Σε νέα φάση αυξημένου ανταγωνισμού, ισχυρότερου ελέγχου από τους τηλεπικοινωνιακούς παρόχους και μεγαλύτερης γεωπολιτικής βαρύτητας περνά η αγορά δορυφορικών υπηρεσιών direct-to-device (D2D). Η έκθεση Satellite & NTN Tracker Q2 2026 της GSMA Intelligence καταγράφει 132 παρόχους με δορυφορικές υπηρεσίες τον Ιούνιο, επτά περισσότερους από τον Μάρτιο. Σε συνολικό αποτύπωμα 6,12 δισ. συνδέσεων κινητής, το 68% καλύπτεται πλέον από δορυφορικές υπηρεσίες και μη επίγεια δίκτυα, γνωστά ως NTN.
Η εικόνα που περιγράφει η έκθεση διαμορφώνεται από τρεις βασικές τάσεις. Οι πάροχοι επιδιώκουν άμεση επιρροή στις δορυφορικές υποδομές, οι συνεργασίες συνδέονται όλο και περισσότερο με ζητήματα κυριαρχίας και διαμονής δεδομένων, ενώ η πρόσβαση σε κεφάλαια, η κλίμακα και η κατοχή φάσματος αποκτούν μεγαλύτερη σημασία. Στο ίδιο πλαίσιο, η GSMA Intelligence βλέπει τη Starlink να λειτουργεί ταυτόχρονα ως συνεργάτης και δυνητικός ανταγωνιστής για τις εταιρείες κινητής.
Οι πάροχοι διεκδικούν μεγαλύτερο έλεγχο υποδομών
Χαρακτηριστικό παράδειγμα της στροφής προς μεγαλύτερο έλεγχο αποτελεί η συμφωνία επί της αρχής των AT&T, T-Mobile και Verizon, των τριών μεγαλύτερων παρόχων κινητής στις ΗΠΑ, για τη δημιουργία κοινής δορυφορικής επιχείρησης. Η GSMA Intelligence θεωρεί ότι η κίνηση αποτυπώνει την πρόθεση των τηλεπικοινωνιακών ομίλων να αποκτήσουν άμεση επιρροή στις υποδομές, αντί να βασίζονται αποκλειστικά σε τρίτους παρόχους. Το κοινό μοντέλο neutral host στοχεύει στη βελτίωση των οικονομικών όρων και στον περιορισμό της εξάρτησης από έναν μόνο δορυφορικό αστερισμό.
Η έκθεση εκτιμά ότι το συγκεκριμένο μοντέλο θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί και σε άλλες χώρες, καθώς οι πάροχοι αναζητούν μεγαλύτερη ευελιξία απέναντι στη συγκέντρωση της αγοράς. Η τάση αυτή συνδέεται και με τη διεύρυνση των συνεργασιών. Κατά μέσο όρο, κάθε πάροχος διατηρεί περίπου 1,5 δορυφορικές συνεργασίες, πρακτική που, κατά την GSMA Intelligence, λειτουργεί ως αντιστάθμισμα απέναντι στη συγκέντρωση.
Η κυριαρχία επηρεάζει τις νέες συνεργασίες
Η εθνική ασφάλεια και η διαμονή δεδομένων επηρεάζουν πλέον περισσότερο τις δορυφορικές συμφωνίες, ιδιαίτερα στην Ευρώπη. Η GSMA Intelligence επισημαίνει ότι οι συνεργασίες δεν καθορίζονται μόνο από τις ανάγκες κάλυψης και χωρητικότητας, αλλά και από την επιδίωξη περιφερειακά ευθυγραμμισμένων τεχνολογικών επιλογών. Ως παράδειγμα αναφέρει τη Satellite Connect Europe, την κοινή επιχείρηση της Vodafone Group και της AST SpaceMobile, η οποία παρουσιάζεται ως ευρωπαϊκή εναλλακτική απέναντι σε αμερικανικά και κινεζικά τεχνολογικά οικοσυστήματα.
Η γεωπολιτική διάσταση συμπληρώνει τις εμπορικές πιέσεις που αντιμετωπίζουν οι πάροχοι. Η δυνατότητα επιλογής ανάμεσα σε περισσότερους εταίρους, η πρόσβαση σε κατάλληλο φάσμα και η διατήρηση ελέγχου σε κρίσιμα τμήματα της υποδομής επηρεάζουν τις αποφάσεις τους. Στην αποτίμηση της GSMA Intelligence, οι πολλαπλές συνεργασίες λειτουργούν ως αντιστάθμισμα απέναντι στη συγκέντρωση και περιορίζουν την εξάρτηση των παρόχων από έναν μόνο δορυφορικό αστερισμό.
Η Starlink ως εταίρος και ανταγωνιστής
Ιδιαίτερη θέση στην έκθεση καταλαμβάνει η SpaceX. Η GSMA Intelligence χαρακτηρίζει τη δημόσια εγγραφή 75 δισ. δολαρίων και την αποτίμηση των 2,5 τρισ. δολαρίων ως σημείο καμπής για τον δορυφορικό κλάδο, επιφυλάσσεται όμως για την εκτίμηση της εταιρείας περί δυνητικής αγοράς 740 δισ. δολαρίων. Οι αναλυτές τοποθετούν τη ρεαλιστική ετήσια ευκαιρία πιο κοντά στα 15 δισ. δολάρια, αποδίδοντας τη διαφορά σε ένα «Elon premium».
Η Starlink πρόσθεσε περίπου 400 δορυφόρους μέσα στο τρίμηνο, ανεβάζοντας τον αστερισμό της στους 10.400. Την ίδια περίοδο, η Amazon πρόσθεσε περίπου 150 δορυφόρους, καθώς προχωρούσε προς την ενσωμάτωση του φάσματος της Globalstar. Για τους παρόχους κινητής, η ταχεία αύξηση της κλίμακας αυτών των δικτύων ενισχύει την ανάγκη για πρόσβαση σε κεφάλαια, φάσμα και στρατηγικές συνεργασίες. Η GSMA Intelligence θεωρεί αυτά τα στοιχεία βασικές προϋποθέσεις μακροπρόθεσμης παρουσίας στην αγορά.
