Δύο πρόσφατες ειδήσεις, που, σε πρώτη ανάγνωση, ανήκουν σε διαφορετικά πεδία φωτίζουν την ίδια εξέλιξη και δυναμική. Αφ’ ενός η επιστροφή της Apple στην κορυφή της παγκόσμιας χρηματιστηριακής κατάταξης αφορά στις αγορές, τις προσδοκίες των επενδυτών και την αποτίμηση των μεγαλύτερων τεχνολογικών ομίλων. Αφ’ ετέρου, η προσπάθεια της Κίνας να ενισχύσει τη θέση της στη διακυβέρνηση της Tεχνητής Νοημοσύνης αφορά στη διπλωματία, τις τεχνολογικές συνεργασίες και τη διαμόρφωση κανόνων. Και στις δύο περιπτώσεις, το βασικό ερώτημα παραμένει το ίδιο. Ποιος μπορεί να μετατρέψει την τεχνολογική πρόοδο σε διατηρήσιμη οικονομική και θεσμική επιρροή.
Η άνοδος της Nvidia υπήρξε η χαρακτηριστικότερη χρηματιστηριακή έκφραση της πρώτης φάσης της Τεχνητής Νοημοσύνης. Η αυξανόμενη ζήτηση για υπολογιστική ισχύ κατέστησε τους προηγμένους επεξεργαστές κρίσιμη υποδομή για επιχειρήσεις, ερευνητικά κέντρα και κυβερνήσεις. Για ένα διάστημα, οι αγορές αντιμετώπισαν αυτή την υποδομή ως το βασικό σημείο στο οποίο θα συγκεντρωνόταν η αξία. Η επάνοδος της Apple δείχνει ότι αυτή η ανάγνωση αρχίζει να αποκτά ευρύτερο αποτύπωμα. Η εταιρεία δεν ηγείται στην κατασκευή εξειδικευμένων επεξεργαστών και δεν οικοδόμησε τη δημόσια στρατηγική της γύρω από τον θόρυβο που συνόδευσε την έκρηξη της Τεχνητής Νοημοσύνης. Διαθέτει, όμως, ένα διαφορετικό πλεονέκτημα. Ποιο είναι αυτό; Ένα παγκόσμιο οικοσύστημα συσκευών, υπηρεσιών και σχέσεων εμπιστοσύνης με τους χρήστες. Ένα περιβάλλον μέσα στο οποίο οι νέες δυνατότητες μπορούν να ενσωματωθούν σχεδόν οργανικά στην καθημερινότητα εκατοντάδων εκατομμυρίων ανθρώπων.
Το στοιχείο αυτό επαναφέρει στην επιφάνεια ένα διαχρονικό μάθημα της Ψηφιακής Οικονομίας. Η υπεροχή σε μία επιμέρους τεχνολογία δεν αρκεί για να εξασφαλίσει τη μεγαλύτερη οικονομική αξία. Η αξία μετακινείται συνήθως προς εκείνους που διατηρούν τη σχέση με τον τελικό χρήστη, οργανώνουν την εμπειρία του και ενσωματώνουν την καινοτομία σε ένα ώριμο και λειτουργικό οικοσύστημα.
Η ίδια μετατόπιση γίνεται πλέον εμφανής και στις σχέσεις μεταξύ κρατών. Η Κίνα δεν περιορίζει τη στρατηγική της στην ανάπτυξη ανταγωνιστικών μοντέλων ή στη μείωση της εξάρτησής της από αμερικανικές τεχνολογίες. Επιχειρεί ταυτόχρονα να αποκτήσει μεγαλύτερο ρόλο στη διαμόρφωση Θεσμών, Προτύπων και ισχυρών Διεθνών Συνεργασιών που θα συνοδεύσουν την επόμενη φάση της Τεχνητής Νοημοσύνης. Η επιλογή αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τις χώρες που δεν διαθέτουν τους πόρους να αναπτύξουν αυτόνομα υποδομές μεγάλης κλίμακας. Η πρόσβαση σε τεχνολογία, χρηματοδότηση, εκπαίδευση και υπολογιστική ισχύ δημιουργεί σχέσεις που ξεπερνούν την οικονομική συνεργασία. Σε συνδυασμό με τις πλατφόρμες διαμορφώνονται νέα τεχνικά πρότυπα, πρακτικές διαχείρισης δεδομένων και αντιλήψεις γύρω από την ασφάλεια, την ιδιωτικότητα και τη λογοδοσία.
Σε αυτό το σημείο οι δύο εξελίξεις συγκλίνουν. Η Apple αξιοποιεί τη δύναμη ενός ώριμου οικοσυστήματος για να ενισχύσει τη θέση της στην επόμενη φάση της τεχνολογικής αγοράς. Η Κίνα, παράλληλα, επιδιώκει να διαμορφώσει ένα διεθνές περιβάλλον μέσα στο οποίο οι δικές της τεχνολογίες και οι δικές της προσεγγίσεις θα αποκτήσουν μεγαλύτερο βάρος. Η πρώτη κινείται μέσω προϊόντων και υπηρεσιών. Η δεύτερη μέσω εθνικής-κρατικής στρατηγικής, επενδύσεων και διεθνών συνεργασιών. Η λογική, όμως, είναι κοινή. Η αξία παράγεται ολοένα και περισσότερο μέσα από τη διαμόρφωση οικοσυστημάτων.
Για την Ευρώπη, η εξέλιξη αυτή δημιουργεί μια σύνθετη πρόκληση. Η κανονιστική της επιρροή παραμένει σημαντική, αλλά δεν αρκεί όταν μένει ασυνόδευτη από τεχνολογικές υποδομές, επενδυτική κλίμακα και ανταγωνιστικά οικοσυστήματα. Οι κανόνες αποκτούν πραγματική βαρύτητα όταν στηρίζονται σε παραγωγική ικανότητα και ουσιαστική παρουσία στην αγορά.
Η πρώτη φάση της Τεχνητής Νοημοσύνης ανέδειξε την αξία της υπολογιστικής ισχύος. Η επόμενη φαίνεται ότι θα κριθεί από κάτι ευρύτερο, την ικανότητα διαμόρφωσης οικοσυστημάτων, πρόσβασης στους χρήστες και συμμετοχής σε νέους κανόνες που θα καθορίσουν τον τρόπο με τον οποίο η τεχνολογία θα ενσωματωθεί στην οικονομία και στην κοινωνία.
Γράφει ο Νώντας Συρράκος, Σύμβουλος Στρατηγικής Επικοινωνίας
