Οι επενδύσεις σε οπτικές ίνες, δίκτυα 5G και ψηφιακές υποδομές επιταχύνονται, όμως η αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών από τις επιχειρήσεις εξακολουθεί να κινείται με αργούς ρυθμούς. Η υιοθέτηση τεχνητής νοημοσύνης, υπηρεσιών cloud και γενικότερα ψηφιακών εργαλείων παραμένει χαμηλότερη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, διατηρώντας τη χώρα πίσω σε μια σειρά κρίσιμων δεικτών ψηφιακού μετασχηματισμού.
Αυτή είναι η βασική εικόνα που καταγράφει για την Ελλάδα η έκθεση «State of the Digital Decade 2026» της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης, η κάλυψη δικτύων πολύ υψηλής χωρητικότητας (VHCN – Very High Capacity Networks) ανήλθε το 2025 στο 59,8%, σημειώνοντας ετήσια αύξηση 29,7%. Στο ίδιο επίπεδο διαμορφώθηκε και η κάλυψη FTTP (Fibre to the Premises). Παρότι τα ποσοστά παραμένουν χαμηλότερα από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο οποίος φθάνει το 85,5% για τα VHCN και το 74,1% για τα FTTP, η Ελλάδα έχει ήδη υπερβεί την εθνική τροχιά που είχε θέσει για το 2025, η οποία προέβλεπε κάλυψη 51%.
Ακόμη καλύτερη είναι η εικόνα στα δίκτυα κινητής τηλεφωνίας. Η κάλυψη 5G διαμορφώνεται στο 99,5%, υψηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 96,8%.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στον ρόλο της Ελλάδας ως ψηφιακού κόμβου στην ευρύτερη περιοχή. Όπως σημειώνεται στην έκθεση, η χώρα αξιοποιεί τη στρατηγική γεωγραφική της θέση στο σταυροδρόμι τριών ηπείρων μέσω επενδύσεων σε υποθαλάσσια καλώδια και κέντρα δεδομένων, ενισχύοντας την ανθεκτικότητα και την ασφάλεια των ψηφιακών υποδομών της.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η πρόοδος στους κόμβους υπολογιστικής αιχμής (edge nodes), όπου η Ελλάδα διαθέτει ήδη 89 κόμβους, πολύ κοντά στον εθνικό στόχο των 95 που έχει τεθεί για το 2030.
Η χώρα εμφανίζει καλύτερες επιδόσεις στις ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες. Οι υπηρεσίες προς τις επιχειρήσεις βαθμολογούνται με 86 μονάδες έναντι 88,6 στην ΕΕ, ενώ οι υπηρεσίες προς τους πολίτες συγκεντρώνουν 79,4 μονάδες έναντι 84,6. Στους ηλεκτρονικούς φακέλους υγείας η Ελλάδα ξεπερνά τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, με επίδοση 93,8 μονάδων έναντι 86,5.
Οι επιδόσεις αυτές δεν αποτυπώνονται με την ίδια ένταση στις επιχειρήσεις. Μόλις το 56% των μικρομεσαίων επιχειρήσεων διαθέτει τουλάχιστον βασικό επίπεδο ψηφιακής έντασης, έναντι 71,4% στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ακόμη μεγαλύτερη είναι η απόσταση στις υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους (cloud). Μόλις το 21,3% των ελληνικών επιχειρήσεων χρησιμοποιεί σχετικές υπηρεσίες, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος φθάνει το 46,7%.
Το μεγαλύτερο έλλειμμα εντοπίζεται στην τεχνητή νοημοσύνη. Η χρήση εφαρμογών AI από τις επιχειρήσεις διαμορφώνεται στο 8,9%, έναντι 20% στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Μάλιστα, ενώ σε ευρωπαϊκό επίπεδο η υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης αυξάνεται με ρυθμό 48%, η Ελλάδα καταγράφει μείωση 9%.
Η έκθεση προειδοποιεί ότι ο αργός ρυθμός ψηφιοποίησης των επιχειρήσεων κινδυνεύει να υπονομεύσει την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας, περιορίζοντας την ικανότητά της να αξιοποιήσει νέες τεχνολογίες και καινοτόμα εργαλεία.
Η εικόνα αυτή συνδέεται άμεσα με τις επιδόσεις της χώρας στις ψηφιακές δεξιότητες. Το ποσοστό των πολιτών ηλικίας 16 έως 74 ετών που διαθέτουν τουλάχιστον βασικές ψηφιακές δεξιότητες διαμορφώνεται στο 51%, έναντι 60,4% στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ανησυχία προκαλεί και το γεγονός ότι η επίδοση της χώρας υποχώρησε κατά 1,4%, ενώ την ίδια περίοδο ο μέσος όρος της ΕΕ αυξήθηκε κατά 4,3%.
Παράλληλα, οι ειδικοί Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών αντιστοιχούν μόλις στο 2,5% της συνολικής απασχόλησης, ποσοστό που παραμένει περίπου στο μισό του ευρωπαϊκού μέσου όρου.
Μεταξύ των βασικών συστάσεων που απευθύνονται προς τη χώρα περιλαμβάνονται η επιτάχυνση της ανάπτυξης δικτύων οπτικών ινών, η μετάβαση από τα δίκτυα χαλκού σε δίκτυα πολύ υψηλής χωρητικότητας, η ταχύτερη υιοθέτηση τεχνητής νοημοσύνης και ψηφιακών εργαλείων από τις επιχειρήσεις, καθώς και η ενίσχυση των ψηφιακών δεξιοτήτων, ιδιαίτερα στις μεγαλύτερες ηλικίες και στις περιοχές που εμφανίζουν χαμηλότερες επιδόσεις.
Στον αντίποδα, η χώρα επενδύει σε μια σειρά νέων υποδομών και τεχνολογιών, από το AI Factory «Pharos», που απέκτησε νομική υπόσταση το 2025, έως τις κβαντικές επικοινωνίες, το Hellenic Chips Competence Centre, τα κέντρα δεδομένων και τα δίκτυα επόμενης γενιάς, τα οποία αναμένεται να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στην επόμενη φάση του ψηφιακού μετασχηματισμού της ελληνικής οικονομίας.
