Σαράντα έξι επικεφαλής από μερικές από τις μεγαλύτερες ευρωπαϊκές επιχειρήσεις απηύθυναν ανοικτή επιστολή προς την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και τα μέλη της Κομισιόν, ζητώντας την αναστολή της εφαρμογής του Κανονισμού για την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Οι υπογράφοντες τονίζουν πως η Ευρώπη διαχρονικά διακρίνεται για την ικανότητά της να επιτυγχάνει ισορροπία μεταξύ ρύθμισης και καινοτομίας, στοιχείο που χαρακτηρίζουν θεμελιώδες για το ευρωπαϊκό μοντέλο. Ιδιαίτερα στην περίπτωση της τεχνητής νοημοσύνης, επισημαίνουν ότι πρόκειται για μια τεχνολογία που ξεπερνά τα όρια του τεχνολογικού τομέα και αναμένεται να μετασχηματίσει τομείς όπως η ενέργεια, η βιομηχανία, οι βιοεπιστήμες και η άμυνα, επαναπροσδιορίζοντας ολόκληρους κλάδους όπως συνέβη κατά τη βιομηχανική επανάσταση ή με την έλευση του διαδικτύου.
Σε ένα περιβάλλον έντονων τεχνολογικών, οικονομικών και γεωπολιτικών μεταβολών, υπογραμμίζουν πως η ικανότητα της Ευρώπης να ηγηθεί στην καινοτομία και την υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης θα είναι καθοριστική για την ανταγωνιστικότητα και την τεχνολογική κυριαρχία της, όπως το έχει αναδείξει και ο Mario Draghi, ιδίως στους πιο στρατηγικούς βιομηχανικούς τομείς.
Ωστόσο, οι επιχειρηματικοί ηγέτες διαπιστώνουν πως αυτή η ισορροπία διαταράσσεται από ένα πλέγμα ασαφών, αλληλεπικαλυπτόμενων και διαρκώς πιο σύνθετων ευρωπαϊκών κανονισμών, γεγονός που –όπως σημειώνουν– θέτει σε κίνδυνο τις φιλοδοξίες της Ένωσης στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης. Αυτό, σύμφωνα με την επιστολή, απειλεί όχι μόνο την ανάδειξη ευρωπαϊκών «πρωταθλητών» στον κλάδο, αλλά και την ικανότητα όλων των βιομηχανιών να αξιοποιήσουν την τεχνητή νοημοσύνη σε κλίμακα, όπως επιτάσσει ο παγκόσμιος ανταγωνισμός.
Στην επιστολή επισημαίνονται τα σημαντικά συγκριτικά πλεονεκτήματα της Ευρώπης, όπως η ισχυρή βιομηχανική βάση, η αφθονία ταλέντου, η κορυφαία ερευνητική δραστηριότητα, η κουλτούρα συνεργασίας και διαφάνειας, αλλά και το υπάρχον ρυθμιστικό πλαίσιο. Οι υπογράφοντες καλωσορίζουν την πρόσφατη ανακοίνωση της Επιτροπής για το AI Continent Action Plan, καθώς και τη δέσμευσή της στην κατεύθυνση της απλοποίησης των κανονισμών, ωστόσο ζητούν ταχύτατη υλοποίηση αυτών των προθέσεων μέσω του επικείμενου digital omnibus package και του digital fitness check. Υπογραμμίζεται ότι οι προσπάθειες απλοποίησης πρέπει να ωφελήσουν όλες τις επιχειρήσεις –μικρές, νεοφυείς, ταχέως αναπτυσσόμενες και εδραιωμένες– ώστε να ενισχυθεί η καινοτομία υπό σαφείς και προβλέψιμους κανόνες.
Στο ίδιο πλαίσιο, οι εκπρόσωποι των επιχειρήσεων χαιρετίζουν τη συζήτηση που έχει ξεκινήσει για το ενδεχόμενο αναβολής της εφαρμογής του Κανονισμού, επισημαίνοντας ότι οι κατευθυντήριες γραμμές και τα τεχνικά πρότυπα εξακολουθούν να διαμορφώνονται και οι επιμέρους βιομηχανίες αναζητούν κοινές λύσεις. Για την αντιμετώπιση της αβεβαιότητας που δημιουργείται, καλούν την Επιτροπή να προτείνει «πάγωμα» δύο ετών στην εφαρμογή του AI Act πριν τεθούν σε ισχύ οι βασικές υποχρεώσεις, ώστε να δοθεί χρόνος τόσο για την ομαλή προσαρμογή των επιχειρήσεων όσο και για περαιτέρω απλοποίηση των νέων κανονισμών.
Η επιστολή διευκρινίζει ότι το αίτημα αναστολής αφορά τόσο τις υποχρεώσεις για τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης υψηλού κινδύνου, που προβλέπεται να εφαρμοστούν από τον Αύγουστο του 2026, όσο και για τα συστήματα γενικής χρήσης τεχνητής νοημοσύνης (GPAI), των οποίων οι κανόνες αναμένεται να τεθούν σε ισχύ από τον Αύγουστο του 2025, παρά το γεγονός ότι ο αντίστοιχος Κώδικας Ορθής Πρακτικής δεν έχει ακόμη εκδοθεί.
Οι υπογράφοντες υποστηρίζουν ότι μια τέτοια αναβολή, σε συνδυασμό με τη δέσμευση για προτεραιότητα στην ποιότητα και όχι στην ταχύτητα της ρύθμισης, θα έστελνε διεθνώς ένα σαφές μήνυμα προς καινοτόμους και επενδυτές ότι η Ευρώπη προωθεί σοβαρά την ατζέντα της για απλοποίηση και ανταγωνιστικότητα. Στο πλαίσιο της ευρύτερης επανεξέτασης των ευρωπαϊκών ψηφιακών κανονισμών, εκτιμάται πως μια τέτοια επιλογή θα επέτρεπε τη διαμόρφωση μιας στρατηγικής εφαρμογής φιλικής προς την καινοτομία, καθώς και την αναζήτηση πρακτικών λύσεων για την απλοποίηση της ρύθμισης, τόσο για τα συστήματα GPAI και τα συστήματα υψηλού κινδύνου όσο και για το σύνολο του ψηφιακού πλαισίου της Ένωσης. Τονίζεται, τέλος, η πρόθεση των εταιρειών να συνεργαστούν στενά με την Επιτροπή, προκειμένου να συνδιαμορφωθούν οι απαραίτητες προτάσεις.
Οι επικεφαλής των επιχειρήσεων, που εκφράζουν τη δέσμευσή τους στο ευρωπαϊκό εγχείρημα και στην ανάπτυξη αξιόπιστης, ανθρωποκεντρικής τεχνητής νοημοσύνης υπό απλούστερο και λειτουργικότερο ρυθμιστικό πλαίσιο, δηλώνουν πεπεισμένοι πως η Ευρώπη έχει μοναδική ευκαιρία να πρωταγωνιστήσει στη διεθνή οικονομία της τεχνητής νοημοσύνης. Η αξιοποίηση αυτής της ευκαιρίας, όπως αναφέρουν, εξαρτάται από τη λήψη άμεσων και αποφασιστικών πρωτοβουλιών, στη βάση της συνεργασίας.
