Υστέρηση της διείσδυσης του internet στον πληθυσμό και στα δίκτυα νέας γενιάς, καθώς και έλλειψη ψηφιακών δεξιοτήτων συνθέτουν τα δεδομένα που συγκροτούν την πορεία της χώρας στην Ψηφιακή Οικονομία.
Τα απογοητευτικά αυτά στοιχεία ανακοίνωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο πλαίσιο των περιοδικών της εκθέσεων για την Ψηφιακή Ατζέντα. Η Ελλάδα με βάση την συνολική βαθμολογία της (0,36) στους δείκτες που μετρώνται, κατατάσσεται στην 26η θέση, μεταξύ των 28 κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ενώσεως. Μόνο δύο χώρες έχουν χειρότερες επιδόσεις (Βουλγαρία, Ρουμανία).
Σύμφωνα με την Κομισιόν ένας από τους λόγους που εξηγεί τη χαμηλή αφομοίωση των ευρυζωνικών επικοινωνιών θα μπορούσε να είναι το κόστος, αφού μια ευρυζωνική σύνδεση (χωρίς να είναι μέρος ενός πακέτου υπηρεσιών) στην Ελλάδα αντιστοιχεί στο 1,8% του μέσου ακαθάριστου εισοδήματος ανά κάτοικο, με το αντίστοιχο ποσοστό ως μέσο όρο στην Ε.Ε. να είναι 1,4%. Η χαμηλή διείσδυση επίσης, σύμφωνα πάντα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μπορεί να αποδοθεί στην έλλειψη ψηφιακών δεξιοτήτων στο γενικό πληθυσμό.
Ωστόσο, παρά την πρωτοφανή οικονομική κρίση ο τομέας των ηλεκτρονικών επικοινωνιών συνέβαλε στο ΑΕΠ με 3% το 2014.
Παράλληλα, στην Έκθεση της Επιτροπής για το ρυθμιστικό πλαίσιο και την πορεία της τηλεπικοινωνιακής αγοράς ασκείται κριτική για την αντιμετώπιση της Εθνικής Επιτροπής Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων (ΕΕΤΤ) από τις εκάστοτε κυβερνήσεις. Μεταξύ άλλων γίνεται λόγος για ελλείψεις σε στελεχιακό δυναμικό (θα έπρεπε να έχει 246 υπαλλήλους και πρακτικά έχει 176) ενώ σημειώνεται ότι η υπαγωγή της ΕΕΤΤ στον Κανονισμό Προμηθειών του δημοσίου έχει οδηγήσει σε αυξημένη γραφειοκρατία και σε καθυστερήσεις στους διαγωνισμούς που σχετίζονται με την επιλογή συμβούλων. Αναφορά γίνεται επίσης στην υπόθεση της καταγγελίας της Vodafone εναντίον της Cosmote για παραβίαση της νομοθεσίας περί ανταγωνισμού. Όπως σημειώνεται η μείωση των τελών τερματισμού στην κινητή τηλεφωνία έχει κάνει λιγότερο σημαντική την καταγγελία η οποία πάντως δεν έχει αποσυρθεί.
Αναλυτικά, από τις εκθέσεις της Ε.Ε. προκύπτουν τα εξής:
– Παρά το γεγονός ότι το 99% ελληνικών νοικοκυριών καλύπτονται από σταθερές ευρυζωνικές συνδέσεις (ADSL) το 37% αυτών δεν έχει σύνδεση στο internet. Η διείσδυση του διαδικτύου στα νοικοκυριά το 2014 διαμορφώθηκε στο 63% (από 54% το 2013) όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος έχει φθάσει το 70%. Το 59% του πληθυσμού είναι τακτικοί χρήστες του internet, ενώ το 33% δεν έχει χρησιμοποιήσει ποτέ το διαδίκτυο (ο μέσος όρος στην ΕΕ είναι 18%). Αυτό σημαίνει ότι το ένα τρίτο του πληθυσμού δεν εκμεταλλεύεται τις δυνατότητες που προσφέρει το διαδίκτυο, ούτε μπορεί να συμβάλλει στην ψηφιακή οικονομία.Στην κινητή ευρυζωνικότητα επίσης η Ελλάδα υστερεί. Η διείσδυση στον πληθυσμό είναι στο 41% (2014) όταν ο μέσος ευρωπαϊκός όρος έχει φθάσει στο 72%.
