Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έδειξε για πρώτη φορά διάθεση ευελιξίας σε βασικό ψηφιακό κανονισμό, αναζητώντας συμβιβασμό ενόψει των επικείμενων εμπορικών δασμών που εξετάζει να επιβάλει η κυβέρνηση Τραμπ. Όπως μεταδίδει το Politico, ενόψει της προθεσμίας της 9ης Ιουλίου, η Κομισιόν τόνισε ότι όλα τα ζητήματα βρίσκονται στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες, διαφοροποιώντας τη μέχρι πρότινος πάγια στάση της πως οι ευρωπαϊκοί ψηφιακοί κανόνες δεν υπόκεινται σε διαπραγμάτευση.
Η αλλαγή στάσης της Κομισιόν προκάλεσε αντιδράσεις από ευρωβουλευτές, που εκφράζουν φόβους για υπερβολικές παραχωρήσεις με στόχο την ικανοποίηση των αμερικανικών αιτημάτων όσο πλησιάζει η προθεσμία. Οι διαπραγματεύσεις έχουν ενταθεί από τα τέλη Μαΐου, με την ΕΕ να βρίσκεται υπό πίεση καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ απειλεί να επιβάλει δασμούς 50% σε όλα τα ευρωπαϊκά προϊόντα από τις 9 Ιουλίου.
Ερωτηθείς σχετικά, ο εκπρόσωπος της Κομισιόν, Τόμας Ρενιέ, υπογράμμισε ότι η Κομισιόν δεν θα κάνει εικασίες για το αποτέλεσμα και για το αν θα επηρεαστούν κανονισμοί όπως οι περιβαλλοντικοί και οι ψηφιακοί. Τόνισε ότι στόχος της ΕΕ παραμένει μια δίκαιη και ισορροπημένη συμφωνία, αποφεύγοντας να προδικάσει τη συμπερίληψη συγκεκριμένων θεμάτων στη διαπραγμάτευση.
Οι δηλώσεις έγιναν μετά από δημοσίευμα της Wall Street Journal, σύμφωνα με το οποίο ΕΕ και ΗΠΑ βρίσκονται κοντά σε ένα προσχέδιο συμφωνίας για μη δασμολογικά εμπόδια. Σε αυτό το πλαίσιο, η ΕΕ θα μπορούσε να παραχωρήσει εξαιρέσεις σε αμερικανικές εταιρείες από τον Κανονισμό Ψηφιακών Αγορών (Digital Markets Act – DMA), καθώς και από περιβαλλοντικές διατάξεις όπως ο συνοριακός φόρος άνθρακα.
Το προσχέδιο της συμφωνίας, που διακινήθηκε από το γραφείο του Αμερικανού Αντιπροσώπου Εμπορίου, θα οδηγούσε στην ουσιαστική αποδυνάμωση του ευρωπαϊκού πλαισίου για τον ανταγωνισμό στην τεχνολογία, το οποίο είχε σχεδιαστεί ώστε να ρυθμίζει τη λειτουργία των μεγάλων αμερικανικών τεχνολογικών εταιρειών στην ευρωπαϊκή αγορά.
Η ευρωβουλευτής Στεφανί Γιον-Κουρτέν (Renew) δήλωσε ότι το ενδεχόμενο παύσης της εφαρμογής του DMA για να κατευναστούν οι ΗΠΑ θα αποτελούσε απαράδεκτη υποχώρηση και θα δημιουργούσε προηγούμενο που θα επέτρεπε σε τρίτες χώρες να πιέζουν την ΕΕ να τροποποιεί θεσπισμένους νόμους. Η Κομισιόν είχε ως τώρα δηλώσει κατηγορηματικά ότι η τεχνολογική νομοθεσία της ΕΕ δεν αποτελεί αντικείμενο εμπορικής διαπραγμάτευσης με τις ΗΠΑ.
Ο Γερμανός ευρωβουλευτής Αντρέας Σβαμπ (κεντροδεξιά) επισήμανε ότι ο DMA δεν είναι εμπορικό εργαλείο και πως η Κομισιόν θα έκανε μεγάλο λάθος αν έδινε την αντίθετη εντύπωση στις ΗΠΑ. Ανάλογα με το περιεχόμενο της συμφωνίας, η Κομισιόν ενδέχεται να μην χρειαστεί την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, αλλά θα βρεθεί αντιμέτωπη με έντονες πολιτικές αντιδράσεις αν μεταβάλει το ευρωπαϊκό ρυθμιστικό πλαίσιο.
