Το Γενικό Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης επικύρωσε το σύμφωνο που διέπει τη μεταφορά δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα μεταξύ του μπλοκ των 27 εθνών και των Ηνωμένων Πολιτειών, απορρίπτοντας την προσφυγή ενός Γάλλου νομοθέτη. Το εν λόγω Πλαίσιο Προστασίας Δεδομένων ΕΕ-ΗΠΑ, το οποίο ισχύει από το 2023, αποτελεί την τρίτη προσπάθεια του ευρωπαϊκού μπλοκ να θεσπίσει ένα νομικό πλαίσιο για την προστασία των προσωπικών δεδομένων των Ευρωπαίων στις ανταλλαγές με τις Ηνωμένες Πολιτείες, μετά την ακύρωση των δύο προηγούμενων από τα δικαστήρια.
Ο κεντρώος Philippe Latombe είχε καταθέσει την προσφυγή του εναντίον του ισχύοντος συμφώνου πριν από δύο χρόνια. Ζήτησε την ακύρωσή του με το σκεπτικό ότι δεν σέβεται πλήρως τους κανόνες προστασίας δεδομένων της ίδιας της ΕΕ και υποστήριξε ότι η πρακτική των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών να συλλέγουν μαζικά δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα κατά τη διαμετακόμισή τους από την ΕΕ ήταν παράνομη. Επιπλέον, εξέφρασε την αντίθεσή του στο γεγονός ότι το σύμφωνο δεν του επέτρεπε να εμποδίσει τη συλλογή των προσωπικών του δεδομένων στη Γαλλία από εταιρείες όπως η Google, η Apple, η Facebook, η Amazon ή η Microsoft.
Το Γενικό Δικαστήριο με έδρα το Λουξεμβούργο, το κατώτερο τμήμα του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, απορρίπτοντας όλους τους ισχυρισμούς του, δήλωσε ότι «απορρίπτει την προσφυγή στο σύνολό της». Στο σκεπτικό της απόφασής του, το δικαστήριο έκρινε ότι «κατά την ημερομηνία έκδοσης της προσβαλλόμενης απόφασης, οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής διασφάλιζαν επαρκές επίπεδο προστασίας για τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που διαβιβάζονταν από την Ευρωπαϊκή Ένωση σε οργανισμούς στη χώρα αυτή».
Επιχειρηματικοί όμιλοι είχαν εκφράσει την ανησυχία τους για την προοπτική μιας παρατεταμένης νέας νομικής διαμάχης, σε περίπτωση που ο Latombe επικρατούσε στο δικαστήριο. Η εδρεύουσα στις ΗΠΑ Business Software Alliance (BSA) χαιρέτισε την απόφαση. «Αυτό το αποτέλεσμα παρέχει σταθερότητα και καθησυχασμό για τις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού, οι οποίοι βασίζονται καθημερινά σε αξιόπιστες διασυνοριακές ροές δεδομένων», ανέφερε ο όμιλος σε ανακοίνωσή του.
Οι δύο προηγούμενες συμφωνίες που ρύθμιζαν τις διαβιβάσεις δεδομένων ΕΕ-ΗΠΑ –οι οποίες ονομάζονταν Safe Harbor και Privacy Shield– ακυρώθηκαν από το ανώτατο δικαστήριο της ΕΕ μετά από προσφυγές του Max Schrems, ενός Αυστριακού νομικού ακτιβιστή, το 2015 και το 2020 αντίστοιχα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε υποστηρίξει ότι το νέο πλαίσιο προσέφερε σημαντικές βελτιώσεις σε σχέση με τον προηγούμενο μηχανισμό μεταφοράς δεδομένων.
Η υιοθέτηση του νέου συμφώνου κατέστη δυνατή έπειτα από εκτελεστικό διάταγμα του Λευκού Οίκου, το οποίο επικαιροποίησε τους κανόνες των υπηρεσιών πληροφοριών σχετικά με τις διεθνείς ροές δεδομένων, ώστε να παρέχονται εγγυήσεις σε πολίτες και κατοίκους της ΕΕ. Αυτό συνέβη καθώς, βάσει του Συντάγματος των ΗΠΑ, οι Αμερικανοί προστατεύονται από την ηλεκτρονική κατασκοπεία των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών, αλλά όλες οι άλλες εθνικότητες αποτελούν θεμιτό στόχο. Οι πολίτες έχουν επίσης το δικαίωμα προσφυγής για επανόρθωση εάν διαπιστώσουν ότι τα δεδομένα τους υπέστησαν εσφαλμένη διαχείριση από αμερικανικές εταιρείες.
Αντιδρώντας στην απόφαση, ο Schrems επεσήμανε ότι ο αγώνας δεν έχει τελειώσει και ότι η οργάνωσή του για τα δικαιώματα της ιδιωτικότητας –NOYB, από τα αρχικά της φράσης «None of Your Business»– «εξετάζει τις επιλογές της» για να καταθέσει τη δική της προσφυγή. «Αυτή ήταν μια προσφυγή μάλλον περιορισμένου αντικειμένου», δήλωσε ο Αυστριακός ακτιβιστής για την υπόθεση Latombe. «Είμαστε πεπεισμένοι ότι μια ευρύτερη επανεξέταση της νομοθεσίας των ΗΠΑ (…) θα πρέπει να οδηγήσει σε διαφορετικό αποτέλεσμα».
