Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιβάλλει δωδεκάμηνη αναστολή στην υιοθέτηση εθνικών νομοσχεδίων που περιορίζουν την πρόσβαση ανηλίκων στα social media και επικαλύπτονται με τους υπό διαμόρφωση ευρωπαϊκούς κανόνες. Στόχος των Βρυξελλών είναι να προηγηθεί η οριστικοποίηση του Kids Act, της πρότασης για ενιαίες ρυθμίσεις σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η Αυστρία, η πρώτη χώρα που έλαβε σχετική εντολή, αντέδρασε έντονα. Σε δηλώσεις τους, κυβερνητικά στελέχη κατηγόρησαν την Κομισιόν ότι εμποδίζει τις εθνικές πρωτοβουλίες προτού παρουσιάσει μια ολοκληρωμένη ευρωπαϊκή λύση.
Ποια νομοσχέδια αφορά η απόφαση
Ο εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Thomas Regnier, ανακοίνωσε στις 29 Οκτωβρίου ότι η απόφαση καλύπτει κάθε σχέδιο εθνικού νόμου που επικαλύπτεται με τους μελλοντικούς εναρμονισμένους κανόνες. Υποστήριξε ότι ένα ευρωπαϊκό πρόβλημα απαιτεί κοινή ευρωπαϊκή απάντηση και ζήτησε να δοθεί προτεραιότητα στις διαπραγματεύσεις για το Kids Act.
Η Επιτροπή και οι εθνικές κυβερνήσεις αναζητούν τον τελευταίο χρόνο ηλικιακούς περιορισμούς για τα social media, επικαλούμενες κινδύνους για την ψυχική υγεία των νέων. Ωστόσο, οι εθνικές προσεγγίσεις και τα προτεινόμενα ηλικιακά όρια διαφέρουν, ακόμη και μετά την κατάθεση της ευρωπαϊκής πρότασης τον Σεπτέμβριο.
Το Kids Act προβλέπει απαγόρευση πρόσβασης στα social media για παιδιά κάτω των 13 ετών στις περισσότερες περιπτώσεις και αυστηρούς περιορισμούς για εφήβους κάτω των 15 ετών. Θέτει επίσης απαιτήσεις για ασφάλεια ήδη από τον σχεδιασμό των πλατφορμών, καλύπτοντας και τα βιντεοπαιχνίδια και τους ψηφιακούς συντρόφους τεχνητής νοημοσύνης.
Η αντίδραση της Αυστρίας
Η Βιέννη είχε ζητήσει από την Επιτροπή τον Ιούλιο να ελέγξει τη συμβατότητα του δικού της νομοσχεδίου με το δίκαιο της ΕΕ. Το σχέδιο προβλέπει απαγόρευση πρόσβασης για παιδιά κάτω των 14 ετών. Όταν έληξε στις 29 Οκτωβρίου η προθεσμία απάντησης, η Κομισιόν ενημέρωσε την αυστριακή κυβέρνηση ότι πρέπει να αναστείλει την υιοθέτησή του για έναν χρόνο, όπως εξήγησε ο Regnier.
«Είναι απαράδεκτο οι Βρυξέλλες να εμποδίζουν τα κράτη-μέλη να θεσπίζουν εθνικούς νόμους χωρίς να παρουσιάζουν μια ολοκληρωμένη δική τους ευρωπαϊκή λύση», δήλωσε στο POLITICO ο υφυπουργός της Αυστρίας Alexander Pröll. Την αντίθεσή του στην καθυστέρηση εξέφρασε στο ίδιο μέσο και ο αντικαγκελάριος και υπουργός αρμόδιος για θέματα Μέσων Ενημέρωσης, Andreas Babler.
Ο Babler ξεκαθάρισε ότι η Αυστρία θα προχωρήσει τη νομοθετική διαδικασία σε εθνικό επίπεδο κατά τη διάρκεια της αναστολής. Επιδίωξη της κυβέρνησης είναι η απαγόρευση να μπορεί να εφαρμοστεί αμέσως μετά τη λήξη της περιόδου αναμονής.
Η ελληνική περίπτωση και οι διαπραγματεύσεις
Η Ελλάδα και η Δανία συγκαταλέγονται στις χώρες που έχουν δηλώσει ότι θέλουν να προχωρήσουν χωρίς να περιμένουν τη διαπραγμάτευση και την εφαρμογή του ευρωπαϊκού νόμου. Η Ελλάδα έχει ήδη ψηφίσει δικό της νόμο για παιδιά κάτω των 15 ετών και, κατά την εκτίμηση του POLITICO, πιθανότατα θα μπορέσει να τον διατηρήσει, επειδή η σχετική διαδικασία προηγήθηκε της ευρωπαϊκής πρότασης.
Ο Regnier απέφυγε να σχολιάσει συγκεκριμένες χώρες πέραν της Αυστρίας. Αναγνώρισε, πάντως, ότι υπάρχουν διαφοροποιήσεις που συνδέονται με τον χρόνο κατά τον οποίο η Αθήνα υπέβαλε τον νόμο της στην Επιτροπή για έλεγχο συμβατότητας με τους ευρωπαϊκούς κανόνες.
Η αντίδραση των υπόλοιπων κυβερνήσεων στην εντολή αναστολής παραμένει αδιευκρίνιστη. Για να μπορέσει να εφαρμοστεί το Kids Act, οι εθνικές κυβερνήσεις πρέπει να συμφωνήσουν στις λεπτομέρειές του μέσα από διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Επιτροπή.
