επιπτώσεις των νέων ψηφιακών εργαλείων στον κόσμο και στην παγκόσμια οικονομία.
Ανησυχίες στελεχών για την ασφάλεια των συστημάτων
Η Ευρώπη εκπροσωπείται στην επιτροπή με δώδεκα μέλη, καλύπτοντας ένα ευρύ φάσμα κρατών και ειδικοτήτων. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η Ζοέλ Μπαράλ από τη Γαλλία, η Μελαχάτ Μπίλγκε Ντεμιρκόζ από την Τουρκία, η Άννα Κορχόνεν από τη Φινλανδία και ο Μαρκ Κόκελμπεργκ από το Βέλγιο. Επίσης, συμμετέχουν η Αλεξάνδρα Κορόλοβα από τη Λετονία, ο Αντρέι Νεζνάμοφ από τη Ρωσία και οι Μαξιμίλιαν Νίκελ και Μπέρνχαρντ Σέλκοπφ από τη Γερμανία. Τη λίστα συμπληρώνουν ο Ρόμαν Όρους, η Γιοχάνα Πίρκερ, ο Πιοτρ Σανκόφσκι και ο Σίλβιο Σαβαρέζε, στοχεύοντας στην ενσωμάτωση διαφορετικών επιστημονικών παραδόσεων και προσεγγίσεων για τη διαχείριση της τεχνολογικής εξέλιξης.
Η εκπρόσωπος των Ηνωμένων Πολιτειών, Λόρεν Λάβλεϊς, χαρακτήρισε τη σύσταση της επιτροπής ως μια σημαντική υπέρβαση της εντολής και των αρμοδιοτήτων του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών. Η ίδια υποστήριξε ότι η διακυβέρνηση της τεχνητής νοημοσύνης δεν αποτελεί ζήτημα που πρέπει να υπαγορεύεται από τον ΟΗΕ. Η Λάβλεϊς κάλεσε τον οργανισμό να επικεντρωθεί στις βασικές του αποστολές, όπως η διεθνής ειρήνη και η ασφάλεια. Πρόσθεσε επίσης ότι η προσπάθεια ρύθμισης αυτών των τεχνολογιών ενδέχεται να εμποδίσει την ανάπτυξη εργαλείων που θα καθορίσουν τον στρατηγικό ανταγωνισμό στον 21ο αιώνα, επηρεάζοντας άμεσα την οικονομική πρόοδο.
Η διαδικασία επιλογής των σαράντα κορυφαίων ειδικών
Στην εσωτερική πολιτική σκηνή, ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει ταχθεί υπέρ της ελάχιστης δυνατής ρύθμισης στον τομέα αυτό, στοχεύοντας στη μείωση της ομοσπονδιακής γραφειοκρατίας. Σύμφωνα με την αμερικανική κυβέρνηση, η αποφυγή ενός αποσπασματικού νομικού πλαισίου είναι κρίσιμη για να μην καθυστερήσει η καινοτομία έναντι του ανταγωνισμού με την Κίνα. Παρά την επίσημη αντίθεση της χώρας τους, δύο Αμερικανοί ακαδημαϊκοί, ο Βιπίν Κουμάρ και η Μάρθα Πάλμερ, συμπεριλήφθηκαν στα μέλη του σώματος. Οι συγκεκριμένοι επιστήμονες θα προσφέρουν την επιστημονική τους εμπειρογνωμοσύνη στην ανάλυση των επιπτώσεων που επιφέρει η τεχνητή νοημοσύνη στην κοινωνία και στις διεθνείς σχέσεις.
