Φαίνεται τόσο εύκολο από ένα εξωτερικό παρατηρητή. Τόσο που θεωρούμε αυτονόητο τον αστικό μύθο σύμφωνα με τον οποίο κάθε επιχειρηματίας με ένα καινοτόμο προϊόν τεχνολογίας και χρηματοδότηση από επενδυτικό fund γίνεται δισεκατομμυριούχος μόλις στα 20 χρόνια του.
Όμως η πραγματικότητα είναι μάλλον διαφορετική. Υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις ότι οι νεοσύστατες επιχειρήσεις που υποστηρίζονται από επενδυτικά σχήματα υψηλού ρίσκου (venture capitals) αποτυγχάνουν σε πολύ μεγαλύτερους αριθμούς από ό,τι ανακοινώνεται επισήμως.
Περίπου τα τρία τέταρτα των επιχειρήσεων που στηρίχθηκαν για τη χρηματοδότησή τους σε venture capitals στις ΗΠΑ δεν επιστρέφουν τα κεφάλαια των επενδυτών, σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα από τον Shikhar Ghosh, ανώτερο λέκτορα στο Harvard Business School. Η Wall Street Journal επίσης αποκαλύπτει σε ετήσια έκθεσή της την κατάταξη των 50 κορυφαίων νεοϊδρυόμενων επιχειρήσεων στις ΗΠΑ που υποστηρίζονται από επενδυτές επιχειρηματικών κεφαλαίων.
Συγκρίνοντας τη λίστα αυτών των εταιριών σε σχέση με τα κεφάλαια που επενδύθηκαν την τελευταία τριετία σε startup επιχειρήσεις, προκύπτει ότι από τις 10 νεοσύστατες επιχειρήσεις, τρεις ή τέσσερις αποτυγχάνουν εντελώς. Επιπλέον τρεις ή τέσσερις καταφέρνουν να επιστρέψουν την αρχική επένδυση στο Venture Capital, και μία ή δύο παράγουν σημαντικές αποδόσεις. Η National Venture Capital Association των ΗΠΑ, εκτιμά ότι το 25% έως 30% των επιχειρήσεων που στηρίχθηκαν από επενδυτικά κεφάλαια, τελικά αποτυγχάνουν.
Τα ευρήματα βασίζονται σε στοιχεία από περισσότερες από 2.000 εταιρείες που έλαβαν χρηματοδότηση από venture capitals, από το 2004 έως το 2010. Η ερευνητική ομάδα ανέλυσε τα χαρτοφυλάκια των επενδυτικών εταιρειών και μίλησε για τους ανθρώπους σε νεοσύστατες επιχειρήσεις. Τα αποτελέσματα ήταν παρόμοια όταν εξέτασε τα στοιχεία που είχε στη διάθεση της και για χρηματοδοτήσεις μέσα στη δεκαετία 2000 – 2010.
Οι επενδυτές επιχειρηματικών κεφαλαίων επιδιώκουν «να θάψουν τους νεκρούς τους πολύ ήσυχα» συμπεραίνει ο κ. Ghosh. Επίσης, «Δίνουν έμφαση στις επιτυχίες, αλλά αντίθετα δεν μιλάνε για όλες τις αποτυχίες.”
Υπάρχουν επίσης διαφορετικοί ορισμοί της αποτυχίας. Εάν αποτυχία σημαίνει ότι η εταιρεία που έλαβε χρηματοδότηση τελικά περνάει σε καθεστώς εκκαθάρισης και χάνει όλα τα περιουσιακά στοιχεία, ενώ οι επενδυτές οδηγούνται στο να χάσουν όλα τα χρήματά τους, τότε εκτιμάται ότι, αυτή την κατάληξη έχουν περίπου το 30% έως 40% των νεοσύστατων εταιριών. Εάν όμως ως η αποτυχία ορίζεται η μη επίτευξη της προβλεπόμενης απόδοση της αρχικής επένδυσης, ή γενικότερα των επιχειρησιακών στόχων όπως είχαν τεθεί στο business plan (ρυθμός αύξησης εσόδων, επίπεδο κερδοφορίας, ταμειακές ροές κλπ), τότε – με βάση την έρευνα του κ. Ghosh- περισσότερο από το 95% των νέων επιχειρήσεων αποτυγχάνουν,
Η αποτυχία είναι συχνά δύσκολο να γίνει αποδεκτή από τους επιχειρηματίες που χάνουν τα χρήματα που έχουν επενδύσει σε αρχικό κεφάλαιο και προέρχονται από τις αποταμιεύσεις τους, από προσωπικά δάνεια, ή από φίλους και συγγενείς. Αντίθετα, είναι πιο εύκολο να παραδεχθούν την αποτυχία -ή τη μη επίτευξη στόχων- αν η αρχική επένδυση προέρχεται από κεφάλαια επιχειρηματικών συμμετοχών.
