Στο σύγχρονο, ραγδαία μεταβαλλόμενο περιβάλλον της δημόσιας υγείας, οι εθνικοί ρυθμιστικοί φορείς καλούνται να εγκαταλείψουν τις παραδοσιακές γραφειοκρατικές δομές και να μετεξελιχθούν σε στρατηγικούς πυλώνες καινοτομίας και ασφάλειας. Η ικανότητα προσαρμογής στα νέα ψηφιακά δεδομένα και η ταχύτητα λήψης αποφάσεων καθορίζουν πλέον την εθνική ανταγωνιστικότητα και την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών προς τον πολίτη. Στο νέο επεισόδιο των SmartTalks, ο Σπύρος Σαπουνάς, Πρόεδρος ΔΣ στον Εθνικό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΟΦ), αναλύει το ολιστικό σχέδιο αναδιάρθρωσης του Οργανισμού, το οποίο εστιάζει στην ψηφιοποίηση, την εξωστρέφεια και την επιχειρησιακή βιωσιμότητα. Σύμφωνα με τον ίδιο, ο τελικός στόχος είναι η δημιουργία ενός σύγχρονου, αποδοτικού μοντέλου διοίκησης που θα εγγυάται τη δημόσια υγεία και θα προσελκύει επενδύσεις.
Βασικός άξονας της στρατηγικής του ΕΟΦ είναι ο πλήρης ψηφιακός μετασχηματισμός, με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης, ο οποίος στοχεύει στην ενοποίηση των κατακερματισμένων βάσεων δεδομένων. Ο κ. Σαπουνάς εξηγεί πως προτεραιότητα αποτελεί η δημιουργία ενός ενιαίου ψηφιακού portal, το οποίο θα λειτουργεί ως «One Stop Shop» για όλους τους εμπλεκόμενους, από τη φαρμακοβιομηχανία έως τους πολίτες. Μέσω αυτού, θα εξασφαλίζεται η ομοιογένεια και η επεξεργασιμότητα δεδομένων, επιτρέποντας μελλοντικά τη χρήση εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) για την εξαγωγή κρίσιμων συμπερασμάτων και τη βελτιστοποίηση των διοικητικών διαδικασιών.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην αγορά των κλινικών μελετών, όπου η Ελλάδα καλείται να καλύψει το χαμένο έδαφος έναντι του διεθνούς ανταγωνισμού, στοχεύοντας σε μια θεαματική αύξηση του μεριδίου της. Όπως επισημαίνει ο Πρόεδρος του ΕΟΦ, η ενεργοποίηση του Εθνικού Μητρώου Κλινικών Δοκιμών και η διασύνδεσή του με το κεντρικό ευρωπαϊκό σύστημα (CTIS) αποτελούν μονόδρομο για την προσέλκυση επενδύσεων. Παράλληλα, υπογραμμίζει την ανάγκη μείωσης της γραφειοκρατίας και των χρόνων απόκρισης, ώστε να διευκολυνθεί η είσοδος ασθενών στις μελέτες (recruiting) και να ανακοπεί η τάση φυγής κεφαλαίων προς τις ΗΠΑ και την Ασία.
Αναφορικά με την πρόσβαση σε καινοτόμες θεραπείες, αναδεικνύεται η πρόκληση της εξισορρόπησης μεταξύ της υψηλής φαρμακευτικής δαπάνης και των δημοσιονομικών δυνατοτήτων της χώρας. Ο κ. Σαπουνάς αναλύει τη στρατηγική της «χρυσής τομής», όπου η αυστηρή αξιολόγηση της ποιότητας και της αποτελεσματικότητας συνδυάζεται με μηχανισμούς ταχείας πρόσβασης, όπως το σύστημα Ηλεκτρονικής Προέγκρισης. Μέσω αυτού του εργαλείου, διασφαλίζεται η χορήγηση θεραπειών πριν την επίσημη αποζημίωση, αποδεικνύοντας πως η δημοσιονομική βιωσιμότητα μπορεί να συμβαδίσει με την κάλυψη των αναγκών των ασθενών, ακόμη και σε δύσκολες οικονομικές συνθήκες.
Στο κρίσιμο μέτωπο της επάρκειας φαρμάκων, ο Οργανισμός θωρακίζεται μέσω προηγμένων συστημάτων ιχνηλασιμότητας που επιτρέπουν την έγκαιρη πρόγνωση και αντιμετώπιση των ελλείψεων. Σύμφωνα με την ανάλυσή του, εργαλεία που παρακολουθούν σε πραγματικό χρόνο εκατοντάδες κωδικούς, και η μελλοντική διασύνδεση με τον NMVO, προσφέρουν πλήρη εικόνα της αγοράς. Ο ίδιος τονίζει πως η δυνατότητα αυτή επιτρέπει την άμεση λήψη διορθωτικών μέτρων, όπως έκτακτες εισαγωγές ή διαπραγματεύσεις, ενισχύοντας την επιχειρησιακή ετοιμότητα έναντι των παγκόσμιων προβλημάτων στην εφοδιαστική αλυσίδα.
Σημαντικό πυλώνα της στρατηγικής αποτελεί και η οικοδόμηση μιας νέας σχέσης εμπιστοσύνης με την κοινωνία, με αιχμή του δόρατος την καταπολέμηση της παραπληροφόρησης και την ορθολογική χρήση των φαρμάκων. Ο Πρόεδρος του ΕΟΦ περιγράφει τις συνέργειες με τον ΕΟΔΥ για την αντιμετώπιση των fake news και την προώθηση της «εγγραμματοσύνης υγείας». Επιπλέον, υπογραμμίζει τη σημασία της ψηφιακής Κίτρινης και Λευκής Κάρτας για τη φαρμακοεπαγρύπνηση, καθώς και την ανάγκη εκπαίδευσης γιατρών και πολιτών στη λελογισμένη χρήση αντιβιοτικών, στο πλαίσιο της ολιστικής προσέγγισης One Health.
Κλείνοντας, ο κ. Σαπουνάς θέτει ως μετρήσιμο κριτήριο επιτυχίας της θητείας του τη θεσμική και λειτουργική ωρίμανση του Οργανισμού μέσω συγκεκριμένων δεικτών απόδοσης (KPIs). Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά, το όραμα για την επόμενη ημέρα περιλαμβάνει την προτυποποίηση διαδικασιών, την πλήρη ανάπτυξη των πληροφοριακών συστημάτων και την ενίσχυση της στελέχωσης. Κατά την κρίση του, η επικαιροποίηση του νομοθετικού πλαισίου μέσω νέων Υπουργικών Αποφάσεων (ΚΥΑ) είναι απαραίτητη για να μετεξελιχθεί ο ΕΟΦ σε έναν σύγχρονο οργανισμό, φιλικό προς τον πολίτη και τη βιομηχανία
