Η ψηφιοποίηση 1,2 δισ. σελίδων αρχείων του Δημοσίου αποφέρει ετήσιο οικονομικό όφελος που προσεγγίζει τα 180 εκατ. ευρώ, σύμφωνα με την πρώτη συνολική αποτίμηση που πραγματοποίησε το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης και Ηλεκτρονικού Περιεχομένου (ΕΚΤ) για τα έργα της Δράσης 16778 του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Η μελέτη δεν αποτυπώνει μόνο τα αποτελέσματα μιας μεγάλης επένδυσης ψηφιακού μετασχηματισμού, αλλά επιχειρεί για πρώτη φορά να μετρήσει με συγκεκριμένους δείκτες την οικονομική και λειτουργική απόδοση αντίστοιχων έργων του Δημοσίου.
Η αξιολόγηση αφορά πρόγραμμα συνολικού προϋπολογισμού 590 εκατ. ευρώ, το οποίο ολοκληρώθηκε τον Ιούνιο του 2026 και περιλάμβανε εννέα έργα ψηφιοποίησης αρχείων σε κρίσιμους τομείς της Δημόσιας Διοίκησης, όπως η Δικαιοσύνη, η Υγεία, τα Γενικά Αρχεία του Κράτους, η Μετανάστευση και το Άσυλο, ο Ψηφιακός Χάρτης Απαλλοτριώσεων και ο Πολεοδομικός Σχεδιασμός, το αρχείο των Υποθηκοφυλακείων για το Εθνικό Κτηματολόγιο, καθώς και το αρχείο του υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΕΚΤ, η ψηφιοποίηση οδηγεί σε ετήσια εξοικονόμηση περίπου 180 εκατ. ευρώ για τη Δημόσια Διοίκηση, περιορίζοντας σημαντικά το διοικητικό κόστος και επιταχύνοντας την αναζήτηση, ανάκτηση και διαχείριση πληροφοριών. Παράλληλα, εκτιμάται ότι εξοικονομούνται κάθε χρόνο περίπου 130 εκατ. φύλλα χαρτιού, ενώ η μείωση της ανάγκης φυσικής παρουσίας των πολιτών στις δημόσιες υπηρεσίες συνεπάγεται περιορισμό των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα κατά περίπου 2.100 τόνους ετησίως.
Για την αποτίμηση των έργων, το ΕΚΤ ανέπτυξε μεθοδολογία που συνδυάζει ποσοτικά και ποιοτικά κριτήρια, αξιοποιώντας και το διεθνώς αναγνωρισμένο Τυποποιημένο Μοντέλο Κόστους (Standard Cost Model). Στόχος ήταν να αποτυπωθεί με τεκμηριωμένο τρόπο η οικονομική, κοινωνική και τεχνολογική αξία της ψηφιοποίησης, καθώς και η επίδρασή της στη λειτουργία της Δημόσιας Διοίκησης.
Η μελέτη αναδεικνύει ότι τα οφέλη δεν περιορίζονται στη μείωση του λειτουργικού κόστους. Η ταχύτερη πρόσβαση στα αρχεία, η δυνατότητα πλήρους παρακολούθησης της πορείας εγγράφων και υποθέσεων (ιχνηλασιμότητα), η ασφαλής πρόσβαση σε αξιόπιστα και επικαιροποιημένα δεδομένα και η ενίσχυση της διαλειτουργικότητας μεταξύ φορέων δημιουργούν τις προϋποθέσεις για αποτελεσματικότερες ψηφιακές υπηρεσίες προς πολίτες και επιχειρήσεις.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στη σύνδεση της ψηφιοποίησης με την επόμενη φάση του ψηφιακού μετασχηματισμού του Δημοσίου. Όπως επισημαίνεται, η δημιουργία αξιόπιστων και δομημένων ψηφιακών βάσεων δεδομένων αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ανάπτυξη εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης, οι οποίες μπορούν να αυτοματοποιήσουν διοικητικές διαδικασίες, να περιορίσουν τους χρόνους εξυπηρέτησης και να υποστηρίξουν τη λήψη αποφάσεων.
Ο διευθυντής του ΕΚΤ, Κυριάκος Τολιάς, σημειώνει ότι η αποτίμηση τεκμηριώνει τον ρόλο της ψηφιοποίησης ως βασικού εργαλείου εκσυγχρονισμού της Δημόσιας Διοίκησης, με μετρήσιμα οικονομικά, κοινωνικά και περιβαλλοντικά οφέλη.
Πέρα όμως από τα επιμέρους αποτελέσματα, η μελέτη αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς αποτελεί μία από τις πρώτες συστηματικές προσπάθειες αποτίμησης της απόδοσης μεγάλων έργων ψηφιακού μετασχηματισμού του ελληνικού Δημοσίου. Η δυνατότητα ποσοτικοποίησης των οικονομικών και λειτουργικών οφελών δημιουργεί ένα σημείο αναφοράς για την αξιολόγηση μελλοντικών ψηφιακών επενδύσεων, αλλά και για τον σχεδιασμό δημόσιων πολιτικών που θα βασίζονται σε μετρήσιμα αποτελέσματα και όχι μόνο στην υλοποίηση των έργων.
