Πραγματοποιήθηκε στο κτίριο της Νομικής Βιβλιοθήκης η κοινή εκδήλωση των Υπουργείων Δικαιοσύνης, Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Προστασίας του Πολίτη για την παρουσίαση των έργων «Υπηρεσίες Τηλεδιάσκεψης σε Δικαστήρια και Σωφρονιστικά Ιδρύματα», καθώς και «Παροχή Υπηρεσιών Ενημέρωσης της Πορείας των Πινακίων και των Εκθεμάτων των Δικαστηρίων – Ηλεκτρονικό Πινάκιο».
Πρόκειται για δύο σημαντικά έργα, συνολικού προυπολογισμού 16.5 εκατ. ευρώ που υλοποιήθηκαν μέσω του Προγράμματος «Ψηφιακός Μετασχηματίσμος» του ΕΣΠΑ 2021 – 2027, από την Κοινωνία της Πληροφορίας (ΚτΠ Μ.Α.Ε.), φορέα του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, τα οποία συμβάλλουν αποφασιστικά στον ψηφιακό μετασχηματισμό της ελληνικής Δικαιοσύνης, με σκοπό την περαιτέρω αναβάθμιση της ποιότητας και ταχύτητας στην απονομή της.
Η εισαγωγή του θεσμού των Τηλεδιασκέψεων στα Δικαστήρια αποτελεί μεγάλο βήμα εξυπηρέτησης και προόδου για την ασφάλεια, την εξοικονόμηση οικονομικών και ανθρώπινων πόρων, καθώς και την αποφυγή άσκοπων μετακινήσεων των εμπλεκομένων σε δίκη ενώπιον των δικαστικών Αρχών.
Το «Ηλεκτρονικό Πινάκιο» αποτελεί, επίσης, χρήσιμο εργαλείο για την άμεση, σε πραγματικό χρόνο, ενημέρωση δικηγόρων και πολιτών, μέσω διαδικτύου και ειδικών εφαρμογών (Apps) σε ηλεκτρονικές συσκευές (smart phones, tablet και laptops), για τον χρόνο εξέτασης της υπόθεσής τους κατά την ημέρα εκδίκασής της.
Στην εκδήλωση προβλήθηκε βίντεο με στιγμιότυπα από την πρώτη εξ’ αποστάσεως ανακριτική διαδικασία που διεξήχθη πρόσφατα στο Πρωτοδικείο Αθηνών, καθώς και από την πρώτη διοικητική δίκη που έλαβε χώρα στο Διοικητικό Πρωτοδικείο Πατρών.
Ο Υπουργός Δικαιοσύνης, κ. Γιώργος Φλωρίδης στον σύντομο χαιρετισμό του ανέφερε ότι η ψηφιακή μετάβαση της Δικαιοσύνης βρίσκεται σε καλό σημείο εκκίνησης, που θα οδηγήσει σε μία Δικαιοσύνη ταχύτερη, πιο ανθρώπινη και με ποιοτικότερες αποφάσεις, ενισχύοντας το Κράτος Δικαίου και την εμπιστοσύνη των πολιτών στους θεσμούς.
«Είναι μια καλή στιγμή σήμερα, γιατί είμαστε σε μια καλή αφετηρία. Είδαμε να πραγματοποιείται το πρώτο βήμα αυτής της πολύ μεγάλης μεταβολής, η οποία προφανώς σταδιακά θα ολοκληρώνεται, θα προχωράει και όσο θα προχωράει θα εξυπηρετούνται καλύτερα και οι δικαστές, οι δικηγόροι, οι πολίτες. Είναι αποτέλεσμα μιας εξαιρετικής συνεργασίας που έχουμε με τα Υπουργεία Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Προστασίας του Πολίτη. Κάθε χρόνο οι μεταγωγές που πραγματοποιούνται από τα σωφρονιστικά καταστήματα στα δικαστήρια είναι χιλιάδες όπως και οι αστυνομικοί που απασχολούνται σε αυτές. Ενδεικτικά το 2024 χρησιμοποιήθηκαν περίπου 35.000 αστυνομικοί, ενώ πολλές από τις μεταγωγές αφορούσαν υποθέσεις που τελικώς αναβλήθηκαν. Και εκεί είναι το μεγαλύτερο κόστος. Σκεφτείτε να οργανώνεται μια μεταγωγή με πολλούς αστυνομικούς, με συνθήκες ασφαλείας από την Κρήτη στην Αθήνα και στο τέλος η δίκη να αναβάλλεται. Πλέον, με το πολύτιμο αυτό εργαλείο εξοικονομούνται σημαντικοί ανθρώπινοι και οικονομικοί πόροι και αποφεύγεται η ταλαιπωρία πολιτών, δικηγόρων και δικαστών», ανέφερε ο Υπουργός Δικαιοσύνης.
Ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, κ. Δημήτρης Παπαστεργίου τόνισε: «Με ψηφιακές λύσεις συμβάλλουμε στην αναμόρφωση κρίσιμων τομέων δημόσιας πολιτικής, ώστε να καταστήσουμε την καθημερινότητα των πολιτών πιο απλή και εύκολη. Ένας τέτοιος βασικός πυλώνας είναι η Δικαιοσύνη. Προχωρούμε σε μια εποχή, που αυτονόητα πράγματα για άλλους κλάδους, αρχίζουν να αξιοποιούνται και στη Δικαιοσύνη. Είναι ζήτημα αναγκαιότητας. Με τις τηλεδιασκέψεις καθίσταται δυνατή η εξ αποστάσεως εξέταση κατηγορουμένων και μαρτύρων, όταν δεν μπορούν να παρασταθούν με φυσική παρουσία στις δίκες. Έχουν ήδη εγκατασταθεί 151 σταθερά συστήματα τηλεδιάσκεψης σε δικαστικές αίθουσες και 250 κινητά συστήματα σε δικαστήρια, σωφρονιστικά καταστήματα και εισαγγελίες. Πρόκειται για μια κομβική μεταρρύθμιση, που θα συμβάλλει ενεργά στην επιτάχυνση απονομής της Δικαιοσύνης, ειδικά αν λάβουμε υπόψη πόσες αναβολές παίρνουν οι δίκες λόγω αδυναμίας προσέλευσης των μαρτύρων. Επίσης, θα εξοικονομηθούν σημαντικοί ανθρώπινοι πόροι, με βασικότερους τους αστυνομικούς που θα απελευθερωθούν από περιττές μεταγωγές. Επιπλέον με το «Ηλεκτρονικό Πινάκιο», το οποίο είναι διαθέσιμο και σε app, οι ενδιαφερόμενοι δικηγόροι, πολίτες παρακολουθούν σε πραγματικό χρόνο την πορεία της υπόθεσης τους. Δε σταματούμε όμως εδώ, κοιτούμε ήδη την επόμενη μέρα και πως θα απλοποιήσουμε περαιτέρω διαδικασίες. Η λέξη Δικαιοσύνη περιλαμβάνει τα γράμματα «Α» και «Ι», «Αi» δηλαδή. Ως μηχανικός είμαι βέβαιος ότι ποτέ κανένα σύστημα δεν θα αποκτήσει τη γνώση, τη σοφία, την ενσυναίσθηση των λειτουργών της Δικαιοσύνης. Η Τεχνητή Νοημοσύνη θα μπορέσει, όμως, να βοηθήσει σε επιμέρους κομμάτια διοικητικής φύσεως. Προχωρούμε υλοποιώντας μεταρρυθμίσεις και έργα τεχνολογίας, ώστε κάθε μέρα το κράτος να είναι πιο ψηφιακά αποτελεσματικό και δίκαιο».
