Η επιλογή του καταλληλότερου στελέχους για μία ηγετική θέση είναι μαζί πρόκληση και ευκαιρία για έναν οργανισμό. Οι στατιστικές δείχνουν ότι τον πρώτο ενάμιση χρόνο το 30% με 70% των ηγετών αποτυγχάνουν να έχουν τον αναμενόμενο αντίκτυπο, με επώδυνες συνέπειες για τα αποτελέσματα των επιχειρήσεων, τη δέσμευση και την απόδοση των εργαζομένων τους. Πώς λοιπόν δημιουργούμε πρακτικές που διασφαλίζουν την επιλογή του καταλληλότερου υποψηφίου, ελαχιστοποιώντας τον παράγοντα τύχη;
Είτε πρόκειται για προαγωγή είτε για πρόσληψη, οι οργανισμοί μπορούν να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά την πρόκληση της επιλογής υψηλόβαθμων στελεχών με την υιοθέτηση και την εφαρμογή συγκεκριμένων πολιτικών, διαδικασιών και κριτηρίων. Ποια είναι όμως αυτά; Ας τα δούμε αναλυτικά:
Αποτελεσματικότητα vs Ικανοτήτων
Αν και οι ικανότητες είναι ίσως το προφανές κριτήριο στη διαδικασία επιλογής ηγετικών στελεχών, κάποιοι thought leaders πιστεύουν ότι οι οργανισμοί θα πρέπει να προκρίνουν την αποτελεσματικότητα των υποψηφίων σε σχέση με το τί αναμένεται από αυτούς. Άτομα με διαφορετικές δεξιότητες και ηγετικό προφίλ μπορούν να φέρουν με διαφορετικό τρόπο εξίσου επιτυχημένα αποτελέσματα, επομένως οι οργανισμοί χρειάζεται να αξιολογούν τους υποψηφίους βάσει της συνολικής τους εικόνας και όχι του αθροίσματος των ικανοτήτων τους.
Μάλιστα ο ομότιμος καθηγητής Οργάνωσης και Διοίκησης του University of Southern California, Morgan McCall, ξεχωρίζει πέντε κριτήρια αξιολόγησης ενός επιτυχημένου ηγετικού στελέχους:
- Καθορίζει με σαφήνεια το όραμά του, τις επιδιώξεις του και τα επικοινωνεί στις διαφορετικές ομάδες
- Εξασφαλίζει τη συμμετοχή των ανθρώπων στο όραμά του
- Διαθέτει ηγετικό προφίλ, έχει την ικανότητα και την απαραίτητη αυτοπεποίθηση να αντιμετωπίζει αποτελεσματικά τις πιέσεις και τις αμφιβολίες που ενέχει ο ρόλος ενός υψηλόβαθμου στελέχους
- Ακολουθεί και ο ίδιος τις αξίες που πρεσβεύει
- Συνεχίζει να μαθαίνει και εξασφαλίζει το ίδιο και για τους ανθρώπους της ομάδας του.
Κάθε οργανισμός θα πρέπει να ορίζει τα κριτήρια επιτυχίας μιας ηγετικής θέσης, είτε αυτά είναι οι προϋποθέσεις, έτσι όπως τις θέτει ο McCall, είτε πρόκειται για συγκεκριμένες ικανότητες ή χαρακτηριστικά ή ένα συνδυασμό όλων των παραπάνω.
Τα συστατικά στοιχεία της Αποτελεσματικότητας ενός Ηγέτη
Όμως, ποια στοιχεία είναι εκείνα που καθορίζουν την αποτελεσματικότητα ενός ηγέτη και τη δυνατότητα του να αξιοποιεί τις παραπάνω κρίσιμες πρακτικές;
Οι ερευνητές R. Silzer και A. H. Church, προσπαθώντας να αποκωδικοποιήσουν το περίφημο «δυναμικό» ενός ηγέτη, ξεχώρισαν τρία βασικά επίπεδα[ The pearls and perils of identifying potential. Industrial and Organizational Psychology: Perspectives on Science and Practice, 2009] που επηρεάζουν, και άρα προβλέπουν, την αποτελεσματικότητα ενός στελέχους στην ανάληψη ηγετικών θέσεων με επιτυχία:
- Θεμελιώδη χαρακτηριστικά, χαρακτηριστικά δηλαδή που μένουν σχετικά αναλλοίωτα στο χρόνο, όπως η αντίληψη και η προσωπικότητα, με άλλα λόγια ο τρόπος σκέψης και συμπεριφοράς, συμπεριλαμβανομένης της συναισθηματικής σταθερότητας και ψυχικής ανθεκτικότητας
- Διάσταση Ανάπτυξης, δηλαδή μάθηση, εξέλιξη, κίνητρο και φιλοδοξία
- Διάσταση Καριέρας, η τεχνογνωσία και ικανότητα επιρροής.
Τα χαρακτηριστικά αυτά έχουν διαφορετική βαρύτητα ανάλογα με τον ιεραρχικό επίπεδο του ρόλου, π.χ. για έναν midlevel manager η έμφαση θα δινόταν στη διάσταση της καριέρας, ενώ για τους team leaders σημαντικότερα είναι τα θεμελιώδη χαρακτηριστικά τους και η διάσταση ανάπτυξης.
Σύγχρονες πρακτικές αξιολόγησης
«Η επιλογή υψηλόβαθμων στελεχών στο σύγχρονο εργασιακό περιβάλλον αποτελεί μία σύνθετη και πολυπαραγοντική διαδικασία. Στις μέρες μας είναι πλέον διαθέσιμα προηγμένα εργαλεία και επιστημονικά θεμελιωμένες πρακτικές που καθιστούν τη διαδικασία αυτή τεκμηριωμένη, αποτελεσματική για τους οργανισμούς, αλλά και ενδιαφέρουσα για τα στελέχη», σημειώνει η Αλεξάνδρα Λέκκου, Leadership & Organizational Culture Director στην Stanton Chase. «Οι νέες τεχνολογίες σε συνδυασμό με την επιστημονική κατάρτιση και την εμπειρία στη διαχείριση ανθρώπινων πόρων, διασφαλίζουν επιλογές όχι μόνο βιώσιμες, αλλά και άκρως επιτυχημένες σε ό,τι αφορά τα ηγετικά στελέχη ενός οργανισμού, με κρίσιμο αντίκτυπο στα αποτελέσματα, αλλά και την κουλτούρα. Είναι επομένως στο χέρι των εταιρειών να υιοθετήσουν προγράμματα αξιολόγησης που οδηγούν σε αποφάσεις βάσει δεδομένων και αυξάνουν σημαντικά τις πιθανότητες επιτυχημένων επιλογών».
΄Άρθρο της Αλεξάνδρας Λέκκου, διευθύντριας στην Stanton Chase
