Παρουσία του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη πραγματοποιήθηκαν σήμερα τα εγκαίνια του νέου έξυπνου κτιρίου (Smart Building) του Ινστιτούτου Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών (ΙΠΤ) του Εθνικού Κέντρου Έρευνας Φυσικών Επιστημών (ΕΚΕΦΕ) «Δημόκριτος». Η νέα υπερσύγχρονη υποδομή, διαθέτει σύγχρονους ερευνητικούς χώρους, Data Center και τεχνολογίες ευφυούς διαχείρισης, ενισχύοντας τις δυνατότητες του Κέντρου στην έρευνα, στην τεχνολογική ανάπτυξη και στη συνεργασία με επιχειρήσεις και δημόσιους φορείς.
Η ολοκλήρωσή της αποτελεί σημαντικό βήμα στον ευρύτερο εκσυγχρονισμό των υποδομών του «Δημόκριτου», δημιουργώντας νέες δυνατότητες για τους ερευνητές του και για την ανάπτυξη τεχνολογιών με εφαρμογές στην κοινωνία και την οικονομία.
Την κατασκευή, επέκταση και αναβάθμιση των κτιριακών εγκαταστάσεων του ΙΠΤ συνολικής επιφάνειας άνω των 3.800 τ.μ, υλοποίησε η εταιρεία EKTER, με το νέο κτίριο να ξεχωρίζει αρχιτεκτονικά για τους δύο αυτοτελείς όγκους του και το κεντρικό αίθριο με τη γυάλινη πυραμίδα, που επιτρέπει τη διάχυση φυσικού φωτός σε όλους τους ορόφους. Σχεδιασμένο με γνώμονα τη βιωσιμότητα και την προσβασιμότητα, ενσωματώνει σύστημα κεντρικής διαχείρισης (BMS), φωτοβολταϊκό σταθμό και βιοκλιματικές περσίδες ηλιοπροστασίας, ενώ είναι πλήρως προσβάσιμο σε άτομα με αναπηρία (ΑμεΑ).
Στην εκδήλωση παρέστησαν ο Υπουργός Ανάπτυξης Παναγιώτης Θεοδωρικάκος, ο Υφυπουργός Ανάπτυξης Σταύρος Καλαφάτης και ο Γενικός Γραμματέας Έρευνας και Καινοτομίας Δημήτρης Τερζής, ενώ τον αγιασμό τέλεσε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Μεσογαίας και Λαυρεωτικής Νικόλαος.
Τους προσκεκλημένους υποδέχθηκαν ο Διευθυντής και Πρόεδρος του Δ.Σ. του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος», Βαγγέλης Καρκαλέτσης, ο Αναπληρωτής Διευθυντής του ΙΠΤ, Γιώργος Παλιούρας.
Στην τελετή συμμετείχαν επίσης οι Διευθυντές των Ινστιτούτων του «Δημόκριτου», ερευνητές και ερευνήτριες του Κέντρου, καθώς και εκπρόσωποι της Βουλής, της ακαδημαϊκής και ερευνητικής κοινότητας, του επιχειρηματικού κόσμου και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Στον χαιρετισμό του, ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε στη σημασία της επένδυσης στις νέες τεχνολογίες, στην έρευνα και στις σύγχρονες υποδομές για το μέλλον της χώρας και δήλωσε: «Είναι ένα κτήριο το οποίο ουσιαστικά αντανακλά αυτή τη νέα δυναμική αριστείας και καινοτομίας της πατρίδας μας, αλλά και τις εξίσου πολύ μεγάλες προσδοκίες που έχει η κυβέρνηση αυτή για την Ελλάδα την εποχή της τεχνητής νοημοσύνης. Μπορούμε να πούμε πια ότι ενώνεται κάτω από μία κοινή στέγη ο κόσμος της επιστήμης, της τεχνολογίας, της δημόσιας διοίκησης, με εκείνον των επιχειρήσεων, νεοφυών αλλά και μεγαλύτερων. Νομίζω ότι είναι σημαντικό διότι αφήνουμε πίσω μας πια μία εποχή στην οποία η πατρίδα μας, ουσιαστικά, στον τομέα της τεχνολογίας εισήγαγε απλά έτοιμες λύσεις. Τώρα συντονίζουμε τις δυνάμεις μας, με σκοπό την ανάπτυξη όχι μόνο εγχώριας τεχνογνωσίας αλλά και καινοτόμων εφαρμογών σε πολλούς τομείς αιχμής. Καλορίζικο το νέο κτίριο!»
