Το ευρωπαϊκό έργο BioValueAI – Digital Innovations for Circular Bioeconomy ξεκίνησε επίσημα με μια διήμερη εναρκτήρια συνάντηση, που πραγματοποιήθηκε στις 10–11 Ιουνίου 2026 στη Χάγη, στην Ολλανδία. Η συνάντηση έφερε κοντά τους εταίρους της κοινοπραξίας, με στόχο την κοινή ευθυγράμμιση γύρω από την αποστολή του έργου, τις βιομηχανικές περιπτώσεις εφαρμογής (use cases), την προσέγγιση υλοποίησης και τα πρώτα βήματα της τετραετούς συνεργασίας.
Με συντονιστή το Wageningen Research, το BioValueAI συγκεντρώνει 14 οργανισμούς που δραστηριοποιούνται στην έρευνα, τη βιομηχανία, τις πιλοτικές εγκαταστάσεις, την τεχνολογική ανάπτυξη και την κοινωνική καινοτομία. Το έργο απαντά σε βασικές προκλήσεις του βιοβασισμένου τομέα (bio-based sector), όπως οι κατακερματισμένες υποδομές δεδομένων, η περιορισμένη υιοθέτηση της Τεχνητής Νοημοσύνης και των ψηφιακών τεχνολογιών, καθώς και η ανάγκη να λαμβάνονται υπόψη η βιωσιμότητα, η εμπιστοσύνη και η κοινωνική αποδοχή παράλληλα με την τεχνολογική καινοτομία.
Συνδυάζοντας Τεχνητή Νοημοσύνη, ψηφιακά δίδυμα (digital twins) και προηγμένα data analytics, το BioValueAI στοχεύει να υποστηρίξει την ανάπτυξη κυκλικών και κλιματικά ουδέτερων βιοβασισμένων αλυσίδων αξίας, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι η καινοτομία παραμένει αξιόπιστη, διαφανής και εναρμονισμένη με τις ανάγκες της κοινωνίας.
Κατά τη διάρκεια της εναρκτήριας συνάντησης, οι εταίροι πέρασαν από τις αρχικές συστάσεις σε μια πιο ουσιαστική ανταλλαγή γύρω από τους ανθρώπους, τα use cases και τις εργασίες που ακολουθούν. Το πρόγραμμα περιλάμβανε ειδική ενημέρωση για τα πέντε βιομηχανικά use cases, γρήγορη γνωριμία μεταξύ use cases και πακέτων εργασίας, ομαδικές θεματικές συζητήσεις για τα πρώτα βήματα του έργου, διαδραστικές συζητήσεις και ανταλλαγές μεταξύ των εταίρων. Με αυτόν τον τρόπο, τέθηκαν από την αρχή οι βάσεις για μια κοινή κατανόηση σε όλη την κοινοπραξία.
Το έργο BioValueAI επικεντρώνεται σε πέντε αλληλένδετα βιομηχανικά use cases:
- Αξιοποίηση κακάο (Cacao Valorisation), με στόχο την αξιοποίηση του πολτού και του φλοιού του κακάο σε εφαρμογές υψηλής αξίας εκτός του τομέα των τροφίμων.
- Βιοβασισμένες επιστρώσεις (Bio-based Coatings), με εφαρμογή Τεχνητής Νοημοσύνης και ψηφιακών διδύμων για την υποστήριξη της ανάπτυξης χρωμάτων, βερνικιών και χημικών δομικών προϊόντων με χρήση βιοβασισμένων πρώτων υλών.
- Ζύμωση ακριβείας (Precision Fermentation), με χρήση παρακολούθησης μέσω Τεχνητής Νοημοσύνης και βελτιστοποίησης διεργασιών για βιοβασισμένα συστήματα παραγωγής.
- Ευφυής αλυσίδα κάνναβης (Hemp Chain Intelligence), με στόχο τη βελτίωση της αποδοτικότητας των πόρων, της επεξεργασίας των ινών και της αξιολόγησης ποιότητας σε όλη την αλυσίδα αξίας της κάνναβης.
