Σε μείζον θέμα για την ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομίας εξελίσσεται το νέο Πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Κυριαρχία στο Cloud, καθώς δέχεται σφοδρά πυρά από την CISPE, την εμπορική ένωση που εκπροσωπεί 38 Ευρωπαίους παρόχους υπηρεσιών υποδομής cloud. Η CISPE υποστηρίζει ότι το σχέδιο, αν και σκοπεύει να μειώσει την εξάρτηση από τους αμερικανικούς hyperscalers, είναι διατυπωμένο τόσο «αόριστα» που ενδέχεται να ευνοήσει τελικά τους ήδη κατεστημένους κολοσσούς, όπως οι Amazon Web Services, Microsoft Azure και Google Cloud, αντί για τους τοπικούς παρόχους που υποτίθεται ότι προορίζεται να ενισχύσει.
Η κριτική της CISPE εστιάζει στη δημιουργία μιας «αδιαφανούς “βαθμολογίας κυριαρχίας”» από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία, σύμφωνα με την ένωση, «θολώνει τα νερά» αντί να φέρει σαφήνεια και «αποδυναμώνει τα ουσιαστικά πρότυπα». Στη σχετική ανακοίνωσή της, η CISPE τονίζει ότι «δεν υπάρχει “75% κυρίαρχος”», παρομοιάζοντας την κατάσταση με τα βιολογικά τρόφιμα, καθώς «μια υπηρεσία cloud είναι είτε κυρίαρχη είτε όχι». Η ένωση ισχυρίζεται ότι η μεθοδολογία της Επιτροπής «αναμιγνύει ανέφικτους στόχους», όπως ο πλήρης έλεγχος της ΕΕ σε κάθε εξάρτημα υλικού, με «ασαφείς ιδέες», όπως οι «διασφαλίσεις κατά της αλλαγής ελέγχου».
Το πρακτικό αποτέλεσμα αυτής της προσέγγισης, κατά την CISPE, είναι ότι οι ευρωπαϊκοί πάροχοι είναι πιθανό να συγκεντρώσουν χαμηλότερη βαθμολογία από τους ξένους hyperscalers. Η ένωση εκφράζει μάλιστα την ανησυχία ότι «ίσως αυτή να είναι η ιδέα», υπονοώντας ότι αυτό μπορεί να είναι σκόπιμο ώστε να διατηρηθεί το status quo και να διευκολυνθούν οι φορείς του δημόσιου τομέα να αποφύγουν τη μετάβαση από τα υφιστάμενα συμβόλαιά τους. Εκπρόσωπος της CISPE δήλωσε ότι τα κριτήρια είναι «τόσο ευρεία και σταθμισμένα» που θα μπορούσαν να επιτρέψουν σε έναν πάροχο να λάβει υψηλή βαθμολογία «χωρίς πραγματικά να αποδίδει στο πνεύμα της ευρωπαϊκής κυριαρχίας».
Από την πλευρά της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αντέκρουσε τις κατηγορίες. Σε δήλωση της σε διεθνή μέσα, η Επιτροπή ανέφερε ότι ο νέος διαγωνισμός για το Sovereign Cloud «παρέχει σαφήνεια και διαφάνεια» σχετικά με το τι σημαίνει κυριαρχία και πώς θα μετράται στις δημόσιες συμβάσεις. Σύμφωνα με την ΕΕ, το πλαίσιο δημιουργεί «ίσους όρους ανταγωνισμού» και «ωθεί ολόκληρη την αγορά προς ένα υψηλότερο πρότυπο και συμμόρφωση με τις ευρωπαϊκές αξίες». Το πλαίσιο περιγράφηκε ως ένα «δομημένο εργαλείο αξιολόγησης» που βασίζεται σε οκτώ στόχους κυριαρχίας, οι οποίοι κυμαίνονται από στρατηγικές, νομικές και λειτουργικές εκτιμήσεις έως τη διαφάνεια της εφοδιαστικής αλυσίδας, το τεχνολογικό άνοιγμα, την ασφάλεια και συμμόρφωση με το δίκαιο της ΕΕ, και την περιβαλλοντική βιωσιμότητα.
Η αντιπαράθεση αυτή λαμβάνει χώρα σε ένα κρίσιμο γεωπολιτικό πλαίσιο, δεδομένου ότι οι AWS, Microsoft και Google ελέγχουν περίπου το 70% των εσόδων από υπηρεσίες cloud στην Ευρώπη, ενώ η συζήτηση για την κυριαρχία εντάθηκε λόγω της ασταθούς εμπορικής και πολιτικής σχέσης με την κυβέρνηση Trump. Ένα βασικό νομικό εμπόδιο παραμένει ο αμερικανικός νόμος CLOUD Act, ο οποίος επιτρέπει στις αρχές των ΗΠΑ να απαιτούν πρόσβαση σε δεδομένα αμερικανικών εταιρειών παγκοσμίως.
Στο πλαίσιο αυτό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε πρόσφατα τον σχετικό διαγωνισμό μέσω του Cloud III Dynamic Purchasing System (DPS), που θα επιτρέψει σε θεσμούς της ΕΕ να προμηθεύονται υπηρεσίες για περίοδο έξι ετών. Αναμένεται ότι έως τέσσερις πάροχοι θα εξασφαλίσουν συμβάσεις μεταξύ Δεκεμβρίου 2025 και Φεβρουαρίου 2026. Εν τω μεταξύ, οι αμερικανικοί κολοσσοί έχουν αντιδράσει στην πίεση: η Microsoft ανακοίνωσε ένα σχέδιο πέντε σημείων, η Google ενημέρωσε τις υπηρεσίες της, και η AWS δημιουργεί μια νέα επιχειρηματική μονάδα με έδρα την ΕΕ, η οποία αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία έως τα τέλη του 2025.
Η CISPE, από την πλευρά της, αντιπροτείνει ότι η Ευρώπη διαθέτει ήδη ένα σαφές σημείο αναφοράς, το πρότυπο Gaia-X Level 3, το οποίο η ίδια ενεργοποιεί μέσω του καταλόγου υπηρεσιών της. Η ένωση ανακοίνωσε ότι αναπτύσσει τις δικές της διακριτές «ετικέτες» για να παρέχει τη διαφάνεια που, όπως υποστηρίζει, λείπει από το πλαίσιο της ΕΕ. Αυτές διαχωρίζονται στο «Sovereign Cloud» και στο «Operationally Resilient Cloud» (Λειτουργικά Ανθεκτικό Cloud), το οποίο προσφέρει στους πελάτες σε παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού «επαληθεύσιμα επίπεδα λειτουργικού και νομικού ελέγχου» των δεδομένων τους, ακόμη και εκτός Ευρώπης.
