Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμό για την κοινή αξιολόγηση της βιωσιμότητας των κέντρων δεδομένων στην ΕΕ. Ο κανονισμός προβλέπει δημόσιες ηλεκτρονικές ετικέτες, με κατηγορίες για την αποδοτικότητα στη χρήση ενέργειας και νερού. Πριν τεθεί σε ισχύ, υπόκειται στον έλεγχο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, τα οποία μπορούν να διατυπώσουν αντιρρήσεις κατά τη δίμηνη περίοδο ελέγχου.
Η πρώτη ετικέτα προβλέπεται να εκδοθεί έως τις 15 Αυγούστου 2027 για κάθε κέντρο που έχει υποβάλει τα απαιτούμενα στοιχεία στην ευρωπαϊκή βάση δεδομένων. Η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας των κέντρων δεδομένων στην ΕΕ, σύμφωνα με στοιχεία του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας που επικαλείται η Επιτροπή, αναμένεται να αυξηθεί από 68 TWh το 2024 σε 114 TWh το 2030. Η εκτιμώμενη κατανάλωση για το 2030 αντιστοιχεί στο 3,2% της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας στην Ένωση. Η δυναμικότητα των κέντρων δεδομένων στην ΕΕ προβλέπεται να φτάσει τα 28 GW έως το 2030, από 12 GW το 2025.
Τι θα δείχνει η ετικέτα
Η αξιολόγηση θα βασίζεται σε πληροφορίες και δείκτες που υποβάλλουν οι φορείς εκμετάλλευσης στην ευρωπαϊκή βάση δεδομένων, η οποία λειτουργεί από τον Σεπτέμβριο του 2024. Ο κανονισμός προβλέπει κατηγορίες για τον δείκτη ενεργειακής αποδοτικότητας PUE και τον δείκτη αποδοτικότητας στη χρήση νερού WUE. Η Επιτροπή επιλέγει έτσι να χρησιμοποιήσει στοιχεία που ήδη συγκεντρώνονται, με στόχο να μπορούν να συγκρίνονται κέντρα δεδομένων με παρόμοια χαρακτηριστικά ή στην ίδια περιοχή.
Οι ετικέτες θα παράγονται αυτόματα κάθε χρόνο από τη βάση δεδομένων και θα διατίθενται δημόσια σε ηλεκτρονική μορφή, σε όλες τις επίσημες γλώσσες της ΕΕ. Κάθε ετικέτα θα περιλαμβάνει κωδικό QR που οδηγεί στη δημόσια καταχώρισή της. Οι φορείς εκμετάλλευσης θα οφείλουν να την παρέχουν σε όποιο φυσικό ή νομικό πρόσωπο τη ζητήσει, είτε μέσω δικού τους ιστότοπου ελεύθερης πρόσβασης είτε παραπέμποντας στην ευρωπαϊκή βάση.
Όπως γίνεται γνωστό, οι φορείς εκμετάλλευσης θα δηλώνουν επίσης πώς σχετίζεται η χρήση νερού με την υδατική πίεση στην περιοχή τους και αν μπορούν να προσφέρουν υπηρεσίες στο τοπικό ενεργειακό σύστημα, για παράδειγμα μέσω της επαναχρησιμοποίησης απορριπτόμενης θερμότητας. Το νέο σύστημα αξιολόγησης δεν προβλέπει τη δημοσιοποίηση της συνολικής ηλεκτρικής κατανάλωσης κάθε κέντρου.
Η ετήσια ετικέτα θα ισχύει από τις 15 Αυγούστου μέχρι τις 15 Αυγούστου του επόμενου έτους. Αν κράτος μέλος δεν επιβεβαιώσει έως τις 15 Αυγούστου ότι ολοκληρώθηκε η υποβολή στοιχείων, η προηγούμενη ετικέτα μπορεί να παραταθεί έως την έκδοση νέας, το αργότερο μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου του ίδιου έτους.
Υποβολή στοιχείων και όρια του συστήματος
Η υποχρέωση αφορά κέντρα δεδομένων με εγκατεστημένη ισχύ εξοπλισμού πληροφορικής 500 kW και άνω. Για τα μικρότερα κέντρα, η συμμετοχή στο σύστημα αξιολόγησης είναι εθελοντική. Μπορούν επίσης να συμμετέχουν εθελοντικά εγκαταστάσεις που δεν έχουν ακόμη αρχίσει να λειτουργούν, υποβάλλοντας τους δείκτες που σχεδιάζεται ή αναμένεται να επιτύχουν ύστερα από δύο ημερολογιακά έτη λειτουργίας. Από το πρώτο έτος λειτουργίας τους θα πρέπει να υποβάλλουν πραγματικά στοιχεία. Κέντρα που εξυπηρετούν αποκλειστικά την άμυνα και την πολιτική προστασία κράτους μέλους απαλλάσσονται από την υποβολή των συγκεκριμένων πληροφοριών στην ευρωπαϊκή βάση.
Τα στοιχεία για κάθε μεμονωμένο κέντρο που καταχωρίζονται στη βάση θα αντιμετωπίζονται ως εμπιστευτικά, με εξαίρεση όσα εμφανίζονται στην ετικέτα και στη μορφή που δημοσιεύονται εκεί. Η ρύθμιση αποσκοπεί στη διαφάνεια της αξιολόγησης, με προστασία εμπορικών πληροφοριών. Προβλέπει αξιόπιστες και αναπαραγώγιμες μεθόδους μέτρησης και υπολογισμού, ενώ δίνει στα κράτη μέλη χρόνο να ελέγχουν τις υποβολές πριν από την έκδοση των ετικετών.
Η ετικέτα αξιολογεί δείκτες βιωσιμότητας, χωρίς να θέτει όρια στην κατανάλωση ενέργειας ή νερού. Η Επιτροπή αναφέρει ότι η ανάπτυξη του κλάδου μπορεί να επιβαρύνει τα ηλεκτρικά δίκτυα και τους υδάτινους πόρους και να αυξήσει τις εκπομπές άνθρακα. Το συνοδευτικό κείμενο συνδέει την αύξηση της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας και με την ταχεία υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης.
Τα επόμενα βήματα
Η ΕΕ επεξεργάζεται χωριστά υποχρεωτικά ελάχιστα πρότυπα ενεργειακής και υδατικής αποδοτικότητας για τα κέντρα δεδομένων. Ο κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός προβλέπει επανεξέταση έως τις 31 Δεκεμβρίου 2028 και ανά τριετία στη συνέχεια. Στην επανεξέταση μπορούν να εξεταστούν, μεταξύ άλλων, πρόσθετοι δείκτες, αλλαγές στις κλίμακες αξιολόγησης και ενδεχόμενη πιστοποίηση ή επαλήθευση των δηλωμένων δεδομένων. Εφόσον ολοκληρωθεί χωρίς αντιρρήσεις ο έλεγχος από το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, ο κανονισμός θα τεθεί σε ισχύ την εικοστή ημέρα μετά τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ.