Ίδρυση του 8ου Ινστιτούτου του «Δημόκριτου» (IRISE)
Ο Υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος, στον χαιρετισμό του, τόνισε ότι «η Ελλάδα δεν είναι θεατής στις τεχνολογικές εξελίξεις», αλλά συμμετέχει με δυναμικό ρόλο στη νέα τεχνολογική εποχή, παράγοντας γνώση και καινοτομία προς όφελος της οικονομίας και της κοινωνίας. Αναφερόμενος στο νέο «έξυπνο», βιοκλιματικό κτίριο, ύψους 8,5 εκατ. ευρώ, υπογράμμισε ότι η πραγματική του αξία βρίσκεται στις δυνατότητες που προσφέρει στους ερευνητές, στις νέες συνεργασίες και στη μετατροπή της γνώσης σε εφαρμογές, προϊόντα και επιχειρήσεις. Επισήμανε ότι το Υπουργείο Ανάπτυξης ολοκλήρωσε ένα σημαντικό πρόγραμμα άνω των 300 εκατ. ευρώ για την αναβάθμιση των ερευνητικών υποδομών σε ολόκληρη τη χώρα, τονίζοντας ότι τα έργα που δεν πρόλαβαν να υλοποιηθούν, θα ενταχθούν στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων του Υπουργείου. Ο κ. Θεοδωρικάκος ανακοίνωσε επίσης την ίδρυση του όγδοου Ινστιτούτου του «Δημόκριτου», του Ινστιτούτου για την Ακεραιότητα, την Ασφάλεια και την Ηθική της Έρευνας (IRISE), το οποίο θα συμβάλει στην ανάπτυξη γνώσης, εργαλείων και πολιτικών για την αξιόπιστη Τεχνητή Νοημοσύνη, την κυβερνοασφάλεια και την υπεύθυνη έρευνα. «Ο Δημόκριτος πρωτοπορεί και πάλι», σημείωσε, υπογραμμίζοντας ότι «η έρευνα που υπηρετούμε έχει επίκεντρο τον άνθρωπο».
Από τις πρώτες υπολογιστικές υποδομές στη σημερινή Τεχνητή Νοημοσύνη
Στο καλωσόρισμά του, ο Διευθυντής και Πρόεδρος του Δ.Σ. του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος», Βαγγέλης Καρκαλέτσης, αναφέρθηκε στην ουσία της επιστημονικής έρευνας, επικαλούμενος τη ρήση του Δημόκριτου του Αβδηρίτη: «Ἐν βυθῷ γὰρ ἡ ἀλήθεια». Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε: «Η αλήθεια βρίσκεται στο βάθος. Ο δικός μας δρόμος προς αυτό το βάθος περνά μέσα από την επιστημονική γνώση, μια γνώση που δεν αρκείται στο προφανές, αλλά απαιτεί αμφισβήτηση, επιμονή, τόλμη και, πάνω απ’ όλα, συλλογική προσπάθεια».
