Η σταδιακή κατάργηση των 2G δικτύων αποτελεί παγκόσμια τάση, με 61 χώρες, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών, της Βραζιλίας, της Ινδίας, της Κίνας και της Νότιας Αφρικής, να έχουν ήδη ξεκινήσει ή να προγραμματίζουν τον τερματισμό της παλαιότερης γενιάς. Σύμφωνα με στοιχεία της GSMA Intelligence, ο στόχος είναι η ενίσχυση της χωρητικότητας των δικτύων 4G και 5G μέσω της απελευθέρωσης του φάσματος που χρησιμοποιούσε το 2G, μειώνοντας τα κόστη συντήρησης και ενισχύοντας την αποδοτικότητα των τηλεπικοινωνιακών υποδομών.
Ήδη, χώρες όπως η Αυστραλία, η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα, η Ταϊβάν, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Μπρουνέι, η Ελβετία, η Κόστα Ρίκα και η Τζαμάικα έχουν διακόψει πλήρως τη λειτουργία του 2G, ενώ αρκετές άλλες βρίσκονται σε μεταβατικό στάδιο. Ωστόσο, η απόφαση να καταργηθεί το 2G δεν είναι απλή, καθώς σύμφωνα με τη Jeanette Whyte, επικεφαλής δημόσιας πολιτικής για την περιοχή Ασίας-Ειρηνικού της GSMA, η έλλειψη διαθέσιμου φάσματος για το 5G ωθεί τις κυβερνήσεις να κινηθούν προς αυτή την κατεύθυνση, αλλά η μετάβαση απαιτεί συντονισμό μεταξύ κρατών και τηλεπικοινωνιακών εταιρειών.
Η διαδικασία, όμως, εγείρει ανησυχίες για ψηφιακό αποκλεισμό, καθώς εκατοντάδες εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως εξακολουθούν να βασίζονται στα 2G κινητά λόγω κόστους, έλλειψης ψηφιακών δεξιοτήτων ή περιορισμένης πρόσβασης σε πιο σύγχρονα δίκτυα. Σύμφωνα με έρευνα της Alliance for Affordable Internet, το 2021 η αγορά του φθηνότερου διαθέσιμου smartphone αντιστοιχούσε στο 30% του μηνιαίου εισοδήματος για 2,5 δισεκατομμύρια ανθρώπους, κυρίως σε χώρες της Ασίας και της Αφρικής.
Σε χώρες όπως η Νότια Αφρική, το αρχικό χρονοδιάγραμμα για την κατάργηση των 2G και 3G δικτύων μέχρι το 2024-2025 ακυρώθηκε, καθώς η απότομη μετάβαση θα μπορούσε να αφήσει εκτός επικοινωνίας περίπου 20 εκατομμύρια πολίτες, σύμφωνα με τον Mike Jensen, ειδικό σε θέματα διαδικτυακής πρόσβασης από την Association for Progressive Communications. Σε αυτή τη χώρα, το 2G εξακολουθεί να εξυπηρετεί κρίσιμες επικοινωνιακές ανάγκες, ενώ ορισμένες εταιρείες κινητής, όπως η Telkom, έχουν ήδη διακόψει τις υπηρεσίες 2G λόγω του χαμηλού ποσοστού χρήσης. Παράλληλα, οι κορυφαίοι πάροχοι MTN και Vodacom δίνουν προτεραιότητα στη διακοπή των 3G υπηρεσιών πριν από το 2G, καθώς το 3G καταλαμβάνει μεγαλύτερο εύρος φάσματος.
Η χρήση 2G κινητών στη Νότια Αφρική παραμένει διαδεδομένη, όχι μόνο λόγω κόστους, αλλά και για λόγους ασφαλείας. Σύμφωνα με τον Melithemba Mnguni, γενικό γραμματέα του E-Hailing Partners Council, ένας σημαντικός αριθμός οδηγών ταξί και ride-hailing υπηρεσιών χρησιμοποιούν 2G τηλέφωνα ως εφεδρικές συσκευές, καθώς είναι λιγότερο πιθανό να στοχοποιηθούν από ληστές.
