Γράφουν ο Ηλίας Αραβαντινός και ο Δημήτρης Μαυράκης
Καθώς οι μελέτες, οι προβλέψεις και τα συνέδρια συνεχώς αυξάνονται, ένα είναι σίγουρο ότι το LTE (Long Term Evolution) είναι ήδη εδώ και τα οφέλη του πολλά στο επίπεδο τόσο των δεδομένων όσο και της φωνής (VoLTE). Η ανάπτυξη των LTE δικτύων πραγματοποιείται με γοργούς ρυθμούς και σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα της Ericsson μέχρι το 2017 το 50% του κόσμου θα απολαμβάνει 4G ταχύτητες (100Mbps). Στο παρόν άρθρο θα περιγραφούν κάποια κεντρικά συμπεράσματα από το LTE World Summit που πραγματοποιήθηκε στη Βαρκελώνη τον προηγούμενο μήνα (22-24/5) με συμμετοχή της Cosmote αλλά και της Intracom Telecom.
Το συνέδριο ξεκίνησε με την εισαγωγική ημέρα την Signaling Day που ήταν επικεντρωμένη στα θέματα σηματοδότησης και τον τρόπο που επιδρούν στα δίκτυα όλων των παρόχων. Δύο ήταν τα καυτά θέματα, σηματοδότηση που δημιουργείται από RAN και Διάμετρος (Diameter). Το Diameter είναι ένα σχετικά νέο θέμα, πρόκειται για ένα AAA πρωτόκολο (Authentication, Authorization and Accounting), που αποτελεί την σύνδεση μεταξύ της εμπορικής πλευράς των παρόχων κινητής (Online Χρέωση) και τη δικτυακή πλευρά ενώ συνδέεται γενικότερα με την εξοικονόμηση κόστους και της απόδοσης του δικτύου. Και τα δύο θέματα είναι κάπως πιο δύσκολο να προβλεφθούν και να μετριαστούν και απαιτούν τη συνεργασία μεταξύ του φορέα υποδομής, παρόχου, και κατασκευαστή κινητών τηλεφώνων για να κατανοηθούν πλήρως. Το Diameter είναι ένα πολύ
σημαντικό κομμάτι του LTE δικτύου και οι πάροχοι προσπαθούν να καταλάβουν γιατί, πως και πότε θα πρέπει να εγκαταστήσουν Diameter εξοπλισμό.
Παράλληλα διεξαγόταν και το Operator Mindshare με στόχο τις καινοτόμες σκέψεις, με πρωταγωνιστές τους παρόχους σε συζητήσεις στρογγυλής τραπέζης. Κάποια θέματα που συζητήθηκαν συμπεριελάμβαναν προδιαγραφές μικρών κελιών, χρήση του WiFi (802.11n) σε LTE δίκτυα, την γρήγορη κατανάλωση της μπαταρίας των smartphones σε LTE δίκτυα, την περίπτωση premium χρέωσης των LΤΕ υπηρεσιών, καθώς και την κατάργηση παλαιότερων τεχνολογιών όπως 2G, που σήμερα η Orange UK έχει περίπου ένα 50% τέτοιων συσκευών ενώ στις ΗΠΑ υπολογίζεται στο 30%.
Οι τρέχουσες προκλήσεις στην ανάπτυξη των LTE δικτύων αρκετές από την διαθεσιμότητα LTE κινητών μέχρι το διαχωρισμό του από 3G ή 3G+ από το 4G ώστε να κατανοηθούν τα οφέλη τόσο σε πελατειακή βάση αλλά και σε τεχνολογική. Όπως δήλωσε και ο κ. Βασίλης Κουλούρης, Head of Engagement Practices, Hub Southeastern Europe Ericsson, «οι καταναλωτές μπορούν να απολαμβάνουν τις πλέον προηγμένες online υπηρεσίες – όπως real-time-web, on-line gaming, social media και video conferencing με άριστη ποιότητα “εν κινήσει”. Από την άλλη πλευρά, οι πάροχοι απολαμβάνουν μοναδικέ
ς παγκόσμιες οικονομίες κλίμακος τόσο σε επίπεδο συσκευών όσο και εξοπλισμού. Βλέπουμε ότι τα περισσότερα δίκτυα που εκσυγχρονίζονται πηγαίνουν προς αυτή την τεχνολογία».
