Σε μια καθοριστική πρόβλεψη για το μέλλον του τομέα της τεχνολογίας, η Gartner εκτιμά ότι μέχρι το 2030, το σύνολο των δραστηριοτήτων εντός των τμημάτων πληροφορικής (IT) θα ενσωματώνει την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI). Η θέση αυτή, η οποία παρουσιάστηκε στο πλαίσιο του IT Symposium στην Αυστραλία από τους αναλυτές Alicia Mullery και Daryl Plummer, σκιαγραφεί μια εποχή ριζικού μετασχηματισμού της εργασίας, η οποία, ωστόσο, δεν αναμένεται να οδηγήσει σε μαζική απώλεια θέσεων εργασίας. Την αίσθηση αυτή μετέφεραν οι ομιλητές με τη φράση-κλειδί ότι «σε πέντε χρόνια, δεν θα μπορείς να συλλαβίσεις το IT χωρίς το AI».
Η ανάλυση ποσοτικοποιεί την επερχόμενη αλλαγή, αντιπαραβάλλοντας τη σημερινή κατάσταση με το προβλεπόμενο μέλλον. Σήμερα, το 81% των εργασιών στον κλάδο της πληροφορικής εκτελείται αποκλειστικά από ανθρώπινο δυναμικό, χωρίς καμία συνδρομή από την τεχνητή νοημοσύνη. Σύμφωνα με το μοντέλο της Gartner, μέσα στην επόμενη πενταετία η εικόνα αυτή θα ανατραπεί, με το 75% των workloads να διεκπεραιώνεται από επαγγελματίες που θα υποβοηθούνται από την ΑΙ, και το υπόλοιπο 25% να εκτελείται πλήρως αυτόνομα από bots. Αυτή η αύξηση της αποδοτικότητας, η οποία αναμένεται να διευρύνει τον όγκο εργασίας που μπορεί να ολοκληρώσει ένα τμήμα IT, θα το φέρει αντιμέτωπο με την πρόκληση να δικαιολογήσει το μέγεθος του προσωπικού του.
Παρά την επέλαση του αυτοματισμού, οι αναλυτές της Gartner εμφανίστηκαν καθησυχαστικοί σχετικά με τον αντίκτυπο στην απασχόληση, δηλώνοντας ότι δεν προβλέπεται ένα «λουτρό αίματος θέσεων εργασίας». Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασαν, μόλις το 1% των σημερινών απωλειών θέσεων εργασίας μπορεί να αποδοθεί άμεσα στην τεχνητή νοημοσύνη. Ωστόσο, επισήμαναν μια σημαντική διαρθρωτική αλλαγή: την αναμενόμενη μείωση των θέσεων εργασίας εισαγωγικού επιπέδου (entry-level). Η τεχνολογία θα επιτρέψει στους πιο έμπειρους επαγγελματίες να αναλαμβάνουν οι ίδιοι καθήκοντα που παραδοσιακά ανέθεταν σε νεότερους συναδέλφους τους, περιορίζοντας έτσι τις ευκαιρίες για τους νεοεισερχόμενους στον κλάδο.
Τα ευρήματα αυτά πλαισιώνονται και από άλλες έρευνες που αποτυπώνουν μια πολυσύνθετη εικόνα για την αγορά εργασίας. Δεδομένα της Revelio Labs δείχνουν πως οι entry level θέσεις με υψηλή έκθεση στην ΑΙ έχουν ήδη καταγράψει πτώση άνω του 40% την περίοδο Ιανουαρίου 2023 – Ιουλίου 2025. Παράλληλα, πρόσφατη έκθεση της Goldman Sachs εκτίμησε ότι η ΑΙ θα μπορούσε να εκτοπίσει το 6-7% του εργατικού δυναμικού των ΗΠΑ, υπό την προϋπόθεση της ευρείας υιοθέτησής της, χαρακτηρίζοντας ωστόσο τον αντίκτυπο «παροδικό». Σε αυτό το πλαίσιο, το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, στην έκθεσή «Future of Jobs Report 2025» που δημοσιεύθηκε τον Ιανουάριο, προέβλεψε ότι μέχρι το 2030, η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να δημιουργήσει παγκοσμίως 78 εκατομμύρια περισσότερες θέσεις εργασίας από αυτές που θα εξαλείψει.
Εξίσου σημαντικές με τις επιπτώσεις στην απασχόληση είναι και οι οικονομικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις. Ένα εντυπωσιακό στοιχείο από την έρευνα της Gartner είναι ότι το 65% των εταιρειών καταγράφει ζημίες από τις επενδύσεις του στην τεχνητή νοημοσύνη. Αυτό οφείλεται σε απρόβλεπτα και κλιμακούμενα λειτουργικά κόστη, σε αντίθεση με πιο παραδοσιακά συστήματα όπως το ERP των οποίων το κόστος είναι πιο ξεκάθαρο, καθώς και σε περίπου δέκα «παρεπόμενα κόστη» που συνήθως δεν υπολογίζονται αρχικά. Τέτοια κόστη περιλαμβάνουν την ανάγκη για συνεχή απόκτηση νέων συνόλων δεδομένων (datasets), τη διαχείριση πολλαπλών μοντέλων ΑΙ, καθώς και τη διαδικασία επαλήθευσης της απόδοσης ενός μοντέλου με τη χρήση ενός άλλου.
Στο πλαίσιο αυτό, η Gartner παρείχε συγκεκριμένες κατευθύνσεις προς τα στελέχη πληροφορικής, προτείνοντας την εμπιστοσύνη στους τέσσερις μεγάλους παρόχους υποδομών cloud, γνωστούς ως hyperscalers (AWS, Microsoft, Google, Alibaba), τους οποίους χαρακτήρισαν ως «γεωπολιτικές υπερδυνάμεις» λόγω της ικανότητάς τους να συγκεντρώνουν πόρους και ταλέντο. Αντιθέτως, τοποθέτησαν άλλους παρόχους όπως οι OpenAI, Meta, Anthropic, DeepSeek και XAI στην κατηγορία των «wildcard vendors», κρίνοντάς τους ως μη έτοιμους για επιχειρησιακή χρήση. Ειδικά για την OpenAI, αναφέρθηκε ότι υστερεί στην παροχή εταιρικών αδειών χρήσης και στην απρόσκοπτη ενσωμάτωση με ευρέως διαδεδομένα εταιρικά λογισμικά, όπως η σουίτα Microsoft 365.
Η ανάλυση έκλεισε με μια αναφορά στο ευρύτερο κοινωνικό πλαίσιο και την επιφυλακτικότητα της κοινής γνώμης. Σε έρευνα του Pew Research Center που δημοσιεύθηκε τον Απρίλιο σε δείγμα 5.410 Αμερικανών, το 51% δήλωσε περισσότερο ανήσυχο παρά ενθουσιασμένο, εκφράζοντας φόβους για την απώλεια θέσεων εργασίας, τη διάδοση deepfakes, την παραπληροφόρηση και τις αλγοριθμικές προκαταλήψεις. Κλείνοντας, οι αναλυτές της Gartner προέτρεψαν τις επιχειρήσεις να υπερβούν τα απλά chatbots και να επενδύσουν στην ανάπτυξη προηγμένων interactive agents, ικανών να εκτελούν αυτόνομα σύνθετες εργασίες, όπως το να «διεξάγουν αυτόνομα διαπραγματεύσεις με προμηθευτές».
