Η Ελλάδα έχει το καλύτερο 5G της Ευρώπης και ο ρυθμός ανάπτυξης οπτικών ινών είναι τετραπλάσιος του ευρωπαϊκού, όμως μόλις το 50,96% των Ελλήνων έχει βασικές ψηφιακές δεξιότητες (EE: 60.4%) – και το ποσοστό αυτό πέφτει (-1,4% ετησίως), ενώ στην ΕΕ ανεβαίνει (+4,3%).
Έχουμε τους αυτοκινητόδρομους, αλλά δεν έχουμε οδηγούς!
Υπάρχουν πολλοί τρόποι να διαβάσει κάποιος τα αποτελέσματα της πρόσφατης (Ιούνιος 2026) Έκθεσης της ΕΕ «Ψηφιακή Δεκαετία 2026 – Ελλάδα». Εγώ ξεχώρισα τρεις κρίσιμες αντιφάσεις:
Αντίφαση #1: Υποδομές ρεκόρ, αλλά χαμηλή ζήτηση και γεωγραφική ανισότητα
- 5G: 99,5% κάλυψη, (πρώτη στην ΕΕ, πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο 96,79%) – αλλά μόλις 35,87% του πληθυσμού έχει 5G SIM – πολύ κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (55,55%). Η υποδομή υπάρχει, αλλά η ζήτηση δεν ακολουθεί.
- Οπτικές ίνες (FTTH): από 10% το 2020 σε 59,75% το 2025 – ρυθμός ανάπτυξης 29,7% ετησίως (τετραπλάσιος του ευρωπαϊκού 7,1%). Όμως, η ζήτηση είναι αναιμική και οι αγροτικές περιοχές έχουν μόλις 6,97% κάλυψη.
Τι μπορεί να γίνει:
Πολλά μπορούν να γίνουν, όμως εγώ θα ήθελα να επισημάνω ένα: την αλλαγή ρόλου των παρόχων.
Χρειάζεται οι πάροχοι να γίνουν συστηματικά proactive στον τρόπο προσέγγισης των πελατών τους. Να εκμεταλλευτούν επιτέλους τον θησαυρό δεδομένων σχετικά με την συμπεριφορά και τη χρήση των υποδομών τους από τους πελάτες τους, μέσω ΑΙ. Να τον συνδυάσουν με τις εκπληκτικές δυνατότητες που προσφέρει το 5G SA. Να σχεδιάσουν και να προσφέρουν εξατομικευμένες εμπειρίες και χρήσιμες υπηρεσίες που υπηρετούν καθημερινές ανάγκες των πελατών τους και επιλύουν πραγματικά προβλήματα. Να πουλούν ολιστικές εμπειρίες και ολοκληρωμένες λύσεις και όχι κινητά, SIM κάρτες και συνδέσεις στο δίκτυο.
Αντίφαση #2: Το τριπλό χάσμα: ηλικιακό, αστικό-αγροτικό και εκπαίδευσης Είμαστε η μόνη χώρα στην ΕΕ όπου οι ήδη χαμηλού επιπέδου ψηφιακές μας δεξιότητες, μειώνονται αντί να αυξάνονται!
- Η Ελλάδα έχει το μεγαλύτερο ηλικιακό χάσμα βασικών ψηφιακών δεξιοτήτων στην ΕΕ:
- λιγότεροι από ένας στους τρεις ηλικίας άνω των 55 ετών τις διαθέτουν (29,74% έναντι 42,6% στην ΕΕ)
- κατ’ αντιδιαστολή, πάνω από τρεις στους τέσσερεις νέους ηλικίας 16-24 ετών τις διαθέτουν (79,24%, το μόνο σχετικό μέγεθος που είναι υψηλότερο του ευρωπαϊκού μ.ο. 74,55%).
Ενδιαφέρον επίσης παρουσιάζει το γεγονός ότι αυτή η ηλικιακή «ψαλίδα» ξεκινάει ήδη από τα 35 έτη.
- Το χάσμα ψηφιακών δεξιοτήτων μεταξύ αστικού και αγροτικού πληθυσμού είναι επίσης τεράστιο: στις 22 ποσοστιαίες μονάδες, είναι διπλάσιο εκείνου της ΕΕ.
- Τέλος το χάσμα δεξιοτήτων μεταξύ ατόμων χωρίς ή με χαμηλό επίπεδο τυπικής εκπαίδευσης και του εθνικού μέσου όρου ανέρχεται στις 28,34 ποσοστιαίες μονάδες (ΕΕ: 22,84).
Τι μπορεί να γίνει: Να μονιμοποιηθεί το υπάρχον πιλοτικό πρόγραμμα «Όλοι digital» για ηλικιωμένους και ΑμεΑ, να δημιουργηθεί Πανελλαδικό Δίκτυο τοπικών «Ψηφιακών Πρέσβεων» και Προγράμματα Αμοιβαίας Διαγενεακής Μάθησης, ενώ παράλληλα να θεσπιστούν φορολογικά κίνητρα και επιταγές κατάρτισης (vouchers) για όσους ολοκληρώνουν την εκπαίδευση – στοχεύοντας σε ηλικιωμένους, κατοίκους αγροτικών περιοχών και άτομα χαμηλής εκπαίδευσης.
Αντίφαση #3: H έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού στις ΤΠΕ αποτελεί μία από τις πιο επείγουσες προκλήσεις για την Ελλάδα για την οικοδόμηση ενός βιώσιμου ανταγωνιστικού μέλλοντος σε έναν ψηφιακό κόσμο. Οι εξειδικευμένοι εργαζόμενοι στις ΤΠΕ αποτελούν μόλις το 2,5% του εργατικού δυναμικού (17% εκ των οποίων είναι γυναίκες) – μισοί από τον Ευρωπαϊκό μέσο όρο 5% (όπου 19.5% αυτών είναι γυναίκες). Ακόμη χειρότερα, το ποσοστό αυτό είναι στάσιμο τα τελευταία χρόνια, μακριά από τον (ταπεινότατο) Ελληνικό στόχο του 4,5% για το 2030 (στόχος ΕΕ: 10%), και μας φέρνει στην τελευταία θέση στην ΕΕ.
Τι μπορεί να γίνει: Χρήση φορολογικών και άλλων κινήτρων για την δημιουργία Εξειδικευμένου Προγράμματος Επαναπατρισμού Ταλέντων ΤΠΕ – “Digital Return Visa”, ίδρυση δωρεάν 24/7 Ακαδημιών Προγραμματισμού με διδασκαλία μεταξύ ομοτίμων (peer-to-peer) και ίδρυση Ελληνικού Ταμείου Επανένταξης για Μητέρες που Δραστηριοποιούνται στις ΤΠΕ.
Τόσες δεκαετίες στον κλάδο των ΤΠΕ μου έμαθαν ένα πράγμα: η τεχνολογία από μόνη της δεν βελτιώνει τίποτα. Οι άνθρωποι που την χρησιμοποιούν είναι που βελτιώνουν τα πάντα γύρω τους. Σήμερα, η Ελλάδα έχει την πιο προηγμένη ψηφιακή υποδομή της ιστορίας της. Το ερώτημα λοιπόν δεν είναι πόσα ακόμη data centres να κατασκευάσουμε. Το ερώτημα είναι: πώς θα βοηθήσουμε τους ανθρώπους μας να αξιοποιήσουν αυτές τις υποδομές για μια καλύτερη ζωή με προοπτική, χωρίς να αφήνουμε κανέναν πίσω;
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο περιοδικό InfoCom
Γράφει η Μαρία Μπούρα, Executive Business Advisor | Leadership | Strategy | 5G & Beyond