- Βελτιστοποίηση πρώτων υλών βιοδιυλιστηρίων (Biorefinery Feedstock Optimisation), με χρήση αναλυτικών εργαλείων που βασίζονται στην Τεχνητή Νοημοσύνη για τον εντοπισμό και την αξιοποίηση οργανικών πρώτων υλών σε βιοβασισμένη παραγωγή.
Μέσα από αυτά τα use cases, το BioValueAI θα αναπτύξει και θα επικυρώσει λύσεις που αξιοποιούν Τεχνητή Νοημοσύνη, προσεγγίσεις ψηφιακών διδύμων, επαναχρησιμοποιήσιμα συστατικά Τεχνητής Νοημοσύνης, ολοκληρωμένα εργαλεία βιωσιμότητας και πρακτικές κατευθυντήριες γραμμές για την υιοθέτηση του AI στον βιοβασισμένο τομέα. Το έργο θα αναπτύξει επίσης ένα Business Model Playbook (Οδηγό Επιχειρηματικών Μοντέλων), με στόχο να υποστηρίξει την αξιοποίηση, την αναπαραγωγή και τη μακροπρόθεσμη δημιουργία αξίας πέρα από τη διάρκεια του έργου.
Το BioValueAI ακολουθεί μια λιτή πολυπαραγοντική προσέγγιση, φέρνοντας κοντά τη βιομηχανία, την ερευνητική κοινότητα, τους φορείς χάραξης πολιτικής, τους πολίτες και την κοινωνία των πολιτών. Κάθε use case θα εξελιχθεί μέσα από διαδοχικά στάδια συν-σχεδιασμού, υλοποίησης, δοκιμών και αξιολόγησης, ώστε οι λύσεις να βελτιώνονται μέσα από πραγματική ανατροφοδότηση και πρακτική επίδειξη.
Το Responsible AI (Υπεύθυνη Τεχνητή Νοημοσύνη) αποτελεί κεντρικό στοιχείο του έργου. Από την αρχή θα λαμβάνονται υπόψη ηθικές, νομικές και κοινωνικές πτυχές (ethical, legal and social aspects – ELSA), μαζί με ζητήματα όπως η διαφάνεια, η δικαιοσύνη, η προστασία δεδομένων, η εμπιστοσύνη και η κοινωνική αποδοχή. Παράλληλα, δράσεις έρευνας με επίκεντρο τους πολίτες θα συμβάλουν στην καλύτερη κατανόηση των αντιλήψεων του κοινού σχετικά με τις βιοβασισμένες καινοτομίες που αξιοποιούν Τεχνητή Νοημοσύνη.
Στην κοινοπραξία συμμετέχουν οι εξής οργανισμοί: Wageningen Research, EV ILVO, ATB-Bremen, reframe.food, Hyler BV, einzA Farben GmbH & Co KG, VCG.AI GmbH, L. Pernía SA, Bio Base Europe Pilot Plant VZW, HOGENT, Royal Danish Academy, Universität Innsbruck, Czech University of Life Sciences Prague και Cluster Βιοοικονομίας και Περιβάλλοντος Δυτικής Μακεδονίας (CluBE).
Μαζί, οι εταίροι θα εργαστούν για να συνδέσουν τα βιοβασισμένα δεδομένα σε πιο επαναχρησιμοποιήσιμα και διαλειτουργικά ψηφιακά οικοσυστήματα, να επικυρώσουν AI-enabled solutions σε βιομηχανικά περιβάλλοντα και να υποστηρίξουν την ανάπτυξη πιο κυκλικών, κλιματικά ουδέτερων και βιώσιμων βιοβασισμένων αλυσίδων αξίας.
Το BioValueAI είναι ένα έργο Horizon Europe Innovation Action διάρκειας 48 μηνών, με συντονιστή το Wageningen Research. Το έργο αναπτύσσει και επικυρώνει ψηφιακές λύσεις με βάση την Τεχνητή Νοημοσύνη για κυκλικές και κλιματικά ουδέτερες βιοβασισμένες αλυσίδες αξίας, μέσα από πέντε πραγματικές βιομηχανικές περιπτώσεις εφαρμογής: Cacao Valorisation, Bio-based Coatings, Precision Fermentation, Hemp Chain Intelligence και Biorefinery Feedstock Optimisation.
