Τα χαρακτηριστικά, τις προσδοκίες και τις στάσεις της κοινωνίας και της επιχειρηματικής κοινότητας της Κρήτης απέναντι στις μεγάλες επενδύσεις και τα έργα υποδομής που βρίσκονται σε εξέλιξη στο νησί καταγράφει μελέτη της MRB Hellas, η οποία παρουσιάστηκε στο συνέδριο «Investing in Change: How Crete is being transformed», που διοργάνωσαν Economist – Powergame.gr στο Grand Arsenal των Χανίων, στις 29 Μαΐου.
Η μελέτη αποτυπώνει το ψυχογραφικό προφίλ του σύγχρονου Κρητικού πολίτη σε μια περίοδο κατά την οποία η Κρήτη εισέρχεται σε μία από τις σημαντικότερες επενδυτικές φάσεις των τελευταίων ετών, με έργα όπως ο ΒΟΑΚ, το νέο αεροδρόμιο στο Καστέλλι, η ηλεκτρική διασύνδεση, οι ενεργειακές και τηλεπικοινωνιακές υποδομές και οι τουριστικές αναβαθμίσεις.
Το κεντρικό συμπέρασμα της μελέτης είναι σαφές: ο Κρητικός είναι έτοιμος να δεχθεί την επένδυση — αλλά με τη δική του ταυτότητα στο τιμόνι. Δεν θα την απορρίψει, θα την κρίνει με αυστηρότητα. Εμφανίζεται πιο τολμηρός και δεκτικός από τον μέσο Έλληνα, οικονομικά πιο σταθερός, πολιτισμικά πιο παραδοσιακός και με σημαντικά υψηλότερο πήχη προσδοκιών.
Ένα προφίλ με τόλμη, σταθερότητα και υψηλό πήχη
- Συνδυάζοντας πέντε βάσεις δεδομένων της MRB, η μελέτη σκιαγραφεί έναν πολίτη με έντονο επιχειρηματικό ένστικτο και ισχυρές ρίζες. Οι δείκτες αποτυπώνονται ως Index με βάση το 100 = μέσος όρος Ελλάδας:
- Επιχειρηματικό πνεύμα: το 61,0% θα ήθελε δική του επιχείρηση (Index 146, έναντι 41,7% πανελλαδικά) και το 87,7% δηλώνει ότι «αρπάζει τις ευκαιρίες όταν εμφανίζονται» (Index 115).
- Αίσθηση οικονομικής σταθερότητας: το 51,4% αισθάνεται ότι ανταποκρίνεται άνετα στις υποχρεώσεις του και το 83% διαμένει σε ιδιόκτητη κατοικία (Index 130). Πρόκειται για υποκειμενική αυτο-αντίληψη σταθερότητας, η οποία βρίσκει υποστήριξη και σε επίσημα στοιχεία: σχετική φτώχεια 11,1% έναντι 18,9% του εθνικού μέσου όρου και κίνδυνος φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού 18,5% έναντι 26,1% (ΕΛΣΤΑΤ / Περιφερειακό Παρατηρητήριο Κοινωνικής Ένταξης Κρήτης).
- Ψυχογραφικά «πυκνός» (OCEAN): Index άνω του 100 σε όλους τους άξονες προσωπικότητας, με τη συναισθηματική ευαισθησία στο 135 — πιο εκφραστικός, πιο δεκτικός σε υποσχέσεις ασφάλειας, αλλά και πιο αυστηρός στις απογοητεύσεις.
- Καταναλωτικά απαιτητικός: Achiever 172, Early Adopter 131, Conscious Consumer 130, Pro-Environment 114 — υψηλή προδιάθεση για ποιοτικές, καινοτόμες και βιώσιμες λύσεις.
Τέσσερις στάσεις απέναντι στην επένδυση
Όταν αυτό το προφίλ συναντά τα μεγάλα έργα, αναδύονται τέσσερις διακριτές στάσεις:
Α. Local Benefit Retention — «η αξία της επένδυσης να μένει στην Κρήτη». Το δημογραφικό αναδεικνύεται ως κορυφαίο πρόβλημα (34,7% έναντι 14,6% πανελλαδικά, Index 238).