Αντίστοιχα, στην Ινδία, ο μεγαλύτερος πάροχος κινητής τηλεφωνίας, η Reliance Jio, προωθεί 4G συσκευές χαμηλού κόστους για να επιταχύνει τη μετάβαση, χωρίς όμως να υπάρχει σαφές κυβερνητικό χρονοδιάγραμμα για το τέλος του 2G. Ο Osama Manzar, ιδρυτής του Digital Empowerment Foundation, τονίζει ότι, αν η κατάργηση του 2G γίνει χωρίς τις κατάλληλες υποστηρικτικές πολιτικές, υπάρχει κίνδυνος να αυξηθεί το ψηφιακό χάσμα και να αποκλειστούν ακόμη περισσότερο οι χαμηλόμισθοι χρήστες από τις τεχνολογικές εξελίξεις.
Η πτώση της αγοράς των κινητών τηλεφώνων χαμηλής τεχνολογίας είναι επίσης ένδειξη της σταδιακής μετάβασης. Σύμφωνα με την Counterpoint Research, οι πωλήσεις feature phones μειώθηκαν από 374 εκατομμύρια συσκευές το 2019 σε 200 εκατομμύρια το 2024, ενώ στην Ινδία, το 2024, το 73% των 55-60 εκατομμυρίων συσκευών που πωλήθηκαν ήταν ακόμη 2G.
Στο Βιετνάμ, η κυβέρνηση σε συνεργασία με την κρατική Viettel διέθεσε 700.000 δωρεάν 4G feature phones σε χρήστες 2G, ενώ αντίστοιχες κινήσεις έκανε και η Mobifone. Η στρατηγική αυτή είχε αποτέλεσμα, καθώς οι 2G συνδρομητές μειώθηκαν από 18 εκατομμύρια τον Ιανουάριο του 2024 σε μόλις 143.000 τον Νοέμβριο της ίδιας χρονιάς.
Οι τεχνολογικές εξελίξεις ενδέχεται να διαμορφώσουν νέες προσεγγίσεις για τη μετάβαση. Η ταϊβανέζικη εταιρεία CloudMosa ανέπτυξε την τεχνολογία Cloud Phone, που επιτρέπει στα 4G feature phones να έχουν πρόσβαση σε ειδήσεις και να χρησιμοποιούν δημοφιλείς εφαρμογές όπως TikTok, Facebook και YouTube. Το σύστημα εφαρμόστηκε πρώτα στην Ινδία και στη συνέχεια στο Βιετνάμ, ενώ μέχρι τα τέλη του 2024, πάνω από ένα εκατομμύριο συσκευές με αυτήν την τεχνολογία είχαν διατεθεί στην αγορά. Ο στόχος της εταιρείας είναι η επέκταση σε αγορές όπως η Νότια Αφρική, η Κένυα, η Ταϊλάνδη, το Μπανγκλαντές και το Πακιστάν.
Παρά την παγκόσμια στροφή προς τα πιο σύγχρονα δίκτυα, η απόσυρση του 2G δεν είναι μια απλή διαδικασία. Η Jeanette Whyte από τη GSMA επισημαίνει ότι η επιτυχία της μετάβασης εξαρτάται από τη συνεργασία κυβερνήσεων και τηλεπικοινωνιακών εταιρειών, μέσω στοχευμένων δράσεων όπως η ενημέρωση του κοινού, η εκπαίδευση στις ψηφιακές δεξιότητες και η οικονομική στήριξη για την απόκτηση νέων συσκευών. Καθώς ο ανταγωνισμός στην αγορά εντείνεται, η επιτάχυνση της μετάβασης θα κριθεί από το κατά πόσο θα καταφέρει να εξισορροπήσει την ανάγκη για ανάπτυξη των νέων δικτύων με την πρόσβαση των πολιτών στις τεχνολογικές εξελίξεις.