Ποιο είναι όμως το μονοπάτι προετοιμασία ενός LTE δικτύου; Σε τεχνικό επίπεδο θα ξεχώριζαν τα παρακάτω:
- Διάθεση ραδιοφάσματος από την νομοθετική αρχή
- Εξαγορά των τοποθεσιών (sites) όπου θα στηθεί ο εξοπλισμός
- Σχεδιασμός και προϋπολογισμός για το κανάλι επιστροφής (backhaul)
- Τεχνικές δοκιμές
Στο δε εμπορικό επίπεδο το ενδιαφέρον κορυφώνεται:
- Στρατηγική για συσκευές
- Επιμόρφωση καταναλωτή/συνδρομητή
- Επιμόρφωση προσωπικού εξυπηρέτησης
- Προώθηση και μάρκετινγκ υπηρεσιών και πακέτων
Έτσι μετά την προετοιμασία έρχεται η υλοποίηση, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον στην παρουσίαση της Etisalat από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, από το CTIO Marwan Zawaydeh. Η Etisalat έχοντας υλοποιήσει το πρώτο δίκτυο κινητής το 1982, έφτασε το έτος 2011 να υλοποιεί HSPA (42Mbps), Femto cells και LTE δίκτυο στα 800 MHz. Οι προκλήσεις αρκετές, και αναφέρθηκαν στη διαθεσιμότητα και ετοιμότητα εξοπλισμού, στην ενδοκτιριακή κάλυψη, σε handover μεταξύ διαφορετικών συχνοτήτων ακόμα και τεχνολογιών αλλά και στην στρατηγική για την υλοποίηση του VoLTE δικτύου. Μια από τις ενδιαφέρουσες δράσεις είναι το “intelligent learning” και η διασύνδεση των σχολείων με χρήση κατάλληλων tablets στο 4G δίκτυο.
Αρκετό ενδιαφέρον απέσπασε και το σύννεφο (cloud) και οι σχετικές υπηρεσίες που μπορεί να στηρίξει άμεσα τους παρόχους κινητής, και όπως αναφέρθηκε από το CTO της DT είναι άμεσα συνδεδεμένο με ένα επιτυχημένο LTE επιχειρηματικό μοντέλο. Η εκτενής παρουσία των smartphones και ιδιαίτερα το iCloud αυξάνει συνεχώς τα δεδομένα διακίνησης του δικτύου. Ένα από τα διλλήματα των προαναφερομένων παρόχων σήμερα είναι η συγκέντρωση πολύ υψηλής κίνησης κυρίως σε αστικές περιοχές ασκώντας οριακές πιέσεις στη χωρητικότητα των macrocells. Έτσι η λύση θα μπορούσε να είναι τα μικρά κελιά (small cells) σε συνδυασμό με cloud αρχιτεκτονική που θα μπορούσαν να επεκτείνουν την χωρητικότητα του δικτύου.
Δεν έλειψαν και τα παράπονα, αφού ο CTO της Orange Spain, Eduardo Duato, παραδέχθηκε ότι οι πάροχοι της χώρας του δυσκολεύονται αρκετά στην ανάπτυξη του LTE δικτύου, πρότεινε στον υπουργό τηλεπικοινωνιών να διευκολύνει τις καταστάσεις απελευθερώνοντας περισσότερο φάσμα και βοηθώντας στην προώθηση της κοινής εκμετάλλευσης των sites.
Αρκετά αισθητή και η συμμετοχή της Cosmote με παρουσίαση της LTE δοκιμής του 2011 με προμηθευτή την Huawei, που απεδείχθη ιδιαίτερα επιτυχημένη για κάλυψη μεγάλων αποστάσεων με LTE σε βουνά και νησιά, με βέλτιστη επιλογή την 1.8 GHz, επισημαίνοντας ότι η τεχνολογία είναι έτοιμη για εμπορική διάθεση. Έτσι με την κατάλληλη προετοιμασία και επιλογές θα μπορούσαμε να βιώσουμε πολύ σύντομα την εμπειρία ενός LTE δικτύου και στην Ελλάδα, εν αναμονή λοιπόν.
