Η Τουρκία ετοιμάζεται να εφαρμόσει ρυθμίσεις παρόμοιες με εκείνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τον περιορισμό της κυριαρχίας των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών, ευθυγραμμίζοντας την προσέγγισή της με τον ευρωπαϊκό Νόμο για τις Ψηφιακές Αγορές (Digital Markets Act – DMA) της ΕΕ.
Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία στοχεύει στην προώθηση του θεμιτού ανταγωνισμού και της διαφάνειας, αλλά ενδέχεται να οξύνει τις εντάσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου εδρεύουν οι περισσότερες από αυτές τις τεχνολογικές εταιρείες.
Σύμφωνα με το Bloomberg, οι προτεινόμενοι κανονισμοί της Τουρκίας επικεντρώνονται στη διασφάλιση μεγαλύτερης διαλειτουργικότητας μεταξύ των ψηφιακών πλατφορμών, στη βελτίωση της φορητότητας των δεδομένων και στην ενίσχυση του ελέγχου των χρηστών επί των προσωπικών τους πληροφοριών. Τα μέτρα αυτά αντικατοπτρίζουν σε μεγάλο βαθμό τον DMA, τον οποίο η ΕΕ άρχισε να εφαρμόζει από τον Μάρτιο του 2024 για να περιορίσει την κυριαρχία των λεγόμενων «πυλωρών» εταιρειών.
Στο πλαίσιο των σχεδιαζόμενων ρυθμίσεων της Τουρκίας, οι τεχνολογικές πλατφόρμες θα υπόκεινται σε περιορισμούς ως προς την επεξεργασία των δεδομένων των χρηστών χωρίς ρητή συγκατάθεση, ενώ ενδέχεται να επιβληθούν αυστηρότεροι όροι στη χρήση αυτών των δεδομένων για εμπορικούς σκοπούς. Επιπλέον, οι εταιρείες θα υποχρεούνται να παρέχουν διαφανείς πληροφορίες στους εμπορικούς χρήστες τους -όπως διαφημιστές και developers- σχετικά με τους όρους παροχής υπηρεσιών, τα μετρικά απόδοσης και τις τιμολογιακές δομές.
Ο στόχος είναι η ενίσχυση της διαφάνειας και η αποτροπή πρακτικών αθέμιτου ανταγωνισμού που ευνοούν τις εδραιωμένες εταιρείες έναντι των νεοεισερχόμενων επιχειρήσεων. Η στρατηγική της Τουρκίας ευθυγραμμίζεται σε μεγάλο βαθμό με το ρυθμιστικό πλαίσιο του DMA της ΕΕ, το οποίο επιβάλλει σημαντικές αλλαγές στις τεχνολογικές εταιρείες.
Οι προτεινόμενοι κανονισμοί της Τουρκίας θα απαιτήσουν προσαρμογές από τις μεγάλες πλατφόρμες, ενδεχομένως αλλάζοντας τον τρόπο λειτουργίας τους στη χώρα. Οι τρέχουσες προσαρμογές των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών οδήγησαν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αναστείλει αποφάσεις για μεγάλες έρευνες που αφορούν την Apple, την Google και τη Meta βάσει του DMA, ξεκινώντας λεπτομερή επανεξέταση της στρατηγικής επιβολής του κανονισμού.
Αν και η προσέγγιση της Τουρκίας συμβαδίζει με τις παγκόσμιες τάσεις για τη ρύθμιση των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών, ενδέχεται να προκαλέσει τριβές με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι αμερικανικές εταιρείες, που κυριαρχούν στην παγκόσμια ψηφιακή αγορά, έχουν στο παρελθόν εκφράσει ανησυχίες ότι στοχοποιούνται δυσανάλογα από τέτοιες ρυθμίσεις.
Ωστόσο, οι αξιωματούχοι της ΕΕ έχουν επανειλημμένα υπερασπιστεί την ουδετερότητα του πλαισίου τους, τονίζοντας ότι ο DMA εφαρμόζεται εξίσου σε όλες τις εταιρείες που πληρούν τα κριτήρια, ανεξάρτητα από τη χώρα προέλευσής τους. Με την ευθυγράμμιση των κανονισμών της με το πλαίσιο της ΕΕ, η Τουρκία σηματοδοτεί την πρόθεσή της να δημιουργήσει ένα ψηφιακό περιβάλλον που δίνει προτεραιότητα στον ανταγωνισμό και την προστασία των καταναλωτών.
Παρότι οι ανησυχίες για τις ρυθμίσεις της Τουρκίας είναι έντονες, ορισμένες φωνές στις ΗΠΑ βλέπουν πιθανά οφέλη στη γενικότερη στροφή προς μια αυστηρότερη ρύθμιση των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών. Η συμμόρφωση των παγκόσμιων τεχνολογικών εταιρειών με τις προτεινόμενες ρυθμίσεις της Τουρκίας θα είναι μια περίπλοκη διαδικασία.
Στο πλαίσιο του DMA της ΕΕ, η μη συμμόρφωση μπορεί να οδηγήσει σε πρόστιμα που φτάνουν έως και το 10% των ετήσιων παγκόσμιων εσόδων μιας εταιρείας. Αν και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επέλεξε αρχικά να επιβάλλει ηπιότερες κυρώσεις για να ενθαρρύνει τη συμμόρφωση, οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις των ρυθμιστικών παραβάσεων θα μπορούσαν να είναι πολύ πιο σοβαρές.
Οι ρυθμιστικές αρχές της Τουρκίας θα μπορούσαν να υιοθετήσουν μια παρόμοια προσέγγιση, δίνοντας έμφαση στη συμμόρφωση και χρησιμοποιώντας τα οικονομικά πρόστιμα ως αποτρεπτικό παράγοντα. Ωστόσο, οι επικριτές υποστηρίζουν ότι τέτοια μέτρα, αν είναι υπερβολικά αυστηρά, θα μπορούσαν να αποθαρρύνουν τις επενδύσεις και την καινοτομία στον ψηφιακό τομέα της χώρας.
