Προς πιο έμπειρους εργαζόμενους μετατοπίζεται το ενδιαφέρον των επιχειρήσεων, καθώς η υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο οι CEOs σχεδιάζουν τη σύνθεση του ανθρώπινου δυναμικού τους. Σε παγκόσμια έρευνα του Oliver Wyman Forum και του New York Stock Exchange, πάνω από το 40% των CEOs δηλώνει ότι σκοπεύει να μειώσει τους junior ρόλους μέσα στα επόμενα ένα έως δύο χρόνια και να στρέψει το μείγμα του προσωπικού προς mid-level ή senior θέσεις.
Η τάση αυτή αντιστρέφει σε μεγάλο βαθμό την εικόνα που καταγραφόταν έναν χρόνο νωρίτερα, ενώ συνδέεται με την αυξανόμενη ικανότητα των AI agents να αναλαμβάνουν εργασίες που μέχρι πρόσφατα εκτελούσαν εργαζόμενοι στην αρχή της καριέρας τους. Από τη συγγραφή κώδικα σε επίπεδο junior developer έως την αξιολόγηση πωλήσεων, η τεχνολογία φαίνεται να πιέζει ιδιαίτερα την είσοδο νέων εργαζομένων στην αγορά, χωρίς όμως να αφαιρεί την ανάγκη για ανθρώπινη κρίση και εμπειρία.
Οι junior ρόλοι δέχονται πίεση
Ο John Romeo, επικεφαλής του Oliver Wyman Forum, ανέφερε ότι οι junior εργαζόμενοι δυσκολεύονται περισσότερο να εισέλθουν στην αγορά εργασίας, καθώς οι CEOs στρέφονται πλέον σε mid-level και senior εργαζόμενους για την αύξηση της παραγωγικότητας. Η λογική πίσω από αυτή τη μετατόπιση είναι ότι η AI μπορεί να αναλάβει μέρος των τυποποιημένων εργασιών, αλλά δεν μπορεί εύκολα να υποκαταστήσει την κρίση που αποκτάται μέσα από επαγγελματική εμπειρία.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο σύμβουλος και ακαδημαϊκός Ravin Jesuthasan σημειώνει ότι οι επιχειρήσεις αναζητούν ανθρώπους που έχουν ήδη αντιμετωπίσει σύνθετα προβλήματα, επειδή η εμπειρία, η κριτική σκέψη και η ικανότητα επίλυσης καταστάσεων αποκτούν μεγαλύτερη αξία. Η εικόνα ενισχύεται και από μελέτη του Harvard University, η οποία, με βάση το παρεχόμενο υλικό, συνδέει την υιοθέτηση generative AI με σημαντική μείωση junior θέσεων, ενώ η senior απασχόληση παραμένει σε μεγάλο βαθμό σταθερή.
Από την πυραμίδα στο διαμάντι
Η έρευνα των Oliver Wyman Forum και NYSE, στην οποία συμμετείχαν 415 CEOs διεθνώς, περιγράφει μια ευρύτερη αλλαγή στο εταιρικό μοντέλο στελέχωσης. Το ποσοστό των CEOs που σχεδιάζουν να απομακρυνθούν από junior ρόλους μέσα στην επόμενη διετία υπερδιπλασιάστηκε, από 17% το 2025 σε 43% το 2026, ενώ 33% δηλώνει ότι στρέφεται ειδικά προς mid-level ρόλους. Έτσι, η παραδοσιακή πυραμίδα προσωπικού αρχίζει να μοιάζει περισσότερο με ένα σχήμα με ενισχυμένη μεσαία βαθμίδα.
Η περιφερειακή εικόνα διαφοροποιείται. Στην Ασία-Ειρηνικό, 69% των CEOs δηλώνει ότι κινείται μακριά από junior ρόλους, ενώ στην Ευρώπη το αντίστοιχο ποσοστό φτάνει το 50%. Η Βόρεια Αμερική φαίνεται να αντιστέκεται περισσότερο στην τάση, με υψηλότερο ποσοστό στροφής προς junior προσωπικό, στοιχείο που η έρευνα συνδέει με τον ισχυρότερο προσανατολισμό της περιοχής στην ανάπτυξη. Ωστόσο, ακόμη και εκεί καταγράφεται μετατόπιση από τις junior θέσεις προς mid-level ρόλους σε σχέση με το προηγούμενο έτος.
