Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο έδωσε το «πράσινο φως» για το νέο Data Act, το οποίο προβλέπει εναρμονισμένους κανόνες σχετικά με τη δίκαιη πρόσβαση και χρήση δεδομένων.
Ο νόμος υποχρεώνει τους κατασκευαστές και τους παρόχους υπηρεσιών να επιτρέπουν στους χρήστες τους -είτε εταιρείες είτε ιδιώτες- να έχουν πρόσβαση και να επαναχρησιμοποιούν τα δεδομένα που δημιουργούνται από τη χρήση των προϊόντων και των υπηρεσιών τους.
Επιτρέπει, επίσης, στους χρήστες να μοιράζονται αυτά τα δεδομένα με τρίτους – για παράδειγμα, οι ιδιοκτήτες αυτοκινήτων θα μπορούσαν να επιλέξουν στο μέλλον να μοιράζονται ορισμένα δεδομένα από το όχημα τους με έναν μηχανικό ή την ασφαλιστική τους εταιρεία.
Ο νέος νόμος, όπως διευκρινίζει το Συμβούλιο, στοχεύει στη διευκόλυνση της εναλλαγής μεταξύ παρόχων υπηρεσιών επεξεργασίας δεδομένων, θεσπίζει διασφαλίσεις κατά της παράνομης μεταφοράς δεδομένων και προβλέπει την ανάπτυξη προτύπων διαλειτουργικότητας για τα δεδομένα που θα επαναχρησιμοποιούνται.
Ο νόμος «θα δώσει σε ιδιώτες και σε επιχειρήσεις μεγαλύτερο έλεγχο των δεδομένων τους μέσω ενός ενισχυμένου δικαιώματος εύκολης φορητότητας, αντιγραφής ή μεταφοράς, από διάφορες υπηρεσίες, όπου τα δεδομένα παράγονται μέσω έξυπνων αντικειμένων, μηχανών και συσκευών.
Θα ενδυναμώσει τους καταναλωτές και τις εταιρείες. δίνοντάς τους λόγο στο τι μπορούν να κάνουν με τα δεδομένα που δημιουργούνται από τα συνδεδεμένα προϊόντα τους».
Ο κανονισμός θα επιτρέψει στους χρήστες συνδεδεμένων συσκευών, από έξυπνες οικιακές συσκευές έως έξυπνες βιομηχανικές μηχανές, να αποκτήσουν πρόσβαση σε δεδομένα που παράγονται από τη χρήση τους, τα οποία συχνά συλλέγονται αποκλειστικά από κατασκευαστές και παρόχους υπηρεσιών.
Όσον αφορά στα δεδομένα από το IoT, εστιάζει, ειδικότερα, σε εκείνα που συλλέγονται από συνδεδεμένα προϊόντα, αντί στα ίδια τα προϊόντα. Εισάγει τη διάκριση μεταξύ «δεδομένων προϊόντων» και «σχετικών δεδομένων υπηρεσιών», από τα οποία μπορούν να κοινοποιηθούν άμεσα διαθέσιμα δεδομένα.
Διασφαλίζει, επίσης, «επαρκές επίπεδο προστασίας των εμπορικών μυστικών και των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας». Ενώ ενθαρρύνει την ανταλλαγή δεδομένων, στοχεύει στην υποστήριξη της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, παρέχοντας, παράλληλα, εγγυήσεις για εξαιρετικές περιστάσεις και μηχανισμούς επίλυσης διαφορών.
Την ίδια στιγμή, παρέχει τα μέσα στους φορείς του δημόσιου τομέα, την Κομισιόν και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, ώστε να έχουν πρόσβαση και να χρησιμοποιούν δεδομένα που κατέχει ο ιδιωτικός τομέας, που είναι απαραίτητα σε εξαιρετικές περιπτώσεις, ιδίως σε περίπτωση δημόσιας έκτακτης ανάγκης, όπως πλημμύρες και πυρκαγιές.
Ο νέος νόμος αναμένεται πως θα επιτρέψει στους καταναλωτές να μετακινούνται εύκολα από τον έναν πάροχο cloud σε έναν άλλο. Εισάγονται, επίσης, διασφαλίσεις κατά της παράνομης μεταφοράς δεδομένων, όπως και πρότυπα διαλειτουργικότητας για την κοινή χρήση και την επεξεργασία δεδομένων. Τέλος, η προσδοκία είναι ότι θα μπορούσε να κάνει την εξυπηρέτηση μετά την πώληση ορισμένων συσκευών φθηνότερη και πιο αποτελεσματική.
Μετά την επίσημη έγκριση από το Συμβούλιο, ο κανονισμός θα δημοσιευθεί στην επίσημη εφημερίδα της ΕΕ τις επόμενες εβδομάδες και θα τεθεί σε ισχύ την εικοστή ημέρα μετά τη δημοσίευση. Εφαρμόζεται 20 μήνες από την ημερομηνία έναρξης ισχύος του. Ωστόσο, το άρθρο 3, παράγραφος 1, εφαρμόζεται στα συνδεδεμένα προϊόντα και τις σχετικές υπηρεσίες που διατίθενται στην αγορά μετά από 32 μήνες από την ημερομηνία έναρξης ισχύος του κανονισμού.