Συνδέοντας τα εγκαίνια με την ιστορική διαδρομή του ΙΠΤ, αναφέρθηκε στις πρώτες δραστηριότητες ηλεκτρονικών το 1958, στην κατασκευή του πειραματικού υπολογιστή «Πρωτέας», στα πρώτα εργαστήρια ΤΝ, στην ανάπτυξη του δικτύου «Αριάδνη» που έθεσε τα θεμέλια του Διαδικτύου στη χώρα και στη συγκρότηση του Ινστιτούτου το 1987, αναδεικνύοντας τη διαχρονική συμβολή του στην ανάπτυξη εγχώριας τεχνογνωσίας.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη διεπιστημονικότητα, στη σύνδεση της τεχνολογίας με τη φιλοσοφία και την ηθική και στην ανάπτυξη Τεχνητής Νοημοσύνης που ενισχύει την ανθρώπινη κρίση και αυτονομία. Τόνισε, παράλληλα, ότι η σημαντικότερη δύναμη του «Δημόκριτου» είναι οι άνθρωποί του, που μετατρέπουν τις ερευνητικές υποδομές σε γνώση και αξία για την κοινωνία.
Η διεπιστημονική έρευνα στην υπηρεσία της κοινωνίας
Ο Υφυπουργός Ανάπτυξης, Σταύρος Καλαφάτης, αναφέρθηκε στη σημασία της διεπιστημονικής συνεργασίας και στην αξιοποίηση της ψηφιακής έρευνας για την αντιμετώπιση συγκεκριμένων κοινωνικών αναγκών, από την υγεία και το περιβάλλον έως τον πολιτισμό. Όπως υπογράμμισε: «Στην Κυβέρνηση και το Υπουργείο Ανάπτυξης πιστεύουμε σταθερά ότι η επιστημονική γνώση αποκτά την πραγματική της αξία όταν περνά στην πράξη». Στη συνέχεια, ανέφερε: «Στο Ινστιτούτο Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών βλέπουμε τη διεπιστημονικότητα σε πλήρη εφαρμογή, με την έρευνα να απλώνεται σε κρίσιμους τομείς:
- Στον Πολιτισμό, αναδεικνύοντας την κληρονομιά μας μέσα από το διαδραστικό περίπτερο στο Λύκειο του Αριστοτέλη και την πρωτοβουλία AiTHERION.
- Στο Περιβάλλον, αξιοποιώντας την ΤΝ για την κλιματική αλλαγή και την πρόληψη καταστροφών, μέσω του Εργοστασίου ΤΝ PHAROS, του αυτόνομου σκάφους AngelFish στη λίμνη του Μαραθώνα και των δορυφορικών εφαρμογών ανίχνευσης πετρελαιοκηλίδων.
- Στην Τεχνητή Νοημοσύνη & τα Δίκτυα Επόμενης Γενιάς, πρωτοπορώντας με την πειραματική πλατφόρμα 6G στην Αθήνα για την ανίχνευση πυρκαγιών, τη διάσωση, τις ασφαλείς μετακινήσεις και την εξοικονόμηση ενέργειας.
- Στην Υγεία, με την ομάδα BioHIT στην επαναστόχευση φαρμάκων και την ιατρική ακριβείας, και μέσω του smartHEALTH και των υποδομών του PHAROS που μεταφέρουν τις λύσεις στην αγορά και την κοινωνία.
- Στην Κυβερνοασφάλεια & την Άμυνα, θωρακίζοντας κρίσιμες υποδομές και δίκτυα, με ενεργό συμμετοχή σε ευρωπαϊκά έργα και στο Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας (EDF).»
«Η δυνατότητα σύνδεσης διαφορετικών επιστημονικών πεδίων αποτελεί συγκριτικό πλεονέκτημα για τον «Δημόκριτο» και το Τεχνολογικό Πάρκο «Λεύκιππος». Η συνύπαρξη ερευνητών και επιχειρήσεων παράγει συνέργειες που γεννούν καινοτόμες λύσεις. Το νέο κτίριο του ΙΠΤ ενισχύει ακριβώς αυτή την προσέγγιση, μετατρέποντας τη γνώση σε ουσιαστικό κοινωνικό όφελος», τόνισε ο Υφυπουργός Ανάπτυξης.
