Τα smartphones έχουν κατακλύσει τον κόσµο και οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν και από ένα (αν όχι περισσότερα) στις τσέπες τους. Τα κινητά τηλέφωνα έχουν εξελιχθεί σε «πύλες» προς τον κόσµο, ενσωµατώνοντας ένα «µωσαϊκό» από τις προσωπικές µας εµπειρίες, τις συνοµιλίες µε αγαπηµένα (και µη) πρόσωπα, τα φωτογραφικά στιγµιότυπα από διάφορες (καλές και κακές) στιγµές και τα ίχνη των ψηφιακών µας αποτυπωµάτων. Ωστόσο, πίσω και πάνω από όλα αυτά βρίσκεται µια «σκιά», που σχετίζεται µε το ενδεχόµενο παραβίασης της ιδιωτικότητας και της προσωπικής µας ζωής.
Πριν από µερικές εβδοµάδες, αποκαλύφθηκε πως µια σειρά κυβερνήσεων -που δεν έγιναν γνωστές- παρακολουθούν τους χρήστες smartphone µέσω των push ειδοποιήσεων από τα διάφορα apps. Επί της ουσίας, οι δύο µεγάλες εταιρείες που αναπτύσσουν mobile OS, Google και Apple, επιβεβαίωσαν το θέµα, µε τη δεύτερη να αναφέρει πως η δηµοσιοποίηση του της έδωσε το «πάτηµα» που χρειάζονταν για να µοιραστεί περισσότερες λεπτοµέρειες µε το κοινό, σχετικά µε τον τρόπο κατά τον οποίο οι κυβερνήσεις παρακολουθούν τις push ειδοποιήσεις. «Σε αυτήν την περίπτωση, η (αµερικανική) οµοσπονδιακή κυβέρνηση µας απαγόρευσε να κοινοποιήσουµε οποιαδήποτε πληροφορία», ανέφερε η εταιρεία.
Όλο αυτό το ζήτηµα ήρθε στην επιφάνεια µέσω µιας επιστολής του Γερουσιαστή Ron Wyden, που στάλθηκε προς το αµερικανικό Υπουργείο Δικαιοσύνης. Οι ανησυχίες του Wyden, σχετικά µε άγνωστες κυβερνήσεις που ενδέχεται να κατασκοπεύουν χρήστες smartphone µέσω ειδοποιήσεων εφαρµογών, δεν είναι η πλοκή ενός δυστοπικού µυθιστορήµατος. Είναι µια ακόµη ειδοποίηση, ένα «reality check», πίσω σε µια πραγµατικότητα όπου οι συσκευές µας βρίσκονται υπό σιωπηλή «πολιορκία». Είναι µια ισχυρή υπενθύµιση ότι, ενώ µπορεί να αισθανόµαστε ασφάλεια µέσα στον ψηφιακό µας κόσµο, τα τειχία αυτού του σύµπαντος µπορεί, στην πραγµατικότητα, να είναι ηµιδιαφανή.
Φυσικά, αυτό το κείµενο δεν αποτελεί ούτε µια έκκληση να πετάξουµε τα κινητά µας τηλέφωνα (διαφορετικά θα διαβάζατε λάθος περιοδικό), ούτε µια τεχνοφοβική αναφορά σε σχέση µε τους κινδύνους της τεχνολογίας, ούτε µια «κατηγορία» προς κάθε εταιρεία που δραστηριοποιείται γύρω από την αγορά της κινητής τηλεφωνίας. Αντιθέτως, είναι µια υπενθύµιση ότι, ενώ η τεχνολογία προχωρά µε γοργούς ρυθµούς και κάνει σηµαντικά άλµατα, η επαγρύπνηση µας πρέπει να ακολουθεί τον επιταχυνόµενο ρυθµό ανάπτυξης της. Έχει να κάνει µε το να είσαι συνειδητοποιηµένος χωρίς να αγχώνεσαι, να είσαι προσεκτικός χωρίς να σε κατατρώει ο φόβος.
Με άλλα λόγια, υπογραµµίζουµε τη λέξη «προσοχή» που θα πρέπει να υπάρχει σε κάθε «guidebook» και αναφορά γύρω από τον ψηφιακό κόσµο. Ως χρήστες, δεν είµαστε ανίσχυροι. Έχουµε τη δυνατότητα και την ευκαιρία να εξετάζουµε εξονυχιστικά τις άδειες που χορηγούµε και να αµφισβητούµε την αναγκαιότητα κάθε εφαρµογής που ζητά µια µατιά -ή µια µόνιµη πρόσβαση- στον ιδιωτικό µας κόσµο. Πρόκειται για την αναζήτηση µιας ισορροπίας και την επίτευξη της, ώστε να απολαύσουµε τα οφέλη της συνδεσιµότητας δίχως να επιτρέπουµε στα δεδοµένα µας να φτάνουν στα χέρια τρίτων χωρίς την άδεια µας – και να γίνονται προϊόντα εκµετάλλευσης κάποιας άγνωστης στρατηγικής.
Αλλά ας είµαστε ξεκάθαροι: η ευθύνη για την προστασία της ψηφιακής µας ζωής δεν βαρύνει -και δεν πρέπει να βαρύνει- αποκλειστικά και µόνο τον απλό χρήστη. Υπάρχει ανάγκη για ένα στιβαρό σύνολο κανονισµών, παγκοσµίως, όπου δεν υπάρχει. Για ένα πλαίσιο που προστατεύει τα δεδοµένα µας ενάντια στην εκµετάλλευση. Αυτό σηµαίνει συγκεκριµένους νόµους προστασίας των δεδοµένων, διαφανείς πρακτικές για τις τεχνολογικές εταιρείες και χαρακτηριστικά ασφαλείας που δεν απαιτούν… διδακτορικό για να τα καταλάβεις.
Ο τεχνολογικός τοµέας πρέπει να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων -όπου δεν το κάνει- ενισχύοντας συνεχώς την προστασία της ιδιωτικής ζωής µε καινοτοµία και ακεραιότητα. Η κρυπτογράφηση δεν πρέπει να αποτελεί πολυτέλεια, αλλά να είναι τόσο συνηθισµένη όσο και οι συσκευές που χρησιµοποιούµε. Η ανωνυµοποίηση δεδοµένων, οι ελάχιστες περίοδοι διατήρησης τους και οι φιλικοί προς τον χρήστη έλεγχοι ασφαλείας, θα πρέπει να αποτελούν πρότυπο και όχι µια εξαίρεση που µόνο λίγοι µπορούν να αντέξουν (οικονοµικά και όχι µόνο).
Στην ουσία, το απόρρητο στην εποχή των smartphone δεν έχει να κάνει µε τη διαφύλαξη µυστικών, αλλά µε τη διατήρηση της ουσίας αυτού που είµαστε, των επιλογών µας, των συνοµιλιών µας, των επαφών µας, των δεδοµένων µας. Κάθε πλευρά που δραστηριοποιείται επί του συγκεκριµένου τοµέα θα πρέπει να υποστηρίζει την ανάπτυξη ενός οικοσυστήµατος όπου η κινητή ενδυναµώνει τη ζωή µας. Ο διάλογος γύρω από αυτά τα θέµατα θα πρέπει να είναι συνεχής, οι εταιρείες να επενδύουν ασταµάτητα και το ρυθµιστικό πλαίσιο να ανανεώνεται συνεχώς, ακολουθώντας την ταχύτητα της τεχνολογίας.
Το editorial δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Κινητή Τηλεφωνία & Τηλεπικοινωνίες.
