Η επενδυτική δραστηριότητα των venture capital σε ευρωπαϊκές startups ξεπέρασε τα 52 δισεκατομμύρια δολάρια το περασμένο έτος, αντανακλώντας τη μακροπρόθεσμη αναπτυξιακή πορεία της αγοράς και τη σταδιακή σταθεροποίησή της μετά τις ακραίες κορυφώσεις της περιόδου 2021-2022 (που προκλήθηκαν κυρίως από την πανδημία του COVID-19) και την αντίστοιχη πτώση του 2023.
Παρά τις πολιτικές και ρυθμιστικές αναταραχές που έχουν σημειωθεί το 2024, η «δεξαμενή» ταλέντου των ευρωπαϊκών startups συνεχίζει να αυξάνεται, ακόμη και αν οι ελλείψεις χρηματοδότησης έγιναν αισθητές το προηγούμενο έτος, σύμφωνα με την έκθεση «Deal Flow» της διεθνούς νομικής εταιρείας Orrick, η οποία καλύπτει το 2024.
Μια ανάλυση περισσότερων από 375 επενδύσεων επιχειρηματικών κεφαλαίων και κεφαλαίων ανάπτυξης στην Ευρώπη το προηγούμενο έτος αποκαλύπτει ορισμένα βασικά συμπεράσματα. Συγκριτικά με τα προηγούμενα έτη, η αγορά των νεοφυών επιχειρήσεων στην Ευρώπη σταθεροποιήθηκε, με μια ήπια αναπροσαρμογή των επενδυτικών όρων σε σχέση με τις ακραίες διακυμάνσεις που παρατηρήθηκαν κατά τη διάρκεια της υπερβολικής αισιοδοξίας της πανδημίας και της επιβράδυνσης που ακολούθησε.
Παράλληλα, σημειώθηκε ευρύτερη υιοθέτηση των νέων τυποποιημένων νομικών εγγράφων της British Venture Capital Association στις ευρωπαϊκές συμφωνίες, τα οποία είναι πιο ευθυγραμμισμένα με τις πρακτικές των Ηνωμένων Πολιτειών. Καθώς αυτό το ανεπίσημο πρότυπο καθιερώνεται, η τάση αυτή αναμένεται να επιταχύνει τις μελλοντικές συμφωνίες, διευκολύνοντας τη σύναψή τους, καθώς όλα τα εμπλεκόμενα μέρη είναι εξοικειωμένα με τη δομή.
Οι ευρωπαϊκές εταιρείες έδειξαν, επίσης, να επεκτείνουν τα διαθέσιμα προγράμματα διάθεσης μετοχών προς εργαζομένους, με πάνω από το 70% των χρηματοδοτήσεων μέσω μετοχών να περιλαμβάνουν ενίσχυση αυτών των προγραμμάτων. Το γεγονός αυτό αναδεικνύει την ενίσχυση της ευρωπαϊκής δεξαμενής ταλέντων και τη μεγαλύτερη εστίαση στην ανάπτυξη των επιχειρήσεων, αντί της πρόωρης πώλησής τους.
Υπήρξαν, επίσης, ενδείξεις βελτίωσης στον όγκο και το μέγεθος των συμφωνιών, με το μέσο μέγεθος των συμφωνιών στις οποίες συμμετείχε η Orrick από την πλευρά των επενδυτών να αυξάνεται κατά 66%, ενώ οι συμφωνίες που ξεκίνησαν με πρωτοβουλία startups παρουσίασαν μικρή πτώση, αν και εξακολουθούν να αποτελούν την πλειονότητα των συναλλαγών.
Ωστόσο, η έκθεση επισημαίνει ότι η Ευρώπη εξακολουθεί να αντιμετωπίζει περιορισμούς όσον αφορά τον αριθμό και το μέγεθος των χρηματοδοτικών γύρων για εταιρείες σε στάδιο ανάπτυξης. Ενώ υπάρχει επαρκής πρόσβαση σε πρώιμη χρηματοδότηση, η πρόσβαση σε μεταγενέστερους γύρους και κεφάλαια ανάπτυξης είναι πιο περιορισμένη.
Οι συναλλαγές που βασίζονται σε μετοχική χρηματοδότηση ήταν ισχυρότερες από εκείνες που βασίζονται σε δανεισμό, με τις εταιρείες να προτιμούν επεκτάσεις γύρων χρηματοδότησης. Οι δύο πιο συνηθισμένοι τύποι μετοχικής χρηματοδότησης που εμφανίστηκαν ήταν οι Προκαταβολικές Συμφωνίες Συνδρομής (Advanced Subscription Agreement – ASA) και οι Απλές Συμφωνίες για Μελλοντικές Μετοχές (Simple Agreement for Future Equity – SAFE).
Περίπου το 30% των χρηματοδοτήσεων αφορούσε είτε αποκλειστικά δευτερογενή χρηματοδότηση, είτε γύρους που περιλάμβαναν ένα δευτερογενές στοιχείο. Οι ιδρυτές είχαν την τάση να προσφεύγουν σε δευτερογενείς συναλλαγές νωρίτερα στον κύκλο χρηματοδότησης, με κάποιες να λαμβάνουν χώρα ήδη από τον πρώτο γύρο (Series A).
Οι startups που βασίζονται σε κάποιο μοντέλο επιχειρηματικής δραστηριότητας τύπου SaaS ή πλατφόρμας αντιπροσώπευαν το 21% των χρηματοδοτήσεων, οι εταιρείες deep tech αυξήθηκαν στο 23%, οι συμφωνίες που περιλάμβαναν στοιχεία τεχνητής νοημοσύνης και μηχανικής μάθησης (AI & ML) διατήρησαν μερίδιο 33%, ενώ οι χρηματοοικονομικές τεχνολογίες (fintech) αυξήθηκαν στο 16% των ευρωπαϊκών συμφωνιών.