Η AI δεν εγγυάται ασφάλεια
Η πιθανή ενίσχυση της διαπραγματευτικής θέσης των μεγαλύτερων ή πιο έμπειρων εργαζομένων δεν σημαίνει ότι οι θέσεις τους είναι ασφαλείς. Η Teresa Ghilarducci, οικονομολόγος της εργασίας στο New School, επισημαίνει ότι η δέσμευση των επιχειρήσεων απέναντι στους εργαζόμενους γίνεται ολοένα πιο αδύναμη. Παράλληλα, η έρευνα καταγράφει ότι το 74% των CEOs είτε διατηρεί σταθερό τον αριθμό των εργαζομένων είτε σχεδιάζει μειώσεις προσωπικού άνω του 5%.
Οι περικοπές εμφανίζονται πιο έντονα στις μεγαλύτερες επιχειρήσεις και στην Ευρώπη. Συγκεκριμένα, 39% των mega-size εταιρειών σχεδιάζει μειώσεις, έναντι 28% των μικρότερων, ενώ 38% των Ευρωπαίων CEOs προγραμματίζει περικοπές. Σε κλαδικό επίπεδο, οι τομείς της τεχνολογίας, των μέσων και των τηλεπικοινωνιών εμφανίζονται πιο επιθετικοί, με 43% των CEOs να σχεδιάζει μειώσεις προσωπικού, ενώ ακολουθούν οι τράπεζες και ο κλάδος των υλικών, με 39%.
Το ρίσκο για το μελλοντικό ταλέντο
Η υποχώρηση των junior ρόλων δημιουργεί και ένα μεσοπρόθεσμο πρόβλημα για τις επιχειρήσεις. Η Helen Leis, global head of leadership and change στην Oliver Wyman, προειδοποιεί ότι οι εταιρείες που αντικαθιστούν νεότερο ταλέντο με AI agents μπορεί να βρεθούν αργότερα χωρίς επαρκή δεξαμενή έμπειρων στελεχών. Για να υπάρξουν mid-level εργαζόμενοι που μπορούν να διαχειριστούν ένα agentic workforce, θα πρέπει πρώτα να έχουν μάθει την εταιρεία και τη δουλειά.
Η IBM εμφανίζεται ως διαφοροποιημένη περίπτωση, καθώς ανακοίνωσε τον Φεβρουάριο ότι σχεδιάζει να τριπλασιάσει τις entry-level προσλήψεις στις ΗΠΑ και να ξαναγράψει τις περιγραφές θέσεων για την εποχή της AI. Η κίνηση αυτή, όμως, παρουσιάζεται ως εξαίρεση στο διαθέσιμο υλικό. Μελέτη του Stanford University, που αναφέρεται στα ίδια στοιχεία, βρήκε ότι οι νεότεροι εργαζόμενοι είχαν 16% μεγαλύτερη πιθανότητα να χάσουν τη δουλειά τους στους κλάδους με τη μεγαλύτερη έκθεση στην AI.
Οι CEOs επανασχεδιάζουν την εργασία
Η μετατόπιση στο ανθρώπινο δυναμικό εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια επανασχεδιασμού εργασιών και ρόλων. Στην έρευνα, 38% των CEOs δηλώνει ότι δίνει προτεραιότητα στον επανασχεδιασμό ρόλων και workflows, ποσοστό που αυξάνεται σε 49% στις μεγάλες εταιρείες και σε 51% στις mega-size εταιρείες. Οι AI deployment leaders, δηλαδή οι επιχειρήσεις που έχουν κλιμακώσει την AI σε τουλάχιστον δύο κατηγορίες χρήσης, είναι επίσης πιο πιθανό να επανασχεδιάζουν workflows.
Το ερώτημα για τις εταιρείες δεν περιορίζεται πλέον στο πόσους εργαζόμενους θα απασχολούν, αλλά στο ποιο μείγμα δεξιοτήτων χρειάζονται και πώς θα καλλιεργήσουν το επόμενο επίπεδο εμπειρίας. Η AI μπορεί να ενισχύσει την αξία των εργαζομένων με κρίση και προϋπηρεσία, αλλά η υπερβολική απομάκρυνση από τις entry-level θέσεις ενδέχεται να περιορίσει τη δεξαμενή από την οποία θα προκύψουν οι μελλοντικοί mid-level και senior επαγγελματίες.