Β. Evidence-Backed Risk-Taking — «είμαι μέσα, αλλά δείξε μου πρώτα τα στοιχεία», το ρίσκο γίνεται αποδεκτό, οι δείκτες αξιοπιστίας όμως μετράνε διπλά.
Γ. Proof-Over-Promise — «αποδείξεις, όχι υποσχέσεις»· η εμπιστοσύνη χτίζεται με ορόσημα, όχι με οράματα.
Δ. Identity-Led Development — «η Κρήτη να γίνει αυτό που δικαιούται»· μια στάση διεκδικητική και όχι αμυντική (αυτο-διάθεση 81,1% έναντι 68,3%), που ζητά συμμετοχή στη χάραξη.
Οι επιχειρήσεις: τέσσερις κόσμοι, μία ασύμμετρη επίδραση
Από τις σε βάθος συνεντεύξεις με επιχειρηματίες και opinion leaders προκύπτει ότι η επιχειρηματική κοινωνία της Κρήτης δεν είναι ενιαία. Η ίδια επένδυση μεταφράζεται διαφορετικά σε κάθε ομάδα: πλήρη ευθυγράμμιση για τις μεγάλες επιχειρήσεις ευρωπαϊκού προφίλ· ανάπτυξη με ρίσκο για τη μικρομεσαία δραστηριότητα, που κερδίζει εισόδημα αλλά πιέζεται από ανταγωνισμό και ενοίκια· διεύρυνση του χάσματος για τους οικονομικά ασθενέστερους, με κίνδυνο εκτόπισης και ευκαιρία ή κλονισμό για τους κατοίκους της ενδοχώρας, όπου η άρση της απομόνωσης συνοδεύεται από αλλαγή των παραγωγικών δομών.
Το βασικό μήνυμα προς την Πολιτεία: χωρίς μέτρα κατεύθυνσης, τα έργα κινδυνεύουν να λειτουργήσουν ενδεχομένως και ως επιταχυντές υφιστάμενων ανισοτήτων. Η μελέτη διατυπώνει δύο επιταγές: στήριξη των τοπικών μικρομεσαίων ώστε τα τουριστικά οφέλη να διαχέονται ευρύτερα και κατεύθυνση επενδύσεων στην ενδοχώρα μέσω ήπιου αγροτουρισμού, ώστε η επένδυση να γίνει ενδυνάμωση.
Τρεις στρατηγικές αναγνώσεις
- Η Κρήτη δεν είναι περιφέρεια που χρειάζεται διάσωση, είναι μια οικονομία που χρειάζεται σύμμαχο ανάπτυξης.
- Ο Κρητικός αποδέχεται το ρίσκο και την τόλμη, αυτό που δεν αποδέχεται είναι η έλλειψη αξιοπιστίας.
- Η τοπική ταυτότητα δεν είναι εμπόδιο, είναι το πλαίσιο εντός του οποίου η ανάπτυξη γίνεται αποδεκτή.
«Με τα Insights, η MRB φέρνει στο τραπέζι αυτό που συχνά λείπει από τη συζήτηση για τις μεγάλες επενδύσεις: τη μετρήσιμη φωνή της τοπικής κοινωνίας. Δεν καταγράφουμε απλώς τι σκέφτεται ο Κρητικός — εξηγούμε γιατί. Είναι μια μεθοδολογία που χτίσαμε στην MRB πάνω σε σχεδόν τέσσερις δεκαετίες συνεχούς μέτρησης της ελληνικής κοινωνίας, και η Κρήτη επιβεβαιώνει την αξία της: εδώ η ανάπτυξη δεν θα κριθεί από το μέγεθος των έργων, αλλά από το αν σέβονται την ταυτότητα και τις προσδοκίες αυτών που τα υποδέχονται. Η επένδυση γίνεται ενδυνάμωση μόνο όταν ο τόπος που την υποδέχεται γίνεται συμμέτοχος.»
— Δημήτρης Μαύρος, Γενικός Διευθυντής MRB Hellas