«Όταν έχετε παγιδευτεί σε μια επιχείρηση όπου δεν λαμβάνετε τακτικό μισθό και αντίθετα καταναλώνει ό,τι αποταμίευση έχετε κάνει, αυτό είναι ένα από τα πολύ δύσκολα πράγματα που καλείται να υπομείνει ο νέο επιχειρηματίας», λέει ο Toby Stuart, καθηγητής στο Haas School of Business στο Πανεπιστήμιο Μπέρκλεϊ της Καλιφόρνια.
Βέβαια, οι επενδυτές επιχειρηματικών κεφαλαίων που χρηματοδοτούν επενδύσεις υψηλού κινδύνου, αναμένουν κάποιες από αυτές να αποτύχουν. Από την πλευρά τους, συχνή είναι η διαπίστωση ότι, οι επιχειρηματίες που αναζητούν χρηματοδότηση, το πρώτο πράγμα που έχουν στο μυαλό τους είναι η εξασφάλιση κάποια μορφής τακτική μισθοδοσία.
Ο κ. Cowan, επενδυτής νεοφυών επιχειρήσεων επισημαίνει: «Οι άνθρωποι ντρέπονται να μιλήσουν για τις αποτυχίες τους, αλλά η αλήθεια είναι ότι, αν ως επενδυτής δεν έχετε πολλές αποτυχίες, τότε δεν κάνετε ακριβώς το σωστό. Διότι αυτό σημαίνει ότι δεν είστε Venture Capital, αλλά ένας συμβατικός επενδυτής με τα πρότυπα που λειτουργούν πχ. οι τράπεζες. Venture Capital σημαίνει επένδυση σε ριψοκίνδυνες επιχειρήσεις, με το αντίστοιχο ρίσκο και τι ανάλογες αποδόσεις.”
Συνολικά η μελέτη του Harvard Business School δείχνει ότι, στα πρώτα τέσσερα χρόνια της ύπαρξής τους, οι επιχειρήσεις που δεν στηρίζονται από επενδυτές, αποτυγχάνουν πιο συχνά από ότι οι επιχειρήσεις που υποστηρίζονται από funds ή business angels. Συνήθως αυτό συμβαίνει επειδή δεν έχουν τα κεφάλαια για να συνεχίσουν κάνοντας τις σχετικές προσαρμογές, στην περίπτωση που το αρχικό επιχειρηματικό μοντέλο δεν λειτουργεί. Αντίθετα, ο κ. Ghosh επισημαίνει ότι οι επιχειρήσεις που στηρίζονται από επενδυτές τείνουν να αποτύχουν μετά την τέταρτη χρονιά λειτουργίας τους και όταν οι επενδυτές σταματήσουν να τις τροφοδοτούν με περισσότερα κεφάλαια.
Από όλες τις νεοσύστατες εταιρείες, περίπου το 60% των νεοϊδρυόμενων επιχειρήσεων επιβιώνουν μέχρι την ηλικία των 3 ετών και περίπου το 35% επιβιώνουν μέχρι την ηλικία των 10 ετών, σύμφωνα με τις ξεχωριστές μελέτες από του Bureau of Labor Statistics των ΗΠΑ και το Ewing Marion Kauffman Foundation, ένας μη κερδοσκοπικός οργανισμός που προωθεί την επιχειρηματικότητα των ΗΠΑ. Και οι δύο μελέτες υπολογίζουν μόνο τις εταιρείες που έχουν συσταθεί απ τους ίδιους τους ανθρώπους που εργάζονται σε αυτές. Επίσης δεν λήφθηκαν υπόψη εταιρείες που έπαυσαν τη λειτουργία τους για άλλους λόγους εκτός από την αποτυχία. Ως «επιζώντες», μετρήθηκαν , όλες οι επιχειρήσεις που λειτουργούσαν ακόμα την περίοδο της έρευνας, έστω και αν τα οικονομικά τους στοιχεία έδειχναν ότι φυτοζωούσαν, ή αν η αποτυχία τους στο εγγύς μέλλον ήταν προδιαγεγραμμένη.