Το νέο κτίριο του ΙΠΤ ενισχύει την εξωστρέφεια του οικοσυστήματος έρευνας και καινοτομίας
Ο Γενικός Γραμματέας Έρευνας και Καινοτομίας, Δημήτρης Τερζής, αναφέρθηκε στις νέες δυνατότητες που δημιουργεί το κτίριο του ΙΠΤ, καθώς και στις επενδύσεις για την ενίσχυση των ερευνητικών υποδομών της χώρας, δηλώνοντας:
«Το νέο κτήριο του Ινστιτούτου Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών στεγάζει την Pharos ΑΕ, η οποία αξιοποιεί τον εθνικό υπερυπολογιστή ΔΑΙΔΑΛΟ. Στεγάζει επίσης προηγμένο data center, το οποίο θα συνδέεται σύντομα με το Λαύριο μέσω οπτικής ίνας και θα εξυπηρετεί όχι μόνο τις ανάγκες του Δημόκριτου αλλά και κάποιες από τις ανάγκες του ίδιου του ΔΑΙΔΑΛΟΥ.
Η εγκατάσταση στην οποία βρισκόμαστε συμβολίζει επίσης μια σειρά μεγάλων επενδύσεων που έχει πραγματοποιήσει η κυβέρνηση στο πεδίο της έρευνας, με την αξιοποίηση εθνικών και κοινοτικών πόρων.
Μόνο από το Ταμείο Ανάκαμψης έχουν επενδυθεί πάνω από 300 εκ. Ευρώ σε κτηριακές υποδομές και εξοπλισμό για τα ερευνητικά κέντρα τής χώρας, ποσό που εντάσσεται σε έργα του ΤΑΑ συνολικού ύψους 1 δισ. Ευρώ, τα οποία υλοποίησε η Γενική Γραμματεία Έρευνας και Καινοτομίας, υπό την ηγεσία και την καθοδήγηση του Υπουργού κ. Θεοδωρικάκου και την επίβλεψη του αρμόδιου Υφυπουργού κ. Καλαφάτη. Το κτήριο αυτό χρηματοδοτήθηκε από εθνικούς πόρους, αλλά αποτελεί τμήμα του ίδιου κυβερνητικού προγράμματος και της ίδιας φιλοσοφίας ενίσχυσης της έρευνας σε όλη την Ελλάδα».
Η εκδήλωση συνεχίστηκε με δύο θεματικές συζητήσεις που ανέδειξαν το ερευνητικό έργο του ΙΠΤ και τις προοπτικές σύνδεσης της επιστημονικής γνώσης με την καινοτομία και την επιχειρηματικότητα.
Στην συζήτηση, με τίτλο «Τεχνητή Νοημοσύνη και Τηλεπικοινωνίες: Διαμορφώνοντας το ψηφιακό μέλλον», συμμετείχαν οι ερευνητές του ΙΠΤ Θοδωρής Γιαννακόπουλος (MagCIL), Γιώργος Ξυλούρης (CORE) και Αναστασία Κριθαρά (BioHIT), παρουσιάζοντας διαφορετικές πτυχές της έρευνας του Ινστιτούτου στην Τεχνητή Νοημοσύνη και στις τηλεπικοινωνίες.
Η δεύτερη συζήτηση, με τίτλο «Έρευνα, υποδομές και επιχειρήσεις: Χτίζοντας το οικοσύστημα της ΤΝ», επικεντρώθηκε στη συνεργασία της ερευνητικής κοινότητας με την επιχειρηματικότητα και στην αξιοποίηση των ερευνητικών υποδομών για την ανάπτυξη καινοτόμων εφαρμογών. Συμμετείχαν η ερευνήτρια του ΙΠΤ Ντένια Κανελλοπούλου (ΑΙ4ΙΑ), η Αφροδίτη Σεβαστή, Διευθύνουσα Σύμβουλος της ΦΑΡΟΣ Α.Ε. και ο Περικλής Τερλιξίδης, Διευθύνων Σύμβουλος του ahedd Digital Innovation Hub.