Ο Υφυπουργός Προστασίας του Πολίτη, κ. Ιωάννης Λαμπρόπουλος έκανε λόγο για «επανάσταση και σπουδαία μεταρρύθμιση» τονίζοντας πως «οι τηλεδιασκέψεις στα δικαστήρια είναι ένα απτό παράδειγμα για τον λόγο που φαινομενικά “μικρές” αλλαγές μπορούν να κάνουν τη διαφορά». Σημείωσε, δε, πως ο δραστικός περιορισμός των μεταγωγών των κρατουμένων από τα Σωφρονιστικά Καταστήματα στα δικαστήρια και πάλι πίσω είναι ένα μέτρο που έχει πραγματικά πολλαπλές ωφέλειες, όπως την απλούστευση της διαδικασίας και τον περιορισμό της γραφειοκρατίας για τα Σωφρονιστικά Καταστήματα, τον περιορισμό των κινδύνων για την ασφάλεια, καθώς οι μεταγωγές κρατουμένων είναι ένα εξαιρετικά δύσκολο καθήκον που ενέχει πολλούς κινδύνους, αλλά και την υποστήριξη της λειτουργίας της δικαιοσύνης. Μάλιστα, τόνισε πως με την καθιέρωση των τηλεδιασκέψεων θα υπάρξει μεγάλη εξοικονόμηση τόσο σε προσωπικό, όσο και σε οικονομικούς πόρους. Ειδικότερα ανέφερε πως, «το 2024 πραγματοποιήθηκαν 53.689 μεταγωγές για τις οποίες απασχολήθηκαν 35.237 υπάλληλοι, αστυνομικοί στη μεγάλη πλειοψηφία τους, αλλά και Εξωτερικοί Φρουροί των Σωφρονιστικών Καταστημάτων. Μια τεράστια δαπάνη, καθώς αυτό σημαίνει καύσιμα, διόδια, συντήρηση αυτοκινήτων κ.τ.λ. Η ετήσια εξοικονόμηση- με οικονομικούς όρους- ξεπερνά τα 3.000.000 ευρώ. Σημαντικότερη, όμως, είναι η εξοικονόμηση προσωπικού. Δεκάδες χιλιάδες εργατοώρες αστυνομικών που θα μπορούν, πλέον, να απασχοληθούν στο βασικό τους καθήκον, στην καταπολέμηση του εγκλήματος και στην προστασία των πολιτών», κατέληξε χαρακτηριστικά.
Ο Υφυπουργός Δικαιοσύνης, κ. Ιωάννης Μπούγας αναφέρθηκε στις παρεμβάσεις που σχεδιάζουν στο Υπουργείο Δικαιοσύνης, και κυρίως στον ηλεκτρονικό φάκελο σε όλες τις διαδικασίες, στη διοικητική, ποινική και αστική, ο οποίος όπως χαρακτηριστικά ανέφερε «αποτελεί την επανάσταση στην ψηφιοποίηση της Δικαιοσύνης». Ο νέος Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας, που θα τεθεί σε εφαρμογή από το επόμενο δικαστικό έτος, θα περιλαμβάνει συγκεκριμένη διάταξη, στην οποία θα αναφέρεται τι θα περιέχει ο ηλεκτρονικός φάκελος, ο οποίος θα σχηματίζεται με την κατάθεση του εισαγωγικού δικογράφου. Σε αυτόν θα εισάγονται ηλεκτρονικά όλα τα δικόγραφα, τα αποδεικτικά έγγραφα, καθώς, επίσης, και οι δικαστικές αποφάσεις. Σε περίπτωση άσκησης ενδίκου μέσου, ο ψηφιακός φάκελος θα μεταβιβάζεται ψηφιακά στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο και σε περίπτωση άσκησης αναίρεσης στο Δικαστήριο που θα κρίνει το ένδικο μέσο της αναίρεσης» εξήγησε ο Υφυπουργός Δικαιοσύνης. Ο κ. Μπούγας, ανακοίνωσε ότι σε συνεργασία με το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, ο ψηφιακός φάκελος θα εφαρμοστεί πιλοτικά στις κτηματολογικές διαφορές.
Στην εκδήλωση παρέστησαν και μίλησαν για τα οφέλη του έργου ο Διευθύνων Σύμβουλος της Κοινωνίας της Πληροφορίας, κ. Σταύρος Ασθενίδης, ο Εφέτης Αθηνών – μέλος της Ειδικής Νομικής Υπηρεσίας του Υπουργείου Δικαιοσύνης, κ Σωτήρης Τσουβαλάς καθώς και στελέχη της αναδόχου εταιρείας.