Σε συνέντευξη Τύπου που πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα, η πρόεδρος της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ξεκαθάρισε ότι οι διαπραγματεύσεις ολοκληρώνονται μόνο όταν όλα τα θέματα έχουν συζητηθεί, όμως παρέμεινε σαφής πως ζητήματα που αφορούν στην κυριαρχία της διαδικασίας λήψης αποφάσεων στην ΕΕ είναι απολύτως αδιαπραγμάτευτα. Όπως σημείωσε, οι συνομιλίες αφορούν δασμούς και μη δασμολογικά εμπόδια, αλλά όταν πρόκειται για ζητήματα κυριαρχίας των κρατών-μελών και της ΕΕ, αυτά παραμένουν εκτός διαπραγμάτευσης.
Το ευρωπαϊκό ρυθμιστικό πλαίσιο για την τεχνολογία δέχεται αυξημένη πίεση μετά την επιστροφή Τραμπ στον Λευκό Οίκο, με τον Αμερικανό πρόεδρο να παρομοιάζει τα πρόστιμα της ΕΕ προς τις τεχνολογικές εταιρείες με «φόρους» και «δασμούς». Παράλληλα, οι μεγάλες αμερικανικές εταιρείες τεχνολογίας πιέζουν για χαλάρωση των διατάξεων που αφορούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, την τεχνητή νοημοσύνη και την προστασία προσωπικών δεδομένων.
Η ευρωβουλευτής Άννα Καβατσίνι (Πράσινοι) σημείωσε ότι η αμερικανική στάση απέναντι στη νομοθεσία της ΕΕ, σε συνδυασμό με την επιβολή παράνομων δασμών, αποτελεί μορφή οικονομικού εξαναγκασμού και επισήμανε ότι η ΕΕ έχει τα εργαλεία να απαντήσει και οφείλει να το κάνει. Όπως σημείωσε, «δεν είναι ώρα για υποχωρήσεις σε τακτικές εκφοβισμού».
Ο εκπρόσωπος της Κομισιόν, Τόμας Ρενιέ, επανέλαβε ότι η ΕΕ συνεχίζει να εφαρμόζει το κανονιστικό της πλαίσιο ανεξαρτήτως γεωπολιτικών εξελίξεων, υπενθυμίζοντας ότι οι αποφάσεις για το DMA, όπως τα πρόστιμα στην Apple και τη Meta, ελήφθησαν πρόσφατα. Τόνισε επίσης ότι όλα τα ζητήματα που βρίσκονται υπό διαπραγμάτευση θα παραμείνουν στο τραπέζι μέχρι την τελική συμφωνία.
Ωστόσο, η Στεφανί Γιον-Κουρτέν επέκρινε τη στάση της Κομισιόν στην επιβολή της νομοθεσίας τους τελευταίους μήνες, αναφέροντας καθυστερήσεις στις αποφάσεις για την Apple και τη Meta, καθώς και τη μη ολοκλήρωση άλλων σημαντικών ερευνών, όπως η πιθανή επιβολή προστίμου στη X (πρώην Twitter) για παραβίαση των κανόνων διαδικτυακού περιεχομένου. Η ίδια ζήτησε από την Επιτροπή να διαψεύσει δημόσια κάθε υπόνοια συναλλαγής σχετικά με την εφαρμογή των ευρωπαϊκών κανόνων.
Σε δήλωσή του για τις εμπορικές συνομιλίες που διεξήχθησαν τη Δευτέρα στο Βερολίνο, ο Επίτροπος Εμπορίου Μάρος Σέφτσοβιτς ανέφερε ότι η διαπραγμάτευση κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση, επισημαίνοντας ότι «ο αγώνας δεν τελειώνει μέχρι να διασχίσουμε τη γραμμή τερματισμού». Ο ίδιος τόνισε πως η Κομισιόν καταβάλλει κάθε προσπάθεια για την εξασφάλιση της καλύτερης δυνατής συμφωνίας για την Ευρωπαϊκή Ένωση.