– Πρόσβαση στα σταθερά δίκτυα νέας γενιάς (σύνδεση στο διαδίκτυο με ταχύτητα τουλάχιστον 30 Mbps για download) έχει μόνον το 34% των σπιτιών, πολύ κάτω από το μέσο όρο στην Ε.Ε. που έχει φθάσει το 68%. Το γεγονός αυτό οφείλεται στις καθυστερήσεις που έχουν σημειωθεί όσο αφορά τις επενδύσεις των παρόχων στα δίκτυα νέας γενιάς, λόγω της οικονομικής κρίσης. Συνέπεια των παραπάνω είναι ότι οι συνδέσεις σε σταθερά δίκτυα νέας γενιάς είναι στο 3% όταν ο μέσος ευρωπαϊκός όρος έχει φθάσει 26%.
– Μόνο το 45% των Ελλήνων διαθέτουν τις βασικές ψηφιακές δεξιότητες και αυτό σύμφωνα με την Κομισιόν αποτελεί σημαντικό εμπόδιο για την οικονομική ανάπτυξη της χώρας. Επίσης, η Ελλάδα έχει το δεύτερο χαμηλότερο ποσοστό από ειδικούς των ΤΠΕ (Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών) μεταξύ των χωρίων της Ε.Ε. (1,4%).
– Η Ελλάδα υστερεί στις online τραπεζικές συναλλαγές και στις ηλεκτρονικές αγορές, (21% και 40% αντιστοίχως για τις δύο υπηρεσίες έναντι μέσου όρου της Ε.Ε.57% και 63%) ενώ μόνον το 38% των χρηστών του internet έχει διεκπεραιώσει εργασίες με το δημόσιο διαδικτυακά. Ωστόσο οι χρήστες διαδικτύου στην Ελλάδα διαβάζουν ειδήσεις στο διαδίκτυο (85%), ακούν μουσική, παρακολουθούν ταινίες, παίζουν παιχνίδια (52%) και επικοινωνούν – φωνή ή βίντεο κλήσεις (45%) ή μέσω των κοινωνικών δικτύων (64%). Σε όλες αυτές τις δραστηριότητες χρησιμοποιούμε το διαδίκτυο σε ποσοστά υψηλότερα από ό,τι συνολικά στην ΕΕ.
– Το μερίδιο αγοράς του ΟΤΕ στις σταθερές ευρυζωνικές γραμμές παρέμεινε αμετάβλητο στο 43% το 2014. Ο ΟΤΕ είναι ο μόνος πάροχος που έχει επενδύσει σε VDSL και το μερίδιο αγοράς του είναι στο 90%. Σε 10,3% διαμορφώθηκε το πρώτο εξάμηνο του 2014 το μερίδιο αγοράς του VoIP από το 9,7% στο πρώτο εξάμηνο του 2013.
Σε επίπεδο επιχειρήσεων, όπως επισημαίνεται, η υιοθέτηση των ψηφιακών τεχνολογιών αποτελεί σημαντικό παράγοντα αύξησης της παραγωγικότητας. Στην Ελλάδα το ποσοστό των επιχειρήσεων που χρησιμοποιούν τεχνολογίες όπως η ηλεκτρονική ανταλλαγή πληροφοριών (40%) και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (17%) είναι πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ (31% και 14%, αντίστοιχα). Ωστόσο, είναι χαμηλό το ποσοστό των επιχειρήσεων που χρησιμοποιούν υπηρεσίες cloud (4,7%). Επίσης λίγες ελληνικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις πωλούν online (9,1%) και ακόμη λιγότερες διαθέτουν τα προϊόντα τους σε άλλα κράτη μέλη της Ε.Ε. (4,3%). Πάντως, όπως σημειώνεται στις ψηφιακές υπηρεσίες του δημοσίου τομέα έχει βελτιωθεί η κατάταξη της χώρας από την 27η θέσηπέρυσι στην 21η το 2014.
